మనోరమే సముత్తిష్ఠ మలయం వ్రజ సున్దరి
'మనోహరమే, లేవు! మలయ పర్వతానికి వెళ్ళు, అందాలవతీ.'
శీతేన గన్ధయుక్తేన వాయునా సురభీకృతే
చల్లని, సువాసనతో కూడిన గాలి, పరిమళంతో మధురంగా మారింది.
చన్దనాగురుకస్తూరీకుంకుమాలేపనం కురు
చందనం, అగరు, కస్తూరి, కుంకుమం ఇవన్నీ తీసుకుని శరీరానికి అలంకరించు.
సుధాతుల్యం సుమధురం వచనం రచయ ప్రియే
ఓ ప్రియమైనవాడా, అమృతంలా మధురంగా ఉండే మాటలు పలుకు.
నృపస్య రోదనం శ్రుత్వా వాగ్బభూవాశరీరిణీ
రాజు ఏడుపు విని, మాట అశరీరంగా మారింది.
త్వం మహాజ్ఞానినాం శ్రేష్ఠో దత్తాత్రేయప్రసాదతః
దత్తాత్రేయుని కృప వల్ల నీవు మహా జ్ఞానులందరిలో అగ్రగణ్యుడవు.
కమలాంశా చ సా సాధ్వీ జగామ కమలాలయమ్
ఆ సతీ, లక్ష్మీదేవి భాగంగా జన్మించినవారు, లక్ష్మీ నివాసానికి వెళ్లింది.
ఇత్యేవ వచనం శ్రుత్వా జహౌ శోకం నరాధిపః
ఈ మాటలు విని, రాజు తన దుఃఖాన్ని వదిలేశాడు.
సంస్కారాగ్నిం కారయిత్వా పుత్రద్వారా దదాహ తామ్ 3.35.
అంత్యక్రియలకు అగ్ని ఏర్పాటుచేసి, తన కుమారుడి ద్వారా ఆమెను దహించించాడు.
నానావిధాని దానాని వస్త్రాణి వివిధాని చ
అతడు అనేక రకాల దానాలు, వివిధ వస్త్రాలు ఇచ్చాడు.
భుజ్యతాం భుజ్యతాం శశ్వద్దీయతాం దీయతామితి
ఇది ఎప్పుడూ ఆనందంగా అనుభవించండి, ఎప్పుడూ ఇచ్చేయండి అని చెప్పాడు.
కోషేషు స్వాధికారేషు స్థితం యద్యద్ధనం తదా
ధనభాండాగారాల్లో, తన అధీనంలో ఉన్న ఏ ధనం ఉన్నా,
రాజా జగామ సమరం హృదయేన విదూయతా
హృదయం చీలిపోయినట్టుగా, రాజు యుద్ధానికి వెళ్లాడు.
దదర్శ మఙ్గలం రాజా పురో వర్త్మని వర్త్మని
రాజు ప్రతి అడుగులోనూ శుభసూచకాలు చూశాడు.
ముక్తకేశీం ఛిన్ననాసాం రుదతీం చ దిగమ్బరామ్
వదులుకున్న జుట్టుతో, ముక్కు కోసిన స్థితిలో, ఏడుస్తూ, నగ్నంగా ఉన్న ఒక మహిళ కనిపించింది.
ముఖదుష్టాం యోనిదుష్టాం వ్యాధియుక్తాం చ కుట్టినీమ్
ముఖం అపవిత్రమైనది, గర్భాశయం అపవిత్రమైనది, వ్యాధితో బాధపడే వేశ్యను చూశాడు.
కుమ్భకారం తైలకారం వ్యాధం సర్పోపజీవినమ్
ఒక కుంభకారుడు, నూనె తయారుచేసేవాడు, వేటగాడు, పాములతో జీవించే వ్యక్తి కనిపించాడు.
వసావిక్రయిణం చైవ కన్యావిక్రయిణం తథా
మాంసపు కొవ్వు అమ్మేవాడు, అమ్మాయిలను అమ్మేవాడు కూడా కనిపించాడు.
సర్పక్షతం నరం సర్పం గోధాం చ శశకం విషమ్ 3.35.
పాము కాటేసిన మనిషి, పాము, గోదా, విషపూరితమైన కుందేలు కనిపించారు.
దేవలం వృషవాహం చ శూద్రశ్రాద్ధాన్నభోజినమ్ ।। శూద్రాన్నపాచకం శూద్రయాజకం గ్రామయాజకమ్ా
ఒక ముని, ఎద్దును నడిపేవాడు, శూద్రుడి శ్రాద్ధ భోజనం తినేవాడు, శూద్ర అన్నం వండేవాడు, శూద్ర పూజలు చేసే వాడు, గ్రామ పూజారి కనిపించాడు.
కుశపుత్తలికాం చైవ శవదాహనకారిణమ్
కుశతోటితో చేసిన బొమ్మను, మృతదేహాన్ని దహనం చేసే వాడిని కూడా.
కార్పాసం కచ్ఛపం చూర్ణం కుక్కురం శబ్దకారిణమ్
పత్తిని, తాబేలను, పొడి పదార్థాన్ని, కుక్కను, పెద్ద శబ్దం చేసే వాడిని కూడా.
కపర్దకం చ క్షౌరం చ చ్ఛిన్నకేశం నఖం మలమ్
కపర్దకాన్ని, క్షౌరం చేయడాన్ని, తలకేశాలు కోసినవాడిని, గోళ్లను, మలాన్ని కూడా.
అమఙ్గలం రుదన్తం చ రుదన్తం శోకకారిణమ్
అమంగళాన్ని, ఏడుస్తున్నవాడిని, ఏడుపుతో దుఃఖాన్ని కలిగించే వాడిని కూడా.
మిథ్యాసాక్ష్య ప్రదాతారం చౌరం చ నరఘాతినమ్
అబద్ధ సాక్ష్యం చెప్పేవాడిని, దొంగను, మనుషులను హత్య చేసే వాడిని కూడా.
దేవతాగురువిప్రాణాం వస్తువిత్తాపహారిణమ్
దేవతలు, గురువులు, బ్రాహ్మణుల ఆస్తి లేదా ధనం దొంగిలించే వాడిని కూడా.
పితృమాతృవిరక్తం చ ద్విజాశ్వత్థవిఘాతినమ్
తండ్రి తల్లికి దూరమైనవాడిని, బ్రాహ్మణులను లేదా అశ్వత్థ వృక్షాన్ని హానిచేసే వాడిని కూడా.
విప్రమిత్రద్రోహమేవం క్షతం విశ్వాసఘాతకమ్
బ్రాహ్మణ మిత్రుడిని మోసం చేసే వాడిని, గాయపరిచే వాడిని, విశ్వాసాన్ని ద్రోహించే వాడిని కూడా.
జీవానాం ఘాతకం చైవ స్వాంగహీనం చ నిర్దయమ్ 3.35.
జీవులను హత్య చేసే వాడిని, శరీరంలో భాగాలు లేనివాడిని, దయలేని వాడిని కూడా.
గలితవ్యాధిగాత్రం చ కాణం బధిరమేవ చ
వ్యాధితో బాధపడే శరీరాన్ని కలిగినవాడిని, ఒక్క కన్ను ఉన్నవాడిని, చెవిటివాడిని కూడా.