సువ్రతాం చ సలక్ష్మీకాం తామువాచ కృపానిధిః
దయాసముద్రుడు, సద్గుణాలుతో, లక్ష్మితో కూడిన ఆవిడతో మాట్లాడాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ భుంక్ష్వ మద్వరతః పుత్రి భవిష్యతి మదంశతః
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: నా వరం పొందు కుమార్తె, నా అంసంతో కూడిన కుమారుడు నీకు జన్మిస్తాడు.
పతిర్గురుశ్చ దేవానాం మహతాం జ్ఞానినాం వరః
నీ భర్త దేవతలకు గురువు, గొప్పవారిలో శ్రేష్ఠుడు, జ్ఞానులలో ముందువాడు అవుతాడు.
మద్వరేణ భవేద్యో హి స చ మద్వరపుత్రకః
నా వరంతో అతడు జన్మిస్తాడు; అతడు నా వరపుత్రుడవుతాడు.
వరజో వీర్య్యజశ్చైవ క్షేత్రజః పాలకస్తథా 2.59.
అతడు వరంతో, తేజస్సుతో, క్షేత్రంలో జన్మించి, రక్షకుడవుతాడు.
ఇత్యుక్త్వా రాధికానాథః స్వలోకం చ జగామ సః మృత్యుఞ్జయం మహాజ్ఞానం శివాయ ప్రదదౌ పురా
ఇలా చెప్పి రాధాదేవి నాధుడు తన లోకానికి వెళ్ళిపోయాడు; మునుపు మృత్యుంజయునికి మహాజ్ఞానాన్ని శివునికి ఇచ్చాడు.
దివ్యం వర్షత్రిలక్షం చ తపశ్చక్రే హిమాలయే స్వశక్తిం విష్ణుమాయాం చ స్వాంశం వై వాహనం వృషమ్
హిమాలయాలలో మూడు లక్షల సంవత్సరాలు దివ్య తపస్సు చేశాడు, తన శక్తితో, విష్ణుమాయతో, తన అంసంతో, తన వాహనమైన వృషభంతో కూడి.
స్వశూలం చ స్వకవచం స్వమన్త్రం ద్వాదశాక్షరమ్ శివలోకే శివా సా చ విష్ణుమాయా శివప్రియా
తన శూలం, తన కవచం, తన ద్వాదశాక్షర మంత్రాన్ని, శివలోకంలో శివప్రియ అయిన విష్ణుమాయ అయిన ఆ దేవిని కలిగి ఉన్నాడు.
శక్తిర్నారాయణస్యేయం సాఽఽవిర్భూతా సనాతనీ
ఈ నారాయణుని శాశ్వతశక్తి ప్రత్యక్షమైంది.
జఘాన దైత్యనికరం దేవేభ్యః ప్రదదౌ పదమ్
ఆమె దానవ సమూహాన్ని సంహరించి, దేవతలకు స్థానం ఇచ్చింది.
పితృయజ్ఞే తనుం త్యక్త్వా యోగాద్వై సిద్ధయోగినీ
పితృయజ్ఞంలో తన శరీరం విడిచిన ఆమె, యోగబలంతో పరిపూర్ణ యోగినిగా మారింది.
కాలేన కృష్ణతపసా శఙ్కరం ప్రాప సున్దరీ।। శ్రీకృష్ణో హి గురుః శమ్భోః పరమాత్మా పరాత్పరః
కాలక్రమంలో కృష్ణుని తపస్సుతో సుందరీ శంకరుని చేరింది. ఎందుకంటే శ్రీకృష్ణుడు శంభువుకు గురువు, పరమాత్మ, అందరికన్నా ఉన్నతుడు.
కృష్ణస్య వరపుత్రోఽయం స్వయమేవ బృహస్పతిః
ఈ బృహస్పతి కృష్ణుని వరపుత్రుడు, స్వయంగా ఆయన కుమారుడు.
ఇత్యేవం కథితం సర్వమతిగుహ్యం పురాతనమ్
ఇలా, ఈ ప్రాచీనమైన అత్యంత గోప్యమైన విషయం అంతా చెప్పాను.
పారంపరికమన్యం చ కథయామి నిశామయ 2.59.
ఇంకా ఒక పరంపరగా వచ్చిన కథను చెబుతాను, శ్రద్ధగా విను.
శిష్యౌ చాంగిరసస్తౌ ద్వౌ గురుపుత్రోఽథవా తతః
ఆ ఇద్దరూ ఆంగిరసునికి శిష్యులు, లేదా గురుపుత్రులుగా ఉన్నారు.
స్వజ్ఞానం స్వం చ భగవాన్విసస్మార స్వమోహతః
భగవంతుడు తన మోహం వల్ల మరచిన తన జ్ఞానాన్ని, తనను తాను మళ్లీ గుర్తు చేసుకున్నాడు.
అతో హేతోర్గురుశ్చైవం మత్సుతస్స్యాచ్ఛివస్య సః
ఈ కారణంగా ఆ గురువు, నా కుమారుడిగా, శివుని కుమారుడిగా మారాడు.
త్వం గచ్ఛ తత్ర సన్నద్ధః సదేవో నర్మదాతటమ్
నీవు దేవతలతో కలిసి సిద్ధంగా నర్మదా తీరానికి వెళ్లు.
గురుర్యయౌ చ కైలాసం మహేన్ద్రో నర్మదాతటమ్
గురు కైలాసానికి వెళ్లాడు, మహేంద్రుడు నర్మదా తీరానికి వెళ్లాడు.
నారద ఉవాచ నిపీతం చ మహాఖ్యానం త్వన్ముఖేన్దువినిసృతమ్
నారదుడు చెప్పాడు: నీ చంద్రబింబం వంటి నోటివలన ప్రవహించిన ఈ మహాకథను నేను ఆస్వాదించాను.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి కిమువాచ బృహస్పతిః
ఇప్పుడు నేను వినాలని కోరుకుంటున్నాను: బృహస్పతి ఏమి చెప్పాడు?
జగత్కర్తా విధాతా చ కిం వా తం ప్రత్యువాచ సః
ఆయన జగత్కర్త అయిన సృష్టికర్తను ఏమని అడిగాడు?
నారాయణ ఉవాచ ప్రణమ్య తస్థౌ పురతో లజ్జావనతకన్ధరః
నారాయణుడు చెప్పాడు: నమస్కరించి, సిగ్గుతో తలవంచి ఆయన ఎదుట నిలబడ్డాడు.
దృష్ట్వా గురుసుతం శమ్భురుదతిష్ఠత్కుశాసనాత్
గురుపుత్రుడిని చూసి, శంభుడు కుశాసనంపై నుండి లేచాడు.
స్వాసనే వాసయిత్వా వై పప్రచ్ఛ కుశలం వచః
తన ఆసనంపై కూర్చోబెట్టి, మృదువుగా క్షేమంగా ఉన్నావా అని అడిగాడు.
శ్రీశఙ్కర ఉవాచ సాశ్రునేత్రో లజ్జితశ్చ భ్రాతస్తత్కారణం వద
శ్రీశంకరుడు ఇలా అన్నాడు: కన్నీళ్లు కన్నుల్లోనూ, సిగ్గుతో ఉన్న సోదరా, దీనికి కారణం చెప్పు.
కిం వా తపస్యా హీనా తే సన్ధ్యా హీనాఽథవా మునే
ఓ మునీ, నీ తపస్సు తక్కువైందా? లేక సంధ్యావందనం చేయలేదా?
కిం వా గురౌ భక్తిహీనోఽభీష్టదేవేఽథవా గురౌ
లేదా, గురువుకు భక్తి లేకపోవడమేనా? లేక నీవు ఇష్టదేవతను, లేదా గురువును గౌరవించకపోవడమేనా?
కిం వాఽతిథిస్తే విముఖః కిం వా పోష్యా బుభుక్షితాః 2.60.౧
లేదా, నీ ఇంటికి వచ్చిన అతిథి తిరిగి వెళ్ళిపోయాడా? లేక నీవు పోషిస్తున్నవారు ఆకలితో ఉన్నారా?