మునిః శుభాశిషం దత్త్వా రాజానం త్వాలిలిఙ్గ సః
ముని శుభాశీస్సులు ఇచ్చి, రాజును హత్తుకుని ఆలింగనం చేశాడు.
నవనీతం హి హృదయం బ్రాహ్మణానాం తు సన్తతమ్ ఉవాచ తం మునిశ్రేష్ఠో గృహం గచ్ఛ ధరాధిప
బ్రాహ్మణుల హృదయాలు ఎప్పుడూ నవనీతంలా మృదువుగా ఉంటాయి; ఆ గొప్ప ముని, 'ధరాధిపతి! ఇంటికి వెళ్ళు' అని అన్నాడు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే తృతీయే గణపతిఖణ్డే నారదనారాయణసంవాదే జమదగ్నికార్తవీర్యార్జునయుద్ధవర్ణనం నామ పఞ్చవింశోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, మూడవ భాగమైన గణపతి ఖండంలో, నారదుడు-నారాయణుని సంభాషణలో, 'జమదగ్ని-కార్తవీర్యార్జునుల యుద్ధవివరణ' అనే ఇరవై ఐదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
నారాయణ ఉవాచ హితం సత్యం నీతిసారం ప్రవక్తుసుపచక్రమే
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — ఇప్పుడు నీకు మేలు చేసే, నిజమైన, న్యాయసారం చెప్పడం మొదలు పెడతాను.
మునిరువాచ సర్వసమ్పత్స్థిరా శశ్వత్స్థితే ధర్మే సునిశ్చితమ్
ముని ఇలా అన్నాడు — ధర్మం నిలకడగా ఉండే చోట అన్ని ఐశ్వర్యాలు స్థిరంగా, శాశ్వతంగా ఉంటాయి.
త్వాం చ దృష్ట్వా నిరాహారం సమానీయ గృహం నృప । సామ్ప్రతం మూర్ఛితం దృష్ట్వా పాదరేణుం శుభాశిషమ్
నిన్ను ఆకలితో ఉన్నవాడివిగా చూసి, రాజు నిన్ను తన ఇంటికి తీసుకెళ్లాడు. ఇప్పుడు నీవు అపస్మారకంగా పడివున్నావని చూసి, తన పాదధూళిని శుభాశీస్సులతో నీపై చల్లాడు.
నృపస్తద్వచనం శ్రుత్వా ప్రణమ్య మునిపుంగవమ్
ఆ మాటలు విన్న రాజు, మునిశ్రేష్ఠుడికి నమస్కరించాడు.
మునిః కృత్వా చ సన్నాహం తం యోద్ధుముపచక్రమే
ముని కవచం ధరించి, అతనితో యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యాడు.
కపిలాదత్తశస్త్రేణ న్యస్తశస్త్రం చకార తమ్
కపిలుడు ఇచ్చిన ఆయుధంతో, అతని ఆయుధాన్ని ముని నిర్వీర్యం చేశాడు.
పునశ్చ చేతనాం ప్రాప్య రాజా రాజీవలోచనః
తిరిగి స్పృహ పొందిన పద్మనేత్రుడు అయిన రాజు—
ఆగ్నేయం యోజయామాస సమరే నృపపుంగవః
రాజులలో శ్రేష్ఠుడు యుద్ధంలో అగ్నేయాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
నృపేన్ద్రో వారుణాస్త్రం చ చిక్షేప సమరే మునౌ
రాజాధిరాజుడు యుద్ధంలో మునిపై వరుణాస్త్రాన్ని సంధించాడు.
వాయవ్యాస్త్రం నృపశ్రేష్ఠశ్చిక్షేప సమరే తదా
ఆ సమయంలో రాజశ్రేష్ఠుడు యుద్ధంలో వాయవ్యాస్త్రాన్ని ప్రయోగించాడు.
నాగాస్త్రం చ నృపశ్రేష్ఠశ్చిక్షేప రణమూర్ద్ధని
రాజశ్రేష్ఠుడు యుద్ధరంగంలో నాగాస్త్రాన్ని కూడా సంధించాడు.
మాహేశ్వరం మహాస్త్రం చ శతసూర్య్యసమప్రభమ్
అతడు వంద సూర్యుల్లా ప్రకాశించే మహేశ్వరాస్త్రాన్ని కూడా ప్రయోగించాడు.
వైష్ణవాస్త్రేణ దివ్యేన త్రిలోకవ్యాపకేన చ
మూడు లోకాలను వ్యాపించే దివ్యమైన వైష్ణవాస్త్రంతో—
మునిర్నారాయణాస్త్రం చ చిక్షిపే మన్త్రపూర్వకమ్
ముని మంత్రపూర్వకంగా నారాయణాస్త్రాన్ని సంధించాడు.
ఊర్ధ్వం చ భ్రమణం కృత్వా క్షణం దీప్త్వా దిశో దశ
అది పైకి తిరుగుతూ, క్షణకాలం పది దిక్కులలో జ్వలించి—
జృమ్భణాస్త్రం చ స మునిశ్చిక్షేప రణమూర్ద్ధని
ముని యుద్ధరంగంలో జృంభణాస్త్రాన్ని కూడా ప్రయోగించాడు.
దృష్ట్వా నృపం నిద్రితం తం చార్ద్ధచన్ద్రేణ తత్క్షణమ్
రాజు నిద్రలో ఉన్నాడని చూసి, అదే క్షణంలో అర్ధచంద్రాస్త్రంతో—
ముకుటం చ క్షురప్రేణ చ్ఛత్రం సన్నాహమేవ చ
అతడు పదునైన ఆయుధంతో రాజు తలపాగా, గొడుగు, కవచం అన్నీ తొలగించాడు.
మునిస్తత్సచివాన్సర్వాన్నాగాస్త్రేణైవ లీలయా
ఆ ముని తన తోడుబాటువాళ్లతో కలిసి, నాగాస్త్రాన్ని సులభంగా ప్రయోగించి వారిని制ంచాడు.
మునిస్తం బోధయామాస సుమన్త్రేణైవ లీలయా
ముని సుమంత్రమంత్రంతో సులభంగా అతడిని మేల్కొలిపాడు.
దర్శయిత్వా నృపం తాంశ్చ మోచయామాస తత్క్షణమ్
రాజును, అతని అనుచరులను చూపించి, వెంటనే వారిని విడుదల చేశాడు.
రాజా కోపాత్సముత్థాయ శూలముద్యమ్య యత్నతః
రాజు కోపంతో లేచి, జాగ్రత్తగా తన శూలాన్ని పైకి ఎత్తాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే బ్రహ్మా సమాగత్య రణస్థలమ్
అంతలో బ్రహ్మ దేవుడు యుద్ధభూమికి వచ్చాడు.
మునిర్ననామ బ్రహ్మాణం సన్తుష్టశ్చ రణస్థలే
ముని బ్రహ్మను నమస్కరించాడు. యుద్ధభూమిలో బ్రహ్మ సంతోషంగా ఉన్నాడు.
మునిర్యయౌ స్వాశ్రమం చ స్వ లోకం కమలోద్భవః
ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు. కమలోద్భవుడు తన లోకానికి తిరిగి వెళ్లాడు.
నారాయణ ఉవాచ ఆజగామ మహారణ్యే జమదగ్న్యాశ్రమం పునః
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: అతడు మళ్లీ ఆ మహావనంలో ఉన్న జమదగ్ని ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
రథానాం చ చతుర్లక్షం రథినాం దశలక్షకమ్
నాలుగు లక్షల రథాలు, పదిలక్షల రథసారథులు అక్కడ ఉన్నారు.