నారాయణ ఉవాచ దూతం ప్రస్థాపయామాస కార్త్తవీర్య్యాశ్రమం భృగుః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: భృగు, కార్తవీర్యుని ఆశ్రమానికి ఒక దూతను పంపించాడు.
స దూతఃశీఘ్రమాగత్య వసన్తం రాజసంసది
ఆ దూత వేగంగా వచ్చి, రాజసభలో వసంతుని చూశాడు.
రామదూత ఉవాచ స భృగుర్భ్రాతృభిః సార్ద్ధం తత్ర త్వం గన్తుమర్హసి
రామదూతుడు ఇలా అన్నాడు: భృగువు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి అక్కడికి నీవు వెళ్లాలి.
యుద్ధం కురు మహారాజ జాతిభిర్జ్ఞాతిభిః సహ
మహారాజా, నీవు నీ బంధువులతో, స్నేహితులతో కలిసి యుద్ధం చేయాలి.
ఇత్యుక్త్వా రామదూతశ్చాప్యగచ్ఛద్రామసన్నిధిమ్
ఇలా చెప్పి రామదూతుడు రాముని సమీపానికి వెళ్లాడు.
గచ్ఛన్తం సమరం దృష్ట్వా ప్రాణేశం సా మనోరమా
ప్రాణాధిపతి యుద్ధానికి వెళ్తున్నాడని చూసి ఆ మనోరమా—
రాజా మనోరమాం దృష్ట్వా ప్రసన్నవదనేక్షణః
రాజు మనోరమాను చూసి, ఆనందంగా ముఖం మెరిసింది.
కార్త్తవీర్య్యార్జున ఉవాచ స తిష్ఠన్నర్మ్మదాతీరే రణాయ భ్రాతృభిః సహ
కార్తవీర్యార్జునుడు ఇలా అన్నాడు: అతడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి నర్మదా తీరంలో యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
సమ్ప్రాప్య శఙ్కరాచ్ఛస్త్రం మన్త్రం చ కవచం హరేః ।' త్రిస్సప్తకృత్వో నిర్భూపాం కర్తుమిచ్ఛతి మేదినీమ్
శంకరుని నుండి ఆయుధాన్ని, హరిదేవుని మంత్రాన్ని, కవచాన్ని పొందిన తరువాత, భూమిని ముప్పెడు ఏడు సార్లు రాజులేని దిగా చేయాలని అతడు కోరుతున్నాడు.
ఆన్దోలయన్తి మే ప్రాణా మనః సంక్షుభితం ముహుః 3.34.
నా ప్రాణాలు కదిలిపోతున్నాయి, నా మనసు మళ్లీ మళ్లీ కలవరపడుతోంది.
తైలాభ్యఙ్గితమాత్మానమపశ్యం గర్దభోపరి
నన్ను నేను నూనెతో పట్టించి, గాడిద మీద కూర్చున్నట్టు చూశాను.
రక్తవస్త్రపరీధానం లోహాలఙ్కారభూషితమ్
ఎర్రటి వస్త్రాలు ధరించి, ఇనుపాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉన్నాను.
భస్మాచ్ఛన్నాం చ పృథివీం జపాపుష్పాన్వితాం సతి
భూమి బూడిదతో కప్పబడి, జపాపుష్పాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
ముక్తకేశాం చ నృత్యన్తీం విధవాం ఛిన్ననాసికామ్
విడువబడిన జుట్టుతో, ముక్కు కోసిన విధవ ఒకరు నాట్యం చేస్తూ ఉంది.
సశరామగ్నిరహితాం చితాం భస్మసమన్వితామ్
బాణాలు లేకుండా, అగ్ని లేకుండా, బూడిదతో కప్పబడిన చితిని చూశాను.
పక్వ తాలఫలాకీర్ణాం పృథివీమస్థిసంయుతామ్
పండిన తాళపండ్లు చెల్లబడి, ఎముకలు కలిసిన భూమిని చూశాను.
పర్వతం లవణానాం చ రాశీభూతం కపర్దకమ్
ఉప్పు పర్వతం, కోడెముక్కల గుట్టను చూశాను.
అదృశం పుష్పితం వృక్షమశోకకరవీరయోః
పుష్పాలతో అలంకరించబడిన అశోకవృక్షాన్ని, కరవీరవృక్షాన్ని చూశాను.
అపశ్యమమ్బరాత్సూర్య్యమణ్డలం సమమ్పతద్భువి 3.34.
ఆకాశంలో నుంచి సూర్యుడు నేరుగా భూమిపై పడిపోతున్నట్టు చూశాను.
వికృతాకారపురుషం వికటాస్యం దిగమ్బరమ్
వికారమైన రూపంతో, భయంకరమైన ముఖంతో, నగ్నంగా ఉన్న మనిషిని చూశాను.
బాలా ద్వాదశావర్షీయా వస్త్రభూషణభూషితా
పన్నెండు సంవత్సరాల చిన్నారి, అందమైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవాడిని చూచాను.
ఆజ్ఞాం త్వం దేహి రాజేన్ద్ర త్వద్గేహాద్యామి కాననమ్
ఓ రాజా, నాకు అనుమతి ఇవ్వండి; మీ ఇంటిని విడిచి అడవికి వెళ్లాలని ఉంది.
రుష్టో విప్రో మాం శపతే సంన్యాసీ చ తథా గురుః
కోపంతో ఉన్న బ్రాహ్మణుడు నన్ను శపించాడు, అలాగే సంయాసి, గురువు కూడా నన్ను శపించారు.
చఞ్చలానాం చ గృధ్రాణాం కాకానాం నికరైః సదా
ఎప్పుడూ చంచలమైన గద్దలు, కాకుల గుంపుల వల్ల నేను బాధపడుతున్నాను.
పీడితం తైలయన్త్రేణ భ్రామితం తైలకారిణా
నూనె యంత్రంలో నూనె తయారుచేసే వాడు తిప్పినట్లుగా నేను బాధపడుతున్నాను.
నృత్యన్తి గాయకాః సర్వే గానం గాయన్తి మే గృహే
నా ఇంట్లో అందరూ గాయకులు పాటలు పాడుతూ నాట్యం చేస్తున్నారు.
రమణం కుర్వతో లోకాన్కేశాకేశి చ కుర్వతః
ప్రపంచంలో ఇతరులతో ఆనందంలో మునిగి, జుట్టు జుట్టుతో ముడిపడి ఉన్నాను.
మోటకాని చ పిణ్డాని శ్మశానం శవసంయుతమ్
బొండలు, అన్నపు ముద్దలు, శవాలతో నిండిన శ్మశానం కనిపించింది.
కృష్ణామ్బరా కృష్ణవర్ణా నగ్నా వై ముక్తకేశినీ ।। 3.34.
నల్ల వస్త్రాలు ధరించినవారు, నల్లవర్ణం ఉన్నవారు, నగ్నంగా, జుట్టు విడిచిపెట్టినవారు ఉన్నారు.
నాపితో ముణ్డతే ముణ్డం శ్మశ్రుశ్రేణీం చ మే ప్రియే
ప్రియమైనవాడా, నా తల లేదా గడ్డం పక్కల వెంట్రుకలు ఎవ్వరూ కత్తిరించరు.