హరేః పాదం ధ్యాయమానం పశ్యన్తీ మదమోహితా
నేను హరిచరణారవిందాలను ధ్యానిస్తూ ఉండగా, ఆమె నన్ను చూసి మోహానికి లోనైంది.
శశాప మామపశ్యన్తమృతునాశాచ్చ కోపతః
నేను ఆమెను చూడకపోవడంతో, ఆమె కోపంతో నన్ను శపించి, ఋతువు నాశనం చేసింది.
న దృష్టాఽహం త్వయా యేన న కృతం హ్యృతురక్షణమ్ త్వయా దృష్టం చ యద్వస్తు మూఢ సర్వం వినశ్యతి
నీవు నన్ను చూడకపోవడం వల్ల, సకాలంలో గర్భధారణ జరగలేదు. మూర్ఖుడా, నీవు చూసిన ఏదైనా వస్తువు అంతా నశించిపోతుంది.
అహం చ విరతో ధ్యానాత్తోషయంస్తాం తదా సతీమ్
ఆ సమయంలో నేను ధ్యానం నుండి తప్పుకొని, ఆ సతీమంతుడైన మహిళను సంతోషపరిచాను.
తేన మాతర్న పశ్యామి కిఞ్చిద్వస్తు స్వచక్షుషా
ఈ కారణంగా, తల్లి, నేను నా కన్నులతో ఏ వస్తువును చూడడం లేదు.
శనైశ్చరవచః శ్రుత్వా చాహసత్పార్వతీ మునే
శనిదేవుని మాటలు విని, పార్వతీ దేవి నవ్వింది, మునీశ్వరా.
నారాయణ ఉవాచ ఈశ్వరేచ్ఛావశీభూతం జగదేవేత్యువాచ హ
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ లోకం అంతా ఇశ్వరుడి సంకల్పానికి లోబడి ఉంది.
సా చ దేవీ దైవవశా శనిం ప్రోవాచ కౌతుకాత్
ఆ దేవత, విధి ప్రభావంతో, ఆశ్చర్యంతో శనిని అడిగింది.
పార్వత్యా వచనం శ్రుత్వా శనిర్మేనే హృదా స్వయమ్ యది బాలో మయా దృష్టస్తస్య విఘ్నో భవేద్ధ్రువమ్
పార్వతీ మాటలు విని, శని తన మనసులో ఇలా ఆలోచించాడు: 'నేను ఆ బాలుడిని చూస్తే, అతనికి తప్పక అడ్డంకి కలుగుతుంది.'
అన్యథా సుప్రశస్తం చ పురతః స్వాత్మరక్షణమ్ బాలం ద్రష్టుం మనశ్చక్రే న తు తన్మాతరం శనిః
ఇలా కాకపోతే ముందే జాగ్రత్తగా ఉండటం మంచిదే. శని ఆ బాలుడిని మాత్రమే చూడాలని నిర్ణయించుకున్నాడు, కానీ అతని తల్లిని కాదు.
విషణ్ణమానసః పూర్వం శుష్కకణ్ఠౌష్ఠతాలుకః
మునుపు అతని మనసు బాధతో నిండిపోయి, గొంతు, పెదాలు, నోటిపొర అన్నీ ఎండిపోయాయి.
శనేశ్చ దృష్టిమాత్రేణ చిచ్ఛిదే మస్తకం మునే
శనిదేవుడు కేవలం చూపుతోనే, ఆ బాలుడి తలను వేరు చేశాడు, మునీశ్వరా.
తస్థౌ చ పార్వతీక్రోడే తత్సర్వాఙ్గం సలోహితమ్
ఆ బాలుడి రక్తంతో తడిసిన శరీరం మొత్తం పార్వతీ ఒడిలోనే ఉండిపోయింది.
మూర్చ్ఛా సంప్రాప సా దేవీ విలప్య చ భృశం ముహుః
ఆ దేవత స్పృహ కోల్పోయి, తీవ్రంగా విలపిస్తూ మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చింది.
విస్మితాస్తే సురాః సర్వే చిత్రపుత్తలికా యథా
అందరూ దేవతలు ఆశ్చర్యంతో, బొమ్మల్లా నిలిచిపోయారు.
తాన్సర్వాన్మూర్చ్ఛితాన్దృష్ట్వైవారుహ్య గరుడం హరిః
వారు అందరూ స్పృహతప్పినవారిని చూసి, హరిదేవుడు గరుత్మంతునిపై ఎక్కాడు.
పుష్పభద్రానదీతీరే హ్యపశ్యత్కాననే స్థితమ్
పుష్పభద్రా నది ఒడ్డున, అడవిలో ఒకదాన్ని హరిదేవుడు చూశాడు.
తథోదక్ఛిరసం రమ్యం మూర్చ్ఛితం సురతశ్రమాత్
అక్కడ, నీటిలో తలమునిగి, ప్రేమఆటల అలసటతో స్పృహ కోల్పోయిన అందమైన ఏనుగును చూశాడు.
శీఘ్రం సుదర్శనేనైవ చిచ్ఛిదే తచ్ఛిరో ముదా
తక్షణమే సుదర్శన చక్రంతో, ఆనందంగా ఆ తలను వేరు చేశాడు.
గజచ్ఛిన్నాఙ్గవిక్షేపాత్ప్రబోధం ప్రాప్య హస్తినీ రురోద శావకైః సార్ద్ధం సా విలప్య శుచాతురా
తన అవయవం కోసిపోవడంతో స్పృహకు వచ్చిన ఆ ఏనుగు ఆవిడ, తన పిల్లలతో కలిసి, తీవ్ర దుఃఖంతో ఏడ్చింది.
తుష్టావ కమలాకాన్తం శాన్తం సస్మితమీశ్వరమ్ గరుడస్థం జగత్కాన్తం భ్రామయన్తం సుదర్శనమ్
ఆ లక్ష్మీదేవి ప్రియుడైన, శాంత స్వభావముగల, చిరునవ్వుతో ఉన్న పరమేశ్వరుడిని, గరుడునిపై కూర్చున్న, జగత్తుకు ఆనందాన్ని ఇచ్చే, సుదర్శన చక్రాన్ని తిప్పుతున్న వాడిని స్తుతించింది.
నిషేకం ఖణ్డితుం శక్తం నిషేకజనకం విభుమ్
సృష్టిని నిర్మూలించగలిగే, సృష్టికి మూలమైన మహాశక్తివంతుడైన ప్రభువు.
ప్రభుస్తత్స్తవనాత్తుష్టస్తస్యై విప్ర వరం దదౌ
ఆ స్తోత్రం విని సంతృప్తిచెందిన ప్రభువు, ఆమెకు వరాన్ని ఇచ్చాడు, ఓ బ్రాహ్మణా.
జీవయామాస తం తత్ర బ్రహ్మజ్ఞానేన సర్వవిత్
అక్కడ, బ్రహ్మజ్ఞానంతో, సర్వజ్ఞుడు అతనికి మళ్లీ ప్రాణం పోశాడు.
త్వం జీవాకల్పపర్య్యన్తం పరివారైః సమం గజ
నీతో పాటు నీ సేవకులతో కలసి, ఓ ఏనుగూ, జీవుల యుగాంతం వరకు నీవు బ్రతుకుతావు.
ఆహృత్య పార్వతీహస్తాద్బాలం కృత్వా స్వవక్షసి
పార్వతీ చేతిలో నుండి ఆ శిశువును తీసుకొని, తన వక్షస్సుపై ఉంచాడు.
బ్రహ్మస్వరూపో భగవాన్బ్రహ్మజ్ఞానేన లీలయా
బ్రహ్మస్వరూపుడైన భగవంతుడు, తన బ్రహ్మజ్ఞానంతో, లీలగా ఆ కార్యాన్ని చేశాడు.
పార్వతీం బోధయిత్వా తు కృత్వా క్రోడే చ తం శిశుమ్
పార్వతీకి బోధన చెప్పి, ఆ శిశువును ఆమె మడిలో ఉంచాడు.
విష్ణురువాచ జగద్బుద్ధిస్వరూపాఽసి త్వం న జానాసి కిం శివ
విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: ఈ లోకానికి బుద్ధిస్వరూపురాలివి నీవే. నీకు ఇది తెలియదా, ఓ శివా?
కల్పకోటిశతం భోగీ జీవినాం తత్స్వకర్మణా
పదికోటి కల్పాల పాటు, జీవులు తమ తమ కర్మఫలాన్ని అనుభవిస్తారు.