సూత ఉవాచ ఏకదన్తస్య చరితం ప్రవక్తుముపచక్రమే
సూతుడు చెప్పాడు: ఒక దంతుడి కథను చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
నారాయణ ఉవాచ ఏకదన్తస్య చరితం సర్వమంగలమంగలమ్
నారాయణుడు చెప్పాడు: ఒక దంతుడి కథ అన్ని మంగళకరమైన వాటిలో అత్యుత్తమం.
ఏకదా కార్త్తవీర్య్యశ్చ జగామ మృగయాం మునే
ఒకసారి, మునివరా, కార్తవీర్యుడు వేటకు వెళ్లాడు.
నిశాముఖే దినేఽతీతే తత్ర తస్థౌ వనే నృపః
రాత్రి ముగిసిన తరువాత, ఆ రాజు అటవిలోనే ఉండిపోయాడు.
ప్రాతః సరోవరే రాజా స్నాతః శుచిరలంకృతః
ఉదయం, ఆ రాజు సరస్సులో స్నానం చేసి, పవిత్రంగా అలంకరించబడ్డాడు.
మునిర్దదర్శ రాజానం శుష్కకణ్ఠౌష్ఠతాలుకమ్
ముని ఆ రాజును చూశాడు; అతని గొంతు, పెదాలు, నోరు పొడిగా ఉన్నాయి.
ననామ సమ్భమాద్రాజా మునిం సూర్య్యసమప్రభమ్
ఆ రాజు భయభక్తులతో సూర్యుడిలా ప్రకాశించే మునికి నమస్కరించాడు.
వృత్తాన్తం కథయామాస రాజా చానశనాదికమ్
రాజు తన ఆకలి, ఉపవాసం సహా జరిగిన సంగతిని మునికి వివరించాడు.
విజ్ఞాప్య తం మునిశ్రేష్ఠః ప్రయయౌ స్వాలయం ముదా
అది తెలియజేసి, ఆ మునిశ్రేష్ఠుడు ఆనందంతో తన ఇంటికి వెళ్లాడు.
ఉవాచ సా మునిం భీతం భయం కిం తే మమ స్థితౌ
ఆమె భయపడుతున్న మునిని చూసి, "నేను ఉన్నప్పుడు నీకు భయం ఎందుకు?" అని అడిగింది.
రాజభోజనయోగ్యార్హం యద్యద్ద్రవ్యం ప్రయాచసే
రాజభోజనానికి తగినదిగా నీవు ఏ వస్తువులను ఇచ్చావో,
సౌవర్ణాని చ రౌప్యాణి పాత్రాణి వివిధాని చ
బంగారు, వెండి పాత్రలు, ఇంకా色色 రకాల పాత్రలు,
పాత్రాణి స్వాదుపూర్ణాని ప్రదదౌ మునయే చ సా
ఆమె మునికి తీపి పదార్థాలతో నిండిన పాత్రలను ఇచ్చింది,
పనసామ్రశ్రీఫలాని నారికేలాదికాని చ
పనసపండ్లు, మామిడిపండ్లు, బిల్వపండ్లు, కొబ్బరికాయలు మొదలైనవి,
యవగోధూమచూర్ణానాం భక్ష్యాణి వివిధాని చ
యవపిండి, గోధుమపిండి తో చేసిన色色 రకాల వంటకాలు,
దుగ్ధానాం చ ఘృతానాం చ నదీర్దధ్నాం దదౌ ముదా
ఆమె ఆనందంతో పాల, నెయ్యి, పెరుగు నదులను ఇచ్చింది,
పృథుకానాం సుశాలీనాం పర్వతాన్ప్రదదౌ ముదా
ఆమె సంతోషంగా మెత్తగా వండిన అటుకుల పర్వతాలను ఇచ్చింది,
నృపయోగ్యం కౌతుకాచ్చ సున్దరం వస్త్రభూషణమ్
రాజుకు తగిన అందమైన వస్త్రాలు, ఆభరణాలు కూడా ఆనందంతో ఇచ్చింది,
భోజయామాస రాజానం ససైన్యమపి లీలయా జగామ విస్మయం రాజా దృష్ట్వా పాత్రాణ్యువాచ హ
ఆమె లీలగా రాజును, అతని సైన్యాన్ని భోజనం పెట్టింది; ఆ పాత్రలను చూసి రాజు ఆశ్చర్యపోయి ఇలా అన్నాడు,
రాజోవాచ మమాసాధ్యాని సహసా క్వాగతాన్యవలోకయ
రాజు అన్నాడు: నాకు అందని వస్తువులు అకస్మాత్తుగా వచ్చాయి — ఇవి ఎక్కడినుంచి వచ్చాయి చూడు.
నృపాజ్ఞయా చ సచివః సర్వం దృష్ట్వా మునేర్గృహే
రాజు ఆజ్ఞతో మంత్రి, ముని ఇంట్లోని అన్నీ చూసాడు,
సచివ ఉవాచ వహ్నికుణ్డం యజ్ఞకాష్ఠకుశపుష్పఫలాన్వితమ్
మంత్రి అన్నాడు: అక్కడ అగ్నికుండం, యజ్ఞానికి కావాల్సిన దారువులు, దర్భలు, పువ్వులు, పండ్లు ఉన్నాయి,
కృష్ణచర్మస్రువస్రుగ్భిః శిష్యసంఘైశ్చ సంకులమ్
కృష్ణమృగ చర్మాలు, హోమపాత్రలు, శిష్యులతో ఆ ఇంటి అంతా నిండిపోయింది,
వృక్షచర్మపరీధానా దృష్టాః సర్వే జటాధరాః
అందరూ చెట్టు తొక్కల దుస్తులు ధరించి, జటలు వేసుకొని కనిపించారు,
చార్వంగీ రుద్రవర్ణాభా రక్తపఙ్కజలోచనా
అందమైన రూపం, రుద్రుని వర్ణం లాంటి రంగు, ఎర్ర తామరపువ్వుల్లాంటి కళ్ళు ఉన్న ఒక స్త్రీ అక్కడ ఉంది,
సర్వసమ్పద్గుణాధారా సాక్షాదివ హరిప్రియా
అన్ని ఐశ్వర్యాలు, సద్గుణాలు కలిగి, హరివైభోగాన్ని తానే అవతరించిందని అనిపించేలా ఉంది,
మునిం యయాచే తాం ధేనుం నిబద్ధః కాలపాశతః
కాలపాశానికి బందీగా, ఆ గోవును మునికి అడిగాడు,
పుణ్యవాన్బుద్ధిమాన్దైవాద్రాజేన్ద్రో ఽయాచత ద్విజమ్
పుణ్యశాలి, తెలివైన రాజు దైవకృపతో ఆ ద్విజుని అడిగాడు.
పాపాత్ప్రజాయతే కర్మ పాపరూపం భయావహమ్
పాపం వల్ల పాపమైన, భయాన్ని కలిగించే కార్యాలు జన్మిస్తాయి.
పాపాద్భుక్త్వా చ నరకం కుత్సితం జన్మ జీవినామ్
పాపం చేసినవారు నరకంలో బాధలు అనుభవించి, తర్వాత నీచమైన జన్మను పొందుతారు.