ఆయుర్హరతి లోకానాం రవిరేవ హి సన్తతమ్
ప్రపంచజనుల ఆయుష్షును ఎప్పుడూ సూర్యుడు తక్కువ చేస్తూ ఉంటాడు.
భక్తాస్తద్గతచిత్తాశ్చ వైష్ణవాశ్చిరజీవినః
కానీ భగవంతుని మీద మనస్సు నిలిపిన వైష్ణవ భక్తులు దీర్ఘాయుష్షుతో ఉంటారు.
శివః శేషశ్చ ధర్మశ్చ బ్రహ్మా విష్ణుర్మహాన్విరాట్
శివుడు, శేషుడు, ధర్ముడు, బ్రహ్మ, విష్ణువు, మహావిరాట్ —
వోఢుః పఞ్చశిఖో దక్షో నారదశ్చ సనాతనః
వొఢు, పంచశిఖుడు, దక్షుడు, నారదుడు, సనాతనుడు —
మేధావీ లోమశః శుక్రో వసిష్ఠః క్రతురేవ చ
మెధావి లోమశుడు, శుక్రుడు, వసిష్ఠుడు, క్రతువు కూడా —
మార్కణ్డేయో బలిశ్చైవ ప్రహ్లాదశ్చ గణేశ్వరః
మార్కండేయుడు, బలి, ప్రహ్లాదుడు, గణేశ్వరుడు —
అకూపార ఉలూకశ్చ నాడీజంఘశ్చ వాయుజః
అకూపారుడు, ఉలూకుడు, నాడీజంఘుడు, వాయుజుడు —
నవధా భక్తియుక్తాశ్చ కృష్ణస్య పరమాత్మనః
ఈ అందరూ శ్రీకృష్ణ పరమాత్మునికి తొమ్మిది విధాల భక్తితో ఉన్నవారు.
యే తద్భక్తాస్తే తదంశా జీవన్ముక్తాశ్చ సన్తతమ్
ఆయనను భక్తితో సేవించే వారు, ఆయనే భాగాలు, వారు ఎప్పుడూ జీవన్ముక్తులుగా ఉంటారు.
ఊర్ధ్వం చ సప్త స్వర్గాశ్చ సప్తద్వీపా వసున్ధరా 2.63.
పైన ఏడు స్వర్గాలు, భూమి మీద ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన vasundharā ఉన్నాయి.
ఏవంవిధానాం విశ్వానాం సంఖ్యా నాస్త్యేవ పుత్రక
ఇలాంటి లోకాలకు సంఖ్యా అసలు లేదు, కుమారా.
దేవా దేవర్షయశ్చైవ మనవో మానవాదయః
దేవతలు, దేవర్షులు, మనువులు, మనువుల సంతానం—
మహావిష్ణోర్లోమకూపే సన్తి విశ్వాని యస్య చ
అన్ని లోకాలు మహావిష్ణువు శరీరంలోని రోమకూపాల్లోనే ఉన్నాయి.
భజ సత్యం పరం బ్రహ్మ నిత్యం నిర్గుణమచ్యుతమ్
నిజమైనది, పరబ్రహ్మను, శాశ్వతమైనది, గుణరహితమైనది, మారని ఆచ్యుతుని నిత్యం భజించు.
నిరీహం చ నిరాకారం నిర్వికారం నిరఞ్జనమ్
అది ఆశలేని, రూపరహితమైన, మార్పులేని, మచ్చలేని స్వరూపం.
స్వేచ్ఛామయం సర్వరూపం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
తన సంకల్పంతో ఏర్పడినది, అన్ని రూపాలు ధరించగలది, భక్తులకు అనుగ్రహరూపం.
ధ్యానాసాధ్యం దురారాధ్యం శివాదీనాం చ యోగినామ్
ధ్యానంతో పొందదగినది, శివుడు వంటి యోగులకు కూడా సులభంగా లభించదు.
సర్వాధారం చ సర్వజ్ఞం సర్వానన్దకరం పరమ్
అది అందరికీ ఆధారం, అన్నీ తెలిసినది, అందరికీ పరమానందాన్ని ఇచ్చేది.
దాస్యదం ధర్మదం చైవ సర్వసిద్ధిప్రదం సతామ్ 2.63.
అది సేవను, ధర్మాన్ని, సత్పురుషులకు అన్ని సిద్ధులను ప్రసాదిస్తుంది.
పరాత్పరతరం శుద్ధం పరిపూర్ణతమం శివమ్
అది అత్యంత ఉన్నతమైనది, పవిత్రమైనది, సంపూర్ణమైనది, మంగళకరమైనది.
కృష్ణేతి ద్వ్యక్షరం మన్త్రం గృహీత్వా కృష్ణదాస్యదమ్
'కృష్ణ' అనే రెండు అక్షరాల మంత్రాన్ని స్వీకరించి, అది కృష్ణుని సేవను కలిగిస్తుంది.
దశలక్షజపేనైవ మన్త్రసిద్ధిర్భవేత్తవ
దాన్ని లక్షసార్లు జపిస్తే, ఆ మంత్రానికి సంపూర్ణ ఫలం తప్పక లభిస్తుంది.
వైశ్యో నత్వా చ తాం భక్త్యా చాగమత్పుష్కరం మునే భగవత్యాః ప్రసాదేన కృష్ణదాసో బభూవ సః
వైశ్యుడు భక్తితో ఆమెకు నమస్కరించి, పుష్కరానికి వెళ్లాడు, మునీశ్వరా; ఆ దేవత కృపతో అతడు కృష్ణుని సేవకుడయ్యాడు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే ద్వితీయే ప్రకృతిఖణ్డే నారదనారాయణసం వాదే దుర్గోపాఖ్యానే సురథసమాధిమేధస్సంవాదే ప్రకృతివైశ్యసంవాదకథనం నామ త్రిషష్టితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో ద్వితీయ భాగమైన ప్రకృతిఖండంలో, నారద-నారాయణ సంభాషణలో, దుర్గా కథలో, సురథ, సమాధి, మేధస్సు సంభాషణలో, ప్రకృతి-వైశ్య సంభాషణ అనే అరవైమూడవ అధ్యాయం ముగిసింది.
నారాయణ ఉవాచ తచ్ఛ్రూయతాం మహాభాగ వేదోక్తం క్రమమేవ చ
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: మహాభాగ, వేదాలలో చెప్పిన విధానాన్ని ఇప్పుడు విను.
స్నాత్వాఽఽచమ్య మహారాజః కృత్వా న్యాసత్రయం తదా
స్నానం చేసి, ఆచమనం చేసి, మహారాజు ఆ సమయంలో మూడు నియాసాలను నిర్వహించాడు.
ప్రాణాయామం తతః కృత్వా కృత్వా చ శఙ్ఖశోధనమ్
ఆ తరువాత ప్రాణాయామం చేసి, శంఖాన్ని శుద్ధి చేశాడు.
పునర్ధ్యాత్వా చ భక్త్యా చ పూజయామాస భక్తితః
తర్వాత భక్తితో ధ్యానం చేసి, హృదయపూర్వకంగా ఆరాధించాడు.
సంపూజ్య భక్తిభావేన భక్త్యా పరమధార్మికః
భక్తి భావంతో ఆరాధన చేసి, పరమధార్మికుడు అయిన వాడు—
భక్త్యా చ పూజయామాస విధిపూర్వం చ నారద
భక్తితో, నియమానుసారం, నారదా! ఆరాధించాడు.