కోటికన్దర్పలావణ్యం లీలాధామ మనోరమమ్
కోటికందర్పుల అందాన్ని మించిపోయే సౌందర్యంతో, లీలలకు నిలయంగా, మోహింపజేసే వాడవాడు.
సద్రత్నభూషణౌఘేన భూషితం భక్తవత్సలమ్
నిజమైన మణుల అలంకారాలతో అలంకరించబడి, భక్తులపై అపారమైన ప్రేమ కలిగి ఉన్నవాడు.
శ్రీవత్సవక్షఃసంభ్రాజత్కౌస్తుభేన విరాజితమ్
శ్రీవత్స చిహ్నంతో మెరిసే వక్షస్సుతో, కౌస్తుభ మణితో ప్రకాశించే వాడవాడు.
రత్నసింహాసనస్థం చ వనమాలావిభూషితమ్ 1.2.
మణిసింహాసనంపై కూర్చొని, వనమాలతో అలంకరించబడి ఉన్నవాడు.
స్వేచ్ఛామయం సర్వబీజం సర్వాధారం పరాత్పరమ్
తన స్వేచ్ఛతో ఏర్పడినవాడు, సమస్తానికి మూలమైనవాడు, అన్నిటికీ ఆధారమైనవాడు, పరాత్పరుడిని మించిపోయినవాడు.
కోటిపూర్ణేన్దుశోభాఢ్యం భక్తానుగ్రహకారకమ్
కోటిపూర్ణచంద్రుల వలె ప్రకాశంతో నిండినవాడు, భక్తులకు కృపను ప్రసాదించే వాడు.
రాసమణ్డలమధ్యస్థం శాన్తం రాసేశ్వరం వరమ్
రాసమండల మధ్యలో ఉండి, శాంతంగా, రాసలీలకు అధిపతిగా ఉన్నవాడు.
పరమానన్దబీజం చ సత్యమక్షరమవ్యయమ్ ।। । సర్వసిద్ధేశ్వరం సర్వసిద్ధిరూపం చ సిద్ధిదమ్
పరమానందానికి మూలమైనవాడు, సత్యమైనవాడు, నశించని, అక్షరమైనవాడు; సమస్త సిద్ధులకు అధిపతి, అన్ని సిద్ధుల రూపమైనవాడు, సిద్ధిని ప్రసాదించే వాడు.
ప్రకృతేః పరమీశానం నిర్గుణం నిత్యవిగ్రహమ్
ప్రకృతిని మించిన పరమేశ్వరుడు, గుణరహితుడు, నిత్యరూపుడైనవాడు.
సత్యం స్వతన్త్రమేకం చ పరమాత్మస్వరూపకమ్
సత్యస్వరూపుడు, స్వతంత్రుడు, ఏకైకుడు, పరమాత్మ స్వరూపుడైనవాడు.
ఏవంరూపం పరం బిభ్రద్భగవానేక ఏవ సః
ఇలా పరమ రూపాన్ని ధరించి, ఆ భగవంతుడు ఒక్కడే ఉన్నాడు.
సౌతిరువాచ నిర్జన్తు నిర్జలం ఘోరం నిర్వాతం తమసా వృతమ్
సౌతి ఇలా చెప్పాడు: ఆ స్థలం జీవులు లేని, నీరు లేని, భయంకరమైనది, గాలి లేని, చీకటిలో మునిగిపోయినది.
వృక్షశైలసముద్రాదివిహీనం వికృతాకృతమ్
ఆ ప్రాంతంలో చెట్లు, కొండలు, సముద్రాలు లేవు; అది విచిత్రమైన ఆకారంలో ఉంది.
ఆలోచ్య మనసా సర్వమేక ఏవాసహాయవాన్
ఇలా అన్నిటినీ మనసులో ఆలోచించి, అతడు ఒక్కడే, సహాయం లేకుండా ఉన్నాడు.
ఆవిర్బభూవుః సర్గాదౌ పుంసో దక్షిణపార్శ్వతః
సృష్టి ప్రారంభంలో, పురుషుని దక్షిణ భాగం నుండి జీవులు ప్రकटించబడ్డాయి.
తతో మహానహఙ్కారః పఞ్చతన్మాత్ర ఏవ చ
ఆ తరువాత, గొప్ప అహంకారం మరియు ఐదు సూక్ష్మతత్త్వాలు ఉద్భవించాయి.
ఆవిర్బభూవ పశ్చాత్స్వయం నారాయణః ప్రభుః
తర్వాత, నారాయణుడు స్వయంగా, ప్రభువుగా, ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
శంఖచక్రగదాపద్మధరః స్మేరముఖామ్బుజః
ఆయన శంఖం, చక్రం, గద, పద్మం ధరించి, కమలంలాంటి చిరునవ్వుతో మెరిసిపోతున్నాడు.
శ్రీవత్సవక్షాః శ్రీవాసః శ్రీవిధిః శ్రీవిభావనః
ఆయన ఛాతీపై శ్రీవత్సం ఉంది, శ్రీ నివాసం, శ్రీకు మూలమైనవాడు, ఐశ్వర్యానికి ఆధారం.
కామదేవప్రభామృష్టరూపలావణ్యసున్దరః
కామదేవుని కాంతితో మెరిసిపోతూ, రూపంలో, లావణ్యంలో అపూర్వమైన అందంతో ఉన్నాడు.
నారాయణ ఉవాచ కారణం కారణానాం చ కర్మ తత్కర్మకారణమ్ ।। 1.3.
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: కారణాలకు కారణమైనది, ఆ క్రియకు కారణమైన క్రియ కూడా అదే.
తపస్తత్ఫలదం శశ్వత్తపస్వీశం చ తాపసమ్
తపస్సు, దాని శాశ్వత ఫలం, తపస్వులకు అధిపతి, తపస్వి కూడా ఆయనే.
నిష్కామం కామరూపం చ కామఘ్నం కామకారణమ్
కామం లేకపోయినవాడు, అయినా కామరూపుడైనవాడు, కామాన్ని నాశనం చేసేవాడు, కామానికి కారణమైనవాడు.
వేదరూపం వేదభవం వేదోక్తఫలదం ఫలమ్
వేదరూపుడైనవాడు, వేదాలకు మూలమైనవాడు, వేదాల్లో చెప్పిన ఫలాన్ని ఇచ్చేవాడు, ఆ ఫలమే ఆయనే.
ఇత్యుక్త్వా భక్తియుక్తశ్చ స ఉవాస తదాజ్ఞయా
ఇలా చెప్పి, భక్తితో నిండినవాడు, ఆ ఆజ్ఞ ప్రకారం అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
నారాయణకృతం స్తోత్రం యః పఠేత్సుసమాహితః
నారాయణుడు రచించిన ఈ స్తోత్రాన్ని ఎవరు ఏకాగ్రతతో పఠిస్తారో—
పుత్రార్థీ లభతే పుత్రం భార్య్యార్థీ లభతే ప్రియామ్
వారు కుమారుని కోరికతో పఠిస్తే కుమారుడు లభిస్తాడు; భార్య కోరికతో పఠిస్తే ప్రియమైన భార్య లభిస్తుంది.
కారాగారే విపద్గ్రస్తః స్తోత్రేణానేన ముచ్యతే
కారాగారంలో బాధపడేవాడు ఈ స్తోత్రంతో విముక్తి పొందుతాడు.
సౌతిరువాచ శుద్ధస్ఫటికసఙ్కాశః పఞ్చవక్త్రో దిగమ్బరః
సౌతి ఇలా చెప్పాడు: ఆయన శుద్ధమైన స్ఫటికంలా మెరిసే రూపంతో, అయిదు ముఖాలతో, దిక్కులు మాత్రమే వస్త్రంగా ధరించి ప్రత్యక్షమయ్యారు.
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభ జటాభారధరో వరః
ఆయన రూపం కరిగిన బంగారం వర్ణంతో ప్రకాశిస్తూ, ముడివేసిన జటలు ధరించి, అతి ఉత్తమంగా కనిపించారు.