నృపాజ్ఞయా చ సచివః సర్వం దృష్ట్వా మునేర్గృహే
రాజు ఆజ్ఞతో మంత్రి, ముని ఇంట్లోని అన్నీ చూసాడు,
సచివ ఉవాచ వహ్నికుణ్డం యజ్ఞకాష్ఠకుశపుష్పఫలాన్వితమ్
మంత్రి అన్నాడు: అక్కడ అగ్నికుండం, యజ్ఞానికి కావాల్సిన దారువులు, దర్భలు, పువ్వులు, పండ్లు ఉన్నాయి,
కృష్ణచర్మస్రువస్రుగ్భిః శిష్యసంఘైశ్చ సంకులమ్
కృష్ణమృగ చర్మాలు, హోమపాత్రలు, శిష్యులతో ఆ ఇంటి అంతా నిండిపోయింది,
వృక్షచర్మపరీధానా దృష్టాః సర్వే జటాధరాః
అందరూ చెట్టు తొక్కల దుస్తులు ధరించి, జటలు వేసుకొని కనిపించారు,
చార్వంగీ రుద్రవర్ణాభా రక్తపఙ్కజలోచనా
అందమైన రూపం, రుద్రుని వర్ణం లాంటి రంగు, ఎర్ర తామరపువ్వుల్లాంటి కళ్ళు ఉన్న ఒక స్త్రీ అక్కడ ఉంది,
సర్వసమ్పద్గుణాధారా సాక్షాదివ హరిప్రియా
అన్ని ఐశ్వర్యాలు, సద్గుణాలు కలిగి, హరివైభోగాన్ని తానే అవతరించిందని అనిపించేలా ఉంది,
మునిం యయాచే తాం ధేనుం నిబద్ధః కాలపాశతః
కాలపాశానికి బందీగా, ఆ గోవును మునికి అడిగాడు,
పుణ్యవాన్బుద్ధిమాన్దైవాద్రాజేన్ద్రో ఽయాచత ద్విజమ్
పుణ్యశాలి, తెలివైన రాజు దైవకృపతో ఆ ద్విజుని అడిగాడు.
పాపాత్ప్రజాయతే కర్మ పాపరూపం భయావహమ్
పాపం వల్ల పాపమైన, భయాన్ని కలిగించే కార్యాలు జన్మిస్తాయి.
పాపాద్భుక్త్వా చ నరకం కుత్సితం జన్మ జీవినామ్
పాపం చేసినవారు నరకంలో బాధలు అనుభవించి, తర్వాత నీచమైన జన్మను పొందుతారు.
తేన కుర్వన్తి సన్తశ్చ సన్తతం కర్మణః క్షయమ్
అందుకే మంచి వారు ఎప్పుడూ తమ కర్మ ఫలితాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రయత్నిస్తారు.
సా మాతా స పితా పుత్రస్తత్క్షయం కారయేత్తు యః
ఆమె తల్లి, అతడు తండ్రి, కుమారుడు ఆ కర్మాన్ని అంతం చేసే వాడు.
భక్తవైద్యస్తం నిహన్తి కృష్ణభక్తిరసాయనాత్
భక్తి వైద్యుడు కృష్ణ భక్తి అనే ఔషధంతో దాన్ని నశింపజేస్తాడు.
పరితుష్టా జగద్ధాత్రీ భక్తేభ్యో బుద్ధిదాయినీ
ప్రపంచాన్ని పోషించే అమ్మ భక్తులపై సంతోషించి వారికి జ్ఞానాన్ని ప్రసాదిస్తుంది.
మాయాం తస్మై మోహయితుం న వివేకం కదాచన
ఆమె అతనికి ఎప్పుడూ మాయను పంపదు, వివేకాన్ని పోగొట్టదు.
రాజోవాచ మహ్యం భక్తాయ భక్తేశ భక్తానుగ్రహకారక
రాజు ఇలా అడిగాడు: భక్తుల ప్రభూ, భక్తులకు అనుగ్రహం చేసే వాడవు, నీ భక్తుడైన నాకు—
యుష్మద్విధానాం దాతౄణామదేయం నాస్తి భారతే
మీ లాంటి దాతలకు భారతదేశంలో అందుకోలేనిది ఏదీ లేదు.
భ్రూభంగలీలామాత్రేణ తపోరాశే తపోధన
ఓ తపస్సులో ధనవంతుడా, ఓ తపస్సు సంపదా, నీవు కేవలం కనుబొమ్మను తిప్పితేనే—
మునిరువాచ దానం దాస్యామి విప్రోఽహం క్షత్రియాయ కథం నృప
ముని ఇలా అన్నాడు: రాజా, నేను బ్రాహ్మణుడిని, క్షత్రియునికి దానం ఎలా ఇస్తాను?
కృష్ణేన దత్తా గోలోకే బ్రహ్మణే పరమాత్మనా
గోలోకంలో కృష్ణుడు పరమాత్మ అయిన బ్రహ్మకు ఇచ్చినది—
బ్రహ్మణా భృగవే దత్తా ప్రియపుత్రాయ భూమిప
బ్రహ్మ తన ప్రియమైన కుమారుడు భృగువుకు ఇచ్చినది, ఓ రాజా—
గోలోకజా కామధేనుర్దుర్లభా భువనత్రయే
గోలోకంలో జన్మించిన కామధేను మూడు లోకాలలో అరుదైనది.
నాహం రే హాలికో మూఢస్తుత్యా నోత్థాపితో బుధః
ఓ మూర్ఖ హాలికా, నేను పొగడ్తలతో మోసపోయే వాడిని కాను.
గృహం గచ్ఛ గృహం గచ్ఛ మే కోపం నైవ వర్ద్ధయ
ఇంటి కి వెళ్ళు, ఇంటికి వెళ్ళు; నా కోపాన్ని పెంచవద్దు.
మునేస్తద్వచనం శ్రుత్వా చుకోప స నరాధిపః
ముని మాటలు విని ఆ రాజు కోపంతో మండిపోయాడు.
గత్వా సైన్యసకాశం స కోపప్రస్ఫురితాధరః
అతడు కోపంతో పెదవులు వణికిస్తూ తన సైన్యం దగ్గరకు వెళ్లాడు.
కపిలాసన్నిధిం గత్వా రురోద మునిపుంగవః
కపిలుని సమీపానికి వెళ్లి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు కన్నీళ్లు పెట్టాడు.
రుదన్తం బ్రాహ్మణం దృష్ట్వా సురభిస్తమువాచ హ
ఆ బ్రాహ్మణుడు ఏడుస్తున్నాడని చూసి, సురభి అతనితో మాట్లాడింది.
సురభిరువాచ శాస్తా పాలయితా దాతా స్వవస్తూనాం చ సన్తతమ్
సురభి చెప్పింది: పాలకుడు, రక్షకుడు, దాత కూడా ఎప్పుడూ తనదైన వాటినే ఇస్తాడు.
స్వేచ్ఛయా చేన్నృపేన్ద్రాయ మాం దదాసి తపోధన
ఓ తపస్సు కలవాడా! నువ్వు నీ ఇష్టానుసారం నన్ను రాజుకు ఇస్తే,