నారద ఉవాచ నిపీతం చ మహాఖ్యానం త్వన్ముఖేన్దువినిసృతమ్
నారదుడు చెప్పాడు: నీ చంద్రబింబం వంటి నోటివలన ప్రవహించిన ఈ మహాకథను నేను ఆస్వాదించాను.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి కిమువాచ బృహస్పతిః
ఇప్పుడు నేను వినాలని కోరుకుంటున్నాను: బృహస్పతి ఏమి చెప్పాడు?
జగత్కర్తా విధాతా చ కిం వా తం ప్రత్యువాచ సః
ఆయన జగత్కర్త అయిన సృష్టికర్తను ఏమని అడిగాడు?
నారాయణ ఉవాచ ప్రణమ్య తస్థౌ పురతో లజ్జావనతకన్ధరః
నారాయణుడు చెప్పాడు: నమస్కరించి, సిగ్గుతో తలవంచి ఆయన ఎదుట నిలబడ్డాడు.
దృష్ట్వా గురుసుతం శమ్భురుదతిష్ఠత్కుశాసనాత్
గురుపుత్రుడిని చూసి, శంభుడు కుశాసనంపై నుండి లేచాడు.
స్వాసనే వాసయిత్వా వై పప్రచ్ఛ కుశలం వచః
తన ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, మృదువుగా క్షేమంగా ఉన్నావా అని అడిగాడు.
శ్రీశఙ్కర ఉవాచ సాశ్రునేత్రో లజ్జితశ్చ భ్రాతస్తత్కారణం వద
శ్రీశంకరుడు ఇలా అన్నాడు: కన్నీళ్లు కన్నుల్లోనూ, సిగ్గుతో ఉన్న సోదరా, దీనికి కారణం చెప్పు.
కిం వా తపస్యా హీనా తే సన్ధ్యా హీనాఽథవా మునే
ఓ మునీ, నీ తపస్సు తక్కువైందా? లేక సంధ్యావందనం చేయలేదా?
కిం వా గురౌ భక్తిహీనోఽభీష్టదేవేఽథవా గురౌ
లేదా, గురువుకు భక్తి లేకపోవడమేనా? లేక నీవు ఇష్టదేవతను, లేదా గురువును గౌరవించకపోవడమేనా?
కిం వాఽతిథిస్తే విముఖః కిం వా పోష్యా బుభుక్షితాః 2.60.౧
లేదా, నీ ఇంటికి వచ్చిన అతిథి తిరిగి వెళ్ళిపోయాడా? లేక నీవు పోషిస్తున్నవారు ఆకలితో ఉన్నారా?
సుశాసితో న శిష్యో వా కిం భృత్యాశ్చోత్తరప్రదాః
బాగా బోధించినా శిష్యుడు వినడంలేదా? లేక సేవకులు చెప్పిన పనులు చేయడంలేదా?
గరిష్ఠశ్చ వరిష్ఠశ్చ శశ్వత్సన్తుష్ట మానస
ఎప్పుడూ మనసు సంతృప్తిగా ఉండేవారే గొప్పవారు, శ్రేష్ఠులు.
కిం వా రుష్టోఽభీష్టదేవః కిం వా రుష్టాశ్చ వాడవాః
లేదా, నీ ఇష్టదేవుడు కోపించాడా? లేక నీ గుర్రాలు కోపంగా ఉన్నాయా?
కిం వా తే బన్ధువిచ్ఛేదో విగ్రహో బలినా సహ
లేదా, నీకు బంధువులతో విడిపోవడం జరిగిందా? లేక శక్తివంతుడితో గొడవ జరిగిందా?
కేన తే వా కృతా నిన్దా ఖలైర్వా పాపిభిర్మునే
ఓ మునీశ్వరా! నిన్నెవరు నిందించారు? దుష్టులా, పాపులా?
బన్ధుస్త్యక్తస్త్వయా కిం వా వైరాగ్యేణ క్రుధాఽథవా
నీవే ఏదైనా బంధువును విరక్తితో లేదా కోపంతో వదిలిపెట్టావా?
గురునిన్దా బన్ధునిన్దా ఖలవక్త్రాచ్ఛ్రుతాఽథవా
దుష్టుడు నోటితో గురువు మీదా, బంధువుల మీదా నిందలు వినావా?
అసద్వంశప్రజాతానాం ఖలానాం నిన్దనం తథా
అలాగే, చెడ్డ కుటుంబంలో పుట్టినవారి మీద, దుష్టుల మీద నింద కూడా అదే విధంగా.
పరప్రశంసకాః సన్తః పుణ్యవన్తో హి భారతే
ఇతరులను ప్రశంసించేవారే నిజంగా ధర్మవంతులు, పుణ్యశీలులు భారతదేశంలో.
పుత్రే యశసి తోయే చ సమృద్ధే చ పరాక్రమే 2.60.
కొడుకుల్లో, కీర్తిలో, నీటిలో, ఐశ్వర్యంలో, శౌర్యంలో—
వచనేషు చ బుద్ధౌ చ స్వభావే చ చరిత్రతః
మాటల్లో, బుద్ధిలో, స్వభావంలో, ప్రవర్తనలో—
యాదృగ్యేషాం చ హదయే తాదృక్తేషాం చ మంగలమ్
వారి హృదయం ఎలా ఉంటే, వారి మంగళం కూడా అలా ఉంటుంది.
ఇత్యుక్త్వా చ మహాదేవో విరరామ స్వసంసది
ఇలా చెప్పి, మహాదేవుడు తన సభలో మౌనంగా ఉన్నాడు.
బృహస్పతిరువాచ లోకాః కర్మవశాన్నిత్యం నానాజన్మసు యత్కృతమ్
బృహస్పతి ఇలా అన్నాడు: ప్రజలు తమ కర్మ ఫలితాల వల్ల ఎన్నో జన్మల్లో చేసిన పనుల ఫలితాన్ని ఎప్పుడూ అనుభవిస్తారు.
స్వకర్మణాం ఫలం భుఙ్క్తే జన్తుర్జన్మని జన్మని
ప్రతి జన్మలో ప్రాణి తన కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవిస్తూనే ఉంటుంది.
కేచిద్వదన్తి దైవేన స్వభావేనేతి కేచన
కొంతమంది ఇది విధి వల్ల అంటారు, మరికొందరు స్వభావం వల్ల అంటారు.
స్వయం చ కర్మజనకః కర్మ వై దైవకారణమ్
కర్మమే మన పనులకు మూలం, అదికూడా విధి వల్ల జరుగుతుంది.
స్వకర్మణాం చ సర్వేషాం జన్తూనాం ప్రతిజన్మని
ప్రతి జీవికి ప్రతి జన్మలో తన తన కర్మలే ఫలితాన్ని నిర్ణయిస్తాయి.
స్వకర్మఫలభోక్తా చ జీవో హి సగుణః సదా 2.60.
ప్రతి జీవుడు ఎప్పుడూ తన కర్మ ఫలితాలను అనుభవించేవాడే.
స ఏవాత్మా సర్వసేవ్యః సర్వేషాం చ ఫలప్రదః
అతనే అందరికి సేవించదగినవాడు, అందరికీ ఫలితాలు ఇచ్చేవాడు.