వాసయామాస తం తే చ రత్నసింహాసనే వరే
వారు ఆయనను అద్భుతమైన రత్నాల సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టారు.
సమ్పుటాఞ్జలయః సర్వే పులకాఙ్గాశ్రులోచనాః
అందరూ చేతులు ముడుచుకుని, ఆనందంతో శరీరమంతా రోమాంచితంగా, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో నిండిపోయాయి.
సస్మితస్తాంశ్చ పప్రచ్ఛ సర్వం మధురయా గిరా
ఆయన చిరునవ్వుతో, అందరిని మధురమైన మాటలతో అడిగాడు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ సర్వే శక్త్యా యయా విశ్వే శక్తిమన్తో హి జీవినః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ లోకంలోని అన్ని జీవులు ఆ శక్తివల్లే శక్తివంతులవుతారు.
బ్రహ్మాదితృణపర్య్యన్తం సర్వం ప్రాకృతికం జగత్
బ్రహ్మ నుండి గడ్డి వరకు, ఈ జగత్తంతా ప్రకృతిలోనే ఉంది.
ఆవిర్భూతా చ సా మత్తః సృష్టౌ దేవీ మదిచ్ఛయా
ఆ దేవీ నా సంకల్పంతో సృష్టికోసం నన్నుంచి ప్రकटించింది.
ప్రకృతిః సృష్టికర్త్రీ చ సర్వేషాం జననీ పరా
ప్రకృతి ఈ సృష్టికి కారణమైనది, అందరికీ పరమ తల్లి.
సుచిరం తపసా తప్తం శంభునా ధ్యాయతా చ మామ్
శంభుడు చాలా కాలం తపస్సు చేసి, నన్ను ధ్యానించాడు.
వ్రతం చ లోకశిక్షార్థమస్యా న స్వార్థమేవ చ
ఆయన చేసిన వ్రతం తనకోసం కాదు, లోకానికి బోధించడానికి మాత్రమే.
మాయయా మోహితాః సర్వే కిమస్యా వాస్తవం వ్రతమ్
ప్రతి ఒక్కరిని మాయ మోసం చేస్తుంది; ఆమెకు నిజమైన వ్రతం ఏముంటుంది?
సురేశ్వరా మదంశాశ్చ బ్రహ్మశక్తిమహేశ్వరాః
దేవతల అధిపతులు, మదము యొక్క భాగాలు, బ్రహ్మశక్తి, మహేశ్వరులు—
మృదా వినా ఘటం కర్త్తుం కులాలశ్చ యథాఽక్షమః
మట్టి లేకుండా కుండ చేయడం కుండకారుడికి సాధ్యపడదు కదా,
వినా శక్త్యా తథాఽహం చ స్వసృష్టిం కర్తుమక్షమః
అలాగే శక్తి లేకుండా నేను కూడా నా సృష్టిని చేయలేను.
అహమాత్మా హి నిర్లిప్తోఽదృశ్యః సాక్షీ చ దేహినామ్
నేనే ఆత్మ, ఎటువంటి ముడిపాటు లేని వాడిని, కనబడని వాడిని, శరీరధారులందరికీ సాక్షిని.
అహం నిత్యః శరీరీ చ భానువిగ్రహవిగ్రహః
నేను శాశ్వతుడిని, శరీరధారుడిని, నా రూపం సూర్యుని రూపంలా ఉంది.
అహమాత్మా మనో బ్రహ్మా జ్ఞానరూపో మహేశ్వరః
నేనే ఆత్మను, మనసును, బ్రహ్మను, జ్ఞానరూపుడిని, మహేశ్వరుడిని.
మేధా నిద్రాదయశ్చైతాః సర్వాశ్చ ప్రకృతేః కలాః
బుద్ధి, నిద్ర మొదలైనవి, ఇవన్నీ ప్రకృతి యొక్క శక్తులే.
అహం గోలోకనాథశ్చ వైకుణ్ఠేశః సనాతనః చతుర్భుజోఽత్ర దేవేశో లక్ష్మీశః పార్షదైర్వృతః
నేనే గోలొకనాథుడిని, వైకుంఠానికి శాశ్వతాధిపతిని, ఇక్కడ దేవతలలో నాలుగు చేతులవాడిని, లక్ష్మీశ్వరుడిని, పరిచారకులతో కూడి ఉన్నవాడిని.
ఊర్ధ్వ పరశ్చ వైకుణ్ఠాత్పఞ్చాశత్కోటియోజనే
వైకుంఠానికి పైన, యాభై కోట్ల యోజన దూరంలో,
వ్రతారాధ్యస్స ద్విభుజః స చ తత్ఫలదాయకః
ఆయన వ్రతాలతో ఆరాధించబడతాడు, రెండు చేతులవాడు, ఆ వ్రతాలకు ఫలితాన్ని ప్రసాదిస్తాడు.
విష్ణుదేహా యథా గావో విష్ణుదేహస్తథా శివః
ఎలా ఆవులు విష్ణువు స్వరూపంగా ఉన్నాయో, అలాగే శివుడు కూడా విష్ణువు స్వరూపమే.
యజ్ఞపత్నీం యథా దాతుం క్షమః స్వామీ సదైవ తు
యజ్ఞపత్ని ఇచ్చేందుకు యజమాని ఎప్పుడూ సమర్థుడై ఉంటాడు కదా,
ఇత్యుక్త్వా స సభామధ్యే తత్రైవాన్తరధీయత
అలా సభ మధ్యలో చెప్పి, అక్కడే అంతర్ధానమయ్యాడు.
కృత్వా శివా పూర్ణహోమం సా శివం దక్షిణాం దదౌ
పూర్తిగా హోమం చేసి, శివుడు శివునికి దక్షిణా ఇచ్చాడు.
ఉవాచ దుర్గా సంత్రస్తా శుష్కకణ్ఠౌష్ఠతాలుకా
దుర్గాదేవి భయంతో, గొంతు, పెదాలు, నోరు ఎండిపోయి, మాట్లాడింది.
పార్వత్యువాచ గవాం లక్షం ప్రయచ్ఛామి దేహి మత్స్వామినం ద్విజ
పార్వతీదేవి ఇలా చెప్పింది: నేను లక్ష ఆవులు ఇస్తాను; నా భర్తను నాకు ఇవ్వు, బ్రాహ్మణా.
తదా దాస్యామి విప్రేభ్యో దానాని వివిధాని చ
ఆ తరువాత నేను బ్రాహ్మణులకు色色 రకాల దానాలు ఇస్తాను.
సనత్కుమార ఉవాచ దత్తస్యామూల్య రత్నస్య గవాం ప్రత్యర్పణేన చ
సనత్కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: అమూల్యమైన రత్నాన్ని ఇచ్చి, ఆవులను సమర్పించడం ద్వారా—
స్వస్య స్వస్య స్వయం దాతా లోకః సర్వో జగత్త్రయే
ఈ మూడు లోకాలలో ప్రతి ఒక్కరూ తనకు తానే దాతగా ఉంటారు.
దిగమ్బరం పురః కృత్వా భ్రమిష్యామి జగత్త్రయమ్
ఆకాశమే వస్త్రమై పెట్టుకుని, నేను మూడు లోకాలలో సంచరిస్తాను.