సంజల్పన్పరమం బ్రహ్మ వేదసారం పరాత్పరమ్ 1.13.
వేదసారమైన పరమబ్రహ్మను, అత్యున్నతమైనదాన్ని ఉచ్చరించాడు.
ప్రాచ్యాం కృత్వా శిరఃస్థానం పశ్చిమే చరణద్వయమ్
తలను తూర్పు వైపుకు, రెండు కాళ్లను పడమర వైపుకు ఉంచాడు.
గన్ధర్వరాజస్తం దృష్ట్వా భార్య్యయా సహ తత్క్షణమ్
ఆ సమయంలో తన భార్యతో కలసి అతన్ని గంధర్వరాజు చూశాడు.
పత్న్యశ్చ బాన్ధవాః సర్వే విలప్య రురుదుర్భుశమ్
భార్యలు, బంధువులు అందరూ విలపిస్తూ బాగా ఏడ్చారు.
పఞ్చాశద్యోషితాం మధ్యే ప్రధానా మహిషీ చ యా
అయిదువందల మంది స్త్రీల మధ్యలో, ప్రధాన రాణి,
ఉచ్చై రురోద సా తీవ్రం కాన్తం కృత్వా చ వక్షసి
ఆమె గట్టిగా, తీవ్రమైన బాధతో, తన ప్రియుడిని ఒడిలోకి తీసుకుని ఏడ్చింది.
మాలావత్యువాచ దర్శనం దేహి మాం బన్ధో నిమగ్నాం శోకసాగరే
మాలావతి ఇలా చెప్పింది: 'స్నేహితా, నేను శోకసాగరంలో మునిగిపోతున్నాను. నాకు ఒక్కసారి దర్శనం కలిగించు.'
విస్రమ్భకే సువసనే రమ్యే చన్దనకాననే
ఆప్యాయతతో, అందమైన వస్త్రాలు ధరించి, సుందరమైన చందనవనంలో,
చన్దనాచలసాన్నిధ్యే చారుచన్దనకాననే
చందనాచల పర్వతానికి దగ్గరగా, ఆ అందమైన చందనవనంలో,
గన్ధమాదనశైలైకదేశే రమ్యే నదీతటే
గంధమాదన పర్వతంలోని ఒక సుందరమైన ప్రదేశంలో, నది ఒడ్డున,
శ్రీశైలే శ్రీవనే దివ్యే శ్రీనివాసనిషేవితే 1.13.
శ్రీశైలంపై, ఆ దివ్యమైన అరణ్యంలో, శ్రీనివాసుడు సేవించిన చోట,
పురా యా యా కృతా క్రీడా వసన్తే రహసి త్వయా
పూర్వం వసంతకాలంలో నీవు నాతో రహస్యంగా చేసిన ఆ ఆటలు,
సుధాతుల్యేన వచసా సిక్తాఽహం చ పురా త్వయా
ఒకసారి నీవు అమృతంతో సమానమైన మధురమైన మాటలతో నన్ను తడిపావు,
సాధునా సహ సంసర్గో వైకుణ్ఠాదపి దుర్లభః
మంచి వారి సాంగత్యం, వైకుంఠాన్ని పొందడం కన్నా కూడా అరుదైనది.
తస్మాత్తేషాం చ విచ్ఛేదః సాధుశోకకరః పరః
అందువల్ల, వారి నుంచి దూరమవడం మంచివారికి అత్యంత దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
తతోఽపత్యవియోగో హి మరణాదతిరిచ్యతే
కావున, సంతానం వేరుపడటం మరణాన్ని మించిన బాధను ఇస్తుంది.
శయనే భోజనే స్నానే స్వప్నే జాగరణేఽపి చ
పదిలంగా పడుకున్నా, భోజనం చేసినా, స్నానం చేసినా, కలలోనైనా, మేలుకున్నా,
సర్వశోకం విస్మరేత్స్త్రీ స్వామిసంయోగమాత్రతః
భర్తతో కలిసిన క్షణంలో భార్యకు అన్ని బాధలు మరచిపోతాయి.
నాతో విశిష్టం పశ్యామి బాన్ధవం స్వామినా వినా
నా భర్త లేకుండా, నాకు మరెవరూ అంత ప్రియమైన బంధువు లేరు.
హే దిగీశాశ్చ దిక్పాలా హే ధర్మ త్వం ప్రజాపతే
ఓ దిక్పాలకులారా, ఓ ధర్మా, ఓ ప్రజాపతీ,
ఇత్యుక్త్వా విరహార్త్తా సా కన్యా చిత్రరథస్య చ 1.13.
ఇలా చెప్పి, వियोग బాధతో బాధపడుతూ, ఆ చిత్రరథుని కుమార్తె—
విచేతనా తత్ర తస్థౌ కాన్తం కృత్వా స్వవక్షసి
తన ప్రియుడిని హృదయానికి హత్తుకుని, అక్కడే స్పృహ కోల్పోయి నిలబడింది.
ప్రభాతే చేతనాం ప్రాప్య విలలాప భృశం ముహుః
ఉదయాన్నే స్పృహకు వచ్చి, మళ్లీ మళ్లీ గట్టిగా ఏడ్చింది.
మాలావత్యువాచ త్వమేవ జగతాం పాతా మాం న పాసి కథం ప్రభో
మాలావతి ఇలా చెప్పింది — నీవే జగత్తుకు రక్షకుడవు; ప్రభూ, మరి నన్ను ఎందుకు రక్షించవు?
అయం భర్త్తాఽస్య భార్య్యాఽహం మమేతి తవ మాయయా
నీ మాయ వల్లే, ఇతడు నా భర్త, నేను ఇతని భార్య, ఇది నాది అని అనిపిస్తుంది.
గన్ధర్వః కర్మణా కాన్తః కాన్తాఽహం చాస్య కర్మణా
కర్మ ఫలితంగా ఇతడు గంధర్వుడు, నా ప్రియుడు; అదే విధంగా నేను ఇతని ప్రియురాలిని.
కో వా కస్య పతిః పుత్రః కా వా కస్య ప్రియా ప్రభో ।। సంయునక్తి విధాతా చ వినయుక్తి చ కర్మణా
ప్రభూ, ఎవరు ఎవరి భర్త, ఎవరు ఎవరి కుమారుడు, ఎవరు ఎవరికీ ప్రియమైనవారు అన్నది ఎవరికీ తెలియదు. మనుషులను కలిపేది, వేరు చేయేది సృష్టికర్త ఆయన వారి పూర్వకర్మల ప్రకారం.
సంయోగే పరమానన్దో వియోగే ప్రాణసఙ్కటమ్
కలిసినప్పుడు పరమానందం కలుగుతుంది; విడిపోయినప్పుడు ప్రాణమే బాధపడుతుంది.
నశ్వరో విషయః సత్యం భువి భోగశ్చ బాన్ధవః
ఈ భూమిపై అనుభవించే వస్తువులు, బంధువులు అన్నీ నశించేవే — ఇదే నిజం.
తస్మాత్సన్తః స్వయం త్యక్త్వా పరమైశ్వర్యమీప్సితమ్
అందుకే జ్ఞానులు తాము కోరుకున్న గొప్ప ఐశ్వర్యాన్నీ సైతం స్వయంగా వదిలిపెడతారు.