హదయస్థం చ యద్రూపం తదేవాతిమనోహరమ్ చుచుమ్బానన్దజలధౌ నిమగ్నా సేత్యువాచ తమ్
తన హృదయంలో ఉన్న ఆ అందమైన రూపాన్ని చూసి, ఆనంద సముద్రంలో మునిగి, ప్రేమతో అతన్ని ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.
సంప్రాప్యామూల్యరత్నం త్వాం పూర్ణమేవ సనాతనమ్
'నీ వంటి అమూల్య రత్నాన్ని, సంపూర్ణమైన, శాశ్వతమైన నిన్ను పొందాను.'
కాన్తే సుచిరమాయాతే ప్రోషితే యోషితో యథా
'ఎంతో కాలంగా దూరంగా ఉన్న భర్త తిరిగి వచ్చినప్పుడు భార్య ఎలా ఆనందపడుతుందో—'
సుచిరం గతమాయాతమేకపుత్రా కథా సుతమ్
'ఒక తల్లి, ఏకైక కుమారుడు చాలా కాలం తర్వాత తిరిగి వచ్చినప్పుడు ఎలా హర్షపడుతుందో—'
సద్రత్నం సుచిరం భ్రష్టం ప్రాప్య హృష్టో యథా జనః
'ఎంతో కాలంగా పోయిన విలువైన రత్నాన్ని తిరిగి పొందినవాడు ఎంత ఆనందపడతాడో—'
యథా సుచిరమన్ధానాం స్థితానాం చ నిరాశ్రయే
'ఎంతో కాలంగా అంధులుగా ఉన్నవారు, ఆధారంలేని వారు ఎలా ఉంటారో—'
దుస్తరే సాగరే ఘోరే పతితస్య చ సంకటే
'దాటి పోలేని భయంకరమైన సముద్రంలో పడిపోయి, కష్టాల్లో ఉన్నవాడు ఎలా ఉంటాడో—'
తృష్ణయా శుష్కకణ్ఠానాం సుచిరాచ్చ సుశీతలమ్
'దాహంతో గొంతు ఎండిపోయినవారు, చాలా కాలం తర్వాత చల్లని నీళ్లు దొరికితే ఎంత సంతోషపడతారో—'
దావాగ్నిపతితానాం చ స్థితానాం చ నిరాశ్రయే
'అడవి అగ్నిలో పడిపోయినవారు, ఆధారంలేని వారు ఎలా ఉంటారో—'
చిరం బుభుక్షితానాం చ వ్రతోపోషణకారిణామ్
'ఎంతో కాలంగా ఆకలితో ఉన్నవారు, ఉపవాస వ్రతాలు చేసినవారు ఎలా ఉంటారో—'
సదన్నం పురతో దృష్ట్వా మనః పూర్ణం తథా మమ
ముందుగా మంచి భోజనం ఉంచినదాన్ని చూసి నా మనసు పూర్తిగా తృప్తిగా మారింది.
ప్రీత్యా స్తనం దదౌ తస్మై పరమానన్దమానసా
ఆమె ఆనందంతో, పరమానందంతో మనసు నిండిపోయి, అతనికి తన పొత్తిని ఇచ్చింది.
చుచుమ్బ గణ్డే వేదోక్తం యుయుజే చాశిషం ముదా
ఆమె వేదాల్లో చెప్పినట్టు ఆనందంగా అతని చెంపను ముద్దాడి, ఆశీర్వాదం ఇచ్చింది.
నారాయణ ఉవాచ వివిధాని చ రత్నాని ద్విజేభ్యో దదతుర్ముదా
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: వారు బ్రాహ్మణులకు వివిధ రకాల రత్నాలను ఆనందంగా ఇచ్చారు.
బన్దిభ్యో భిక్షుకేభ్యశ్చ దానాని వివిధాని చ
వారు బండ్లవారికీ, భిక్షకులకూ అనేక రకాల దానాలు ఇచ్చారు.
హిమాలయశ్చ రత్నానాం దదౌ లక్షం ద్విజాతయే
హిమాలయం బ్రాహ్మణులకు లక్ష రత్నాలను ఇచ్చాడు.
దశలక్షం గవాం చైవ పఞ్చలక్షం సువర్ణకమ్
అతడు పదిలక్షల గోవులను, ఐదు లక్షల బంగారు నాణేలను ఇచ్చాడు.
అన్యాన్యపి చ దానాని వస్త్రాణ్యాభరణాని చ
ఇంకా ఇతర దానాలు, వస్త్రాలు, ఆభరణాలు కూడా ఇచ్చాడు.
బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ విష్ణుః కౌస్తుభం కౌతుకాన్వితః సుదుర్లభాని సృష్టౌ చ బ్రాహ్మణేభ్యో దదౌ ముదా
విష్ణువు ఆనందంతో బ్రాహ్మణులకు కౌస్తుభ రత్నాన్ని ఇచ్చాడు; సృష్టిలో దొరకని అరుదైన వస్తువులను కూడా సంతోషంగా ఇచ్చాడు.
ధర్మః సూర్య్యశ్చ శక్రశ్చ దేవాశ్చ మునయస్తథా
ధర్ముడు, సూర్యుడు, శక్రుడు, దేవతలు, మునులు కూడా అలాగే,
మాణిక్యానాం సహస్రాణి రత్నానాం చ శతాని చ
వారు వేలాది మాణిక్యాలను, వందలాది ఇతర రత్నాలను ఇచ్చారు.
హరిద్వర్ణమణీన్ద్రాణాం సహస్రాణి ముదాఽన్వితాః అమూల్యాన్యన్యరత్నాని శ్వేతవర్ణాని కౌతుకాత్
ఆనందంతో వేలాది పచ్చరంగు రత్నాలను, ఉల్లాసంగా అమూల్యమైన తెల్ల రత్నాలను ఇచ్చారు.
శతలక్షం సువర్ణానాం వహ్నిశుద్ధాంశుకాని చ
లక్ష బంగారు నాణేలు, అగ్ని ద్వారా శుద్ధి చేసిన వస్త్రాలు ఇచ్చారు.
హారం చామూల్యరత్నానాం త్రిషు లోకేషు దుర్లభమ్
మూడు లోకాలలో దొరకని అమూల్య రత్నాలతో చేసిన హారం ఇచ్చారు.
పరిష్కృతం చ మాణిక్యైర్హీరకైశ్చ విరాజితమ్
ఆ హారం మాణిక్యాలతో అలంకరించబడి, వజ్రాలతో ప్రకాశించింది.
త్రైలోక్యసారం హారం చ సద్రత్నగణనిర్మితమ్
మూడు లోకాల సారం అయిన ఆ హారం, ఉత్తమ రత్నాలతో తయారైంది.
లక్షం సువర్ణలోష్టానాం ధనాని వివిధాని చ
లక్ష బంగారు ముద్దలు, అనేక రకాల ధనాలను ఇచ్చారు.
దానాని దత్త్వా విప్రేభ్యస్తే సర్వే దదృశుః శిశుమ్
బ్రాహ్మణులకు దానాలు ఇచ్చిన తర్వాత, అందరూ ఆ శిశువును చూశారు.
భారం వోఢుమశక్తాశ్చ బ్రాహ్మణా బన్దినస్తథా
బ్రాహ్మణులు, బందినులు ఆ భారాన్ని మోయలేకపోయారు.
కథయన్తి కథాః సర్వే విశ్రాన్తాః పూర్వదాయినామ్
అందరూ అలసిపోయి, ముందుగా దానం చేసినవారి కథలు చెప్పుకున్నారు.