భావానురక్తవనితాం ప్రాప్య సంహృష్టమానసః
భక్తితో తనను ప్రేమించే భార్యను పొందినవాడు, అతని మనసు ఆనందంతో నిండిపోయింది.
తేజస్వీ సద్గ్రహో బ్రహ్మశ్చన్ద్రస్య తనయో మహాన్
ప్రభావంతో, మంచితనంతో ఉన్న బ్రహ్మా, చంద్రుని గొప్ప కుమారుడు, ధైర్యంగా నిలిచాడు.
ఘృతాచ్యా గర్భసంభూతాం కుబేరస్య చ రేతసా
ఘృతాచీ గర్భంలో, కుబేరుని వీర్యంతో పుట్టింది.
అతీవ యౌవనస్థాం చ బాలాం షోడశవార్షికీమ్
ఆమె యవ్వనంలో ఉన్నది, పదహారు సంవత్సరాల యువతిగా మెరిసింది.
తస్యామథాయం రహసి వీర్య్యాధానం చకార సః
తర్వాత, రహస్యంగా అతడు తన వీర్యాన్ని ఆమెలో ఉంచాడు.
సప్తద్వీపవతీం పృథ్వీం శాస్తి వై ధార్మికో బలీ
ఆ ధార్మికుడు, బలవంతుడు, ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన భూమిని పాలించాడు.
మిష్టాన్నానాం స్వస్తికానాం లక్షరాశిశ్చ నిత్యశః
అతడు ప్రతిరోజూ వందలాది వేల మిఠాయిలు, శుభప్రదమైన నైవేద్యాలు సమర్పించేవాడు.
ఏతేషాం చ నదీరాశీర్భుఞ్జతే బ్రాహ్మణా మునే
మహర్షీ, ఈ నదుల ఆశీర్వాదాలను బ్రాహ్మణులు అనుభవిస్తున్నారు.
శతలక్షం సువర్ణానాం లక్షం వై సూక్ష్మవాససామ్ 2.61.
అతడు లక్ష స్వర్ణముద్రలు, లక్ష మెత్తని వస్త్రాలు ఇచ్చాడు.
దదౌ ద్విజాతయే రాజా నిత్యం వై జీవితావధి
రాజు ఇవన్నీ ద్విజులకు తన జీవితం అంతా ప్రతిరోజూ ఇచ్చేవాడు.
తస్య పుత్రశ్చ సురథశ్చక్రవర్త్తీ బృహచ్ఛ్రవాః
అతని కుమారుడు సురథుడు, విశ్వాధిపతి, గొప్ప కీర్తి కలవాడు.
భేజే పురా విష్ణుమాయాం పుణ్యక్షేత్రే చ భారతే
పూర్వకాలంలో, అతడు భారతదేశంలో పవిత్రక్షేత్రంలో విష్ణుమాయలో లీనమయ్యాడు.
వైశ్యేన సార్ధం స మహాఞ్జ్ఞానినాం మునిసత్తమ
ఒక గొప్ప జ్ఞానిగానూ ఉన్న వైశ్యునితో కలసి, మునిశ్రేష్ఠా, అతడు ఉన్నాడు.
తస్య పుత్రో మహాయోగీ ద్రుమిణో జ్ఞానినాం వరః
అతని కుమారుడు ద్రుమి, మహాయోగి, జ్ఞానులలో శ్రేష్ఠుడు.
కృత్వా సమాధిం సంప్రాప జ్ఞానినాం వైష్ణవాగ్రణీః
సమాధిలోకి వెళ్లి, వైష్ణవ జ్ఞానులలో అగ్రస్థానాన్ని పొందాడు.
స చ కోటిసువర్ణం చ నిత్యం దత్త్వా జలం పపౌ
అతడు కోటి స్వర్ణముద్రలు ఇచ్చి, ప్రతిరోజూ నీరు తాగేవాడు.
రాజా లేభే మనుత్వం చ రాజ్యం నిష్కణ్టకం మునే
ఓ మునీశ్వరా, ఆ రాజు మనువు స్థాయిని పొందాడు. అతని రాజ్యం ఎలాంటి అడ్డంకులు లేకుండా సుఖంగా సాగింది.
నారద ఉవాచ వైశ్యో ముక్తిం మేధసశ్చ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ ప్రభూ, ఆ వైశ్యుడు, మేధసుడు మోక్షాన్ని ఎలా పొందారో నాకు వివరించాలి.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ స్వాయమ్భువమనోర్వంశ్యః సత్యవాదీ జితేన్ద్రియః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: అతడు స్వాయంభువమనువు వంశానికి చెందినవాడు, ఎప్పుడూ నిజం మాట్లాడేవాడు, తన ఇంద్రియాలను జయించుకున్నవాడు.
అక్షౌహిణీనాం శతకం గృహీత్వా సైన్యమేవ చ
వెయ్యి సేనలతో కూడిన వంద దళాలను కూడగట్టుకుని, తన సైన్యాన్ని సిద్ధం చేసుకున్నాడు.
యుద్ధం బభూవ నియతం పూర్ణమబ్దం చ నారద
ఓ నారదా, ఒక సంవత్సరం పొడవునా ఆ యుద్ధం నిరంతరం కొనసాగింది.
ఏకాకీ సురథో భీతో నన్దినా చ బహిష్కృతః
సురథుడు ఒంటరిగా, భయంతో నందినిచేత రాజ్యంనుండి బయటకు పంపించబడ్డాడు.
దదర్శ తత్ర వైశ్యం చ పుష్పభద్రానదీతటే
అక్కడ పుష్పభద్రా నది తీరంలో ఆ వైశ్యుడిని చూశాడు.
వైశ్యేన సార్ద్ధం నృపతిరగచ్ఛన్మేధసాశ్రమమ్
వైశ్యుడితో కలిసి రాజు మేధసుని ఆశ్రమానికి వెళ్లాడు.
దదర్శ తత్ర నృపతిర్మునిం తం తీవ్రతేజసమ్
అక్కడ రాజు మేధసుని చూశాడు. ఆ ముని తీవ్రమైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తున్నాడు.
రాజా ననామ వైశ్యశ్చ శిరసా మునిపుఙ్గవమ్
రాజు, వైశ్యుడు ఇద్దరూ ఆ మహామునికి తలవంచి నమస్కరించారు.
ప్రశ్నం చకార కుశలం జాతినామ పృథక్పృథక్ 2.62.
వారు శుభప్రశ్నలు అడిగారు. తమ కులాన్ని, పేరును వేరుగా చెప్పి పరిచయం చేసుకున్నారు.
సురథ ఉవాచ బహిర్భూతః స్వరాజ్యాచ్చ నన్దినా బలినాఽధునా
సురథుడు ఇలా అన్నాడు: బలవంతుడైన నందినిచేత నేను నా స్వరాజ్యంనుండి బయటకు పంపించబడ్డాను.
కిముపాయం కరిష్యామి కథం రాజ్యం భవేన్మమ
నేను ఏ మార్గాన్ని అనుసరించాలి? నా రాజ్యం నాకు ఎలా తిరిగి వస్తుంది?
అయం వైశ్యః సమాధిశ్చ స్వగృహాచ్చ బహిష్కృతః
ఈ వైశ్యుడు సమాధి కూడా తన ఇంటి నుండి బయటకు పంపించబడ్డాడు.