శతపుత్రసమః స్వామీ సాధ్వీనాం చ సురేశ్వరాః
ఓ దేవేంద్రా! సతీమంతులకూ భర్త వందమంది కుమారులంత విలువైనవాడు.
భర్తుర్వంశశ్చ తనయః కేవలం భర్తృమూలకః
భర్త వంశమూ, కుమారుడూ — రెండూ కూడా భర్త నుంచే ఉద్భవిస్తాయి.
శ్రీవిష్ణురువాచ నష్టే ధర్మే చ ధర్మిష్ఠే స్వామినా కిం సుతేన వా
శ్రీ విష్ణువు ఇలా అన్నాడు: ధర్మం పోయినప్పుడు, ధర్మవంతుడైనా, కొడుకు లేదా భర్త వల్ల ఏమి లాభం?
బ్రహ్మోవాచ సత్యం సంకల్పితం కర్మ న తు భ్రష్టం కురు వ్రతమ్
బ్రహ్మా ఇలా అన్నాడు: నిజంగా, మనసులో నిర్ణయించుకున్న పనిని చేయాలి; విఫలమైన వ్రతాన్ని వదలవద్దు.
పార్వత్యువాచ తద్యస్యాస్తీతి స స్వామీ వేదజ్ఞ శృణు మద్వచః
పార్వతీ ఇలా అన్నది: ఎవరి సొంతమో ఆమె, అతడే ఆమె భర్త. వేదాలు తెలిసినవాడా, నా మాట విను.
తస్య దాతా సదా స్వామీ న చ స్వస్వామితాం లభేత్
ఇచ్చే వాడే ఎప్పుడూ యజమాని; తానే స్వంతం చేసుకున్నట్టు ఎవరూ యజమానిత్వాన్ని పొందలేరు.
ధర్మ్మ ఉవాచ దమ్పతీ ధ్రువమేకాఙ్గౌ ద్వయోర్దానే ద్వకౌ సమౌ
ధర్ముడు ఇలా అన్నాడు: భార్యాభర్తలు ఒకే శరీరంలా; ఇద్దరినీ ఇచ్చినప్పుడు, ఇద్దరూ సమానమే.
పార్వత్యువాచ న శ్రుతం విపరీతం చ శ్రుతౌ శ్రుతిపరాయణాః
పార్వతీ ఇలా అన్నది: వేదపఠనంలో నిష్ణాతులు, వినని లేదా విరుద్ధమైన విషయాన్ని వినరు.
దేవా ఊచుః వేదజ్ఞే వేదవాదేషు కే వా త్వాం జేతుమీశ్వరాః
దేవతలు ఇలా అన్నారు: వేదాలు తెలిసినవాడా, వేదవివాదాల్లో నిన్నెవరు జయించగలరు?
నిరూపితా పుణ్యకే తు వ్రతే స్వామీ చ దక్షిణా
పుణ్యవ్రతంలో భర్తే దక్షిణగా నిర్ణయించబడ్డాడు.
పార్వత్యువాచ బలవాఁల్లౌకికో వేదాల్లోకాచారం చ కస్త్యజేత్
పార్వతీ ఇలా అడిగింది: శక్తివంతుడు ఎవరు వేదాన్ని, లోకాచారాన్ని వదిలేస్తారు?
వేదే ప్రకృతిపుంసోశ్చ గరీయాన్పురుషో ధ్రువమ్
వేదంలో, సృష్టి పురుషుడు-స్త్రీలలో పురుషుడే ఎప్పుడూ గొప్పవాడు.
బృహస్పతిరువాచ శ్రీకృష్ణశ్చ ద్వయోః స్రష్టా సమౌ ప్రకృతిపూరుషౌ
బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: శ్రీకృష్ణుడు ఇద్దరినీ సృష్టించినవాడు; ఆ ఇద్దరూ, ప్రకృతి, పురుషుడు కలిసే ఉన్నారు.
పార్వత్యువాచ పుమాన్గరీయాన్ప్రకృతేస్తథైవ న తతశ్చ సా
పార్వతీ ఇలా అన్నది: పురుషుడు ప్రకృతికంటే గొప్పవాడు, ఆమె అతనికంటే గొప్పది కాదు.
ఏతస్మిన్నన్తరే దేవా మునయస్తత్ర సంసది
అంతలో దేవతలు, ఋషులు అందరూ ఆ సభలో ఉన్నారు.
పార్షదైస్సంపరివృతం యుతం శ్యామైశ్చతుర్భుజైః అవరుహ్య ముదా యానాదాజగామ సభాతలమ్
పార్షదులతో చుట్టుముట్టబడి, నలుపు రంగు నాలుగు చేతులవాళ్లతో కలిసి, ఆనందంగా వాహనాల నుంచి దిగిపోగా, వారు సభలోకి వచ్చారు.
తుష్టువుస్తం సురేన్ద్రాస్తే దేవం వైకుణ్ఠవాసినమ్
ఆ దేవతాధిపతులు వైకుంఠంలో నివసించే ఆ దేవుని స్తుతించారు.
లక్ష్మీసరస్వతీకాన్తం శాన్తం తం సుమనోహరమ్
ఆయన లక్ష్మీ, సరస్వతీ దేవతలకు ప్రియుడు, శాంతస్వరూపుడు, ఎంతో ఆకర్షణీయుడు.
కోటికన్దర్పలావణ్యం కోటిచన్ద్రసమప్రభమ్
ఆయనకు కోటి మన్మథుల అందం, కోటి చంద్రుల వెలుగు ఉంది.
సేవ్యం బ్రహ్మాదిదేవైశ్చ సేవకైః సతతం స్తుతమ్
బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, సేవకులు ఎప్పుడూ ఆయనను సేవిస్తూ, స్తుతిస్తూ ఉంటారు.
వాసయామాస తం తే చ రత్నసింహాసనే వరే
వారు ఆయనను అద్భుతమైన రత్నాల సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టారు.
సమ్పుటాఞ్జలయః సర్వే పులకాఙ్గాశ్రులోచనాః
అందరూ చేతులు ముడుచుకుని, ఆనందంతో శరీరమంతా రోమాంచితంగా, కన్నీళ్లు కన్నుల్లో నిండిపోయాయి.
సస్మితస్తాంశ్చ పప్రచ్ఛ సర్వం మధురయా గిరా
ఆయన చిరునవ్వుతో, అందరిని మధురమైన మాటలతో అడిగాడు.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ సర్వే శక్త్యా యయా విశ్వే శక్తిమన్తో హి జీవినః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ లోకంలోని అన్ని జీవులు ఆ శక్తివల్లే శక్తివంతులవుతారు.
బ్రహ్మాదితృణపర్య్యన్తం సర్వం ప్రాకృతికం జగత్
బ్రహ్మ నుండి గడ్డి వరకు, ఈ జగత్తంతా ప్రకృతిలోనే ఉంది.
ఆవిర్భూతా చ సా మత్తః సృష్టౌ దేవీ మదిచ్ఛయా
ఆ దేవీ నా సంకల్పంతో సృష్టికోసం నన్నుంచి ప్రकटించింది.
ప్రకృతిః సృష్టికర్త్రీ చ సర్వేషాం జననీ పరా
ప్రకృతి ఈ సృష్టికి కారణమైనది, అందరికీ పరమ తల్లి.
సుచిరం తపసా తప్తం శంభునా ధ్యాయతా చ మామ్
శంభుడు చాలా కాలం తపస్సు చేసి, నన్ను ధ్యానించాడు.
వ్రతం చ లోకశిక్షార్థమస్యా న స్వార్థమేవ చ
ఆయన చేసిన వ్రతం తనకోసం కాదు, లోకానికి బోధించడానికి మాత్రమే.
మాయయా మోహితాః సర్వే కిమస్యా వాస్తవం వ్రతమ్
ప్రతి ఒక్కరిని మాయ మోసం చేస్తుంది; ఆమెకు నిజమైన వ్రతం ఏముంటుంది?