కామేన కామినీ త్వం చ దగ్ధాఽసి వ్యర్థమీశ్వరి
ఓ ఇశ్వరి! కోరికతో నీవు, కోరిక కలిగిన స్త్రీగా, వృథాగా కాలిపోయావు.
దినే దినే వృథా యాతి దుర్లభం నవయౌవనమ్
ప్రతి రోజు, అరుదైన యవ్వనం వృథాగా పోతుంది.
శశ్వత్తపస్యాయుక్తశ్చ కృష్ణమాత్మానమీప్సితమ్ 2.58.
నీవు ఎప్పుడూ తపస్సులో నిమగ్నమై, కృష్ణుడిని నీ ఆత్మగా కోరుకుంటున్నావు.
సర్వకామరసజ్ఞా త్వం నిష్కామం కామమీప్సితమ్
నీవు అన్ని కామరసాల సారాన్ని తెలిసినవాడివి, కోరిక లేకుండానే కోరికను కోరుతున్నావు.
అన్యశ్చ త్వన్మనఃకామో భిన్నం త్వద్భర్తురీప్సితమ్
ఇంకొకరు నీ మనసును కోరుతున్నారు, కానీ నీ భర్తకు కావలసింది వేరేది.
వాసన్తీపుష్పతల్పే చ గన్ధచన్దన చర్చితే
వసంతకాలపు పువ్వుల మంచంపై, సుగంధద్రవ్యాలు, గంధపు చందనం అలంకరించిన చోట,
సుగన్ధ్యుత్ఫుల్లకుసుమే నిర్జనే చన్దనే వనే
సువాసనతో పరిమళించే వికసించిన పువ్వుల మధ్య, ఒంటరిగా ఉన్న చందనవనంలో,
చన్దనే చమ్పకవనే శీతచమ్పకవాయునా
చందనపు, చంపకవనంలో, చల్లని చంపకపువ్వుల గాలితో,
తారోవాచ అత్రేరభాగ్యాత్త్వం పుత్రో వ్యర్థం తే జన్మ జీవనమ్
తార అన్నారు: అత్రి దురదృష్టం వల్ల, నీ పుట్టుక, జీవితం వృథా అయ్యింది, కుమారుడా.
అరే కృత్వా రాజసూయమాత్మానం మన్యసే బలీ
అయ్యో! రాజసూయ యాగం చేసి, నువ్వు నీకు బలముందని అనుకుంటున్నావు.
యస్య చిత్తం పరస్త్రీషు సోఽశుచిః సర్వకర్మసు ।। న కర్మఫలభాక్పాపీ నిన్ద్యో విశ్వేషు సర్వతః 2.58.
ఎవరైనా పరస్త్రీపై మనసు పెట్టినవాడు, అన్ని పనుల్లో అపవిత్రుడు. అతడు పాపి, పనుల ఫలితానికి అర్హుడు కాదు, అందరూ అతన్ని నిందిస్తారు.
సతీత్వం మే నాశయసి యక్ష్మగ్రస్తో భవిష్యసి
నీవు నా సతీత్వాన్ని నాశనం చేస్తున్నావు; అందుకే నీవు క్షయవ్యాధితో బాధపడతావు.
దుష్టానాం దర్పహా కృష్ణో దర్పం తే నిహనిష్యతి
దుష్టుల అహంకారాన్ని నాశనం చేసే కృష్ణుడు, నీ గర్వాన్ని కూడా ఛేదిస్తాడు.
ఇత్యుక్త్వా తారకా సాధ్వీ రురోద చ ముహుర్ముహుః
ఇలా చెప్పి, తార సతీ స్వభావంతో మళ్లీ మళ్లీ ఏడ్చింది.
బ్రహ్మాణం పరమాత్మానమాకాశం పవనం ధరామ్
బ్రహ్మ, పరమాత్మ, ఆకాశం, గాలి, భూమి—
తారకావచనం శ్రుత్వా న భీతః స చుకోప హ
తార మాటలు విని, అతడు భయపడలేదు, కానీ కోపం తెచ్చుకున్నాడు.
రథం చ చాలయామాస మనోయాయీ మనోహరమ్
ఆ మనోహరమైన రథాన్ని మనసుతో నడిపిస్తూ ప్రయాణం మొదలుపెట్టాడు.
విస్పన్దకే సురవనే చన్దనే పుష్పభద్రకే
విస్పందక, సురవనం, చందన, పుష్పభద్రక అనే తోటల్లో,
సుగన్ధి పుష్పతల్పే చ పుష్పచన్దనవాయునా
సువాసన గల పూల మంచంపై, పుష్పాలూ చందనపు గాలులతో,
శైలే శైలే నదే నద్యాం శృంగారం కుర్వతోస్తయోః
ప్రతి కొండపై, ప్రతి నదిలో, ఆ ఇద్దరూ ప్రేమలో లీనమయ్యారు.
బభూవ శరణాపన్నో భీతో దైత్యేషు చన్ద్రమాః 2.58.
దైత్యులను చూసి భయపడి, చంద్రుడు ఆశ్రయం కోరాడు.
అభయం చ దదౌ తస్మై కృపయా భృగునన్దనః
భృగునందనుడు దయతో అతనికి భద్రతను ఇచ్చాడు.
సభాయాం జహసుర్హృష్టా బలినో దితినన్దనాః
సభలో దితి కుమారులు బలంగా ఆనందంతో నవ్వారు.
సతీసతీత్వధ్వంసేన పాపిష్ఠచన్ద్రమణ్డలే
పతివ్రతత్వం నశించడంతో, చంద్రుని వలయం పాపంతో నిండిపోయింది.
ఉవాచ తం మహాభీతం శుక్రో వేదవిదాం వరః
వేదాలను బాగా తెలిసిన శుక్రుడు, భయంతో ఉన్న చంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
శుక్ర ఉవాచ దుర్నీతం కర్మ తే పుత్ర నీచవన్నయశస్కరమ్
శుక్రుడు చెప్పాడు: కుమారా, నీవు చేసిన పని చెడైనది, నీచమైనది, అపఖ్యాతిని తెచ్చేది.
రాజసూయస్య సుఫలే నిర్మలే కీర్త్తిమణ్డలే
రాజసూయయాగంలో కలిగే పవిత్రమైన కీర్తి వలయంలో,
త్యజ దేవగురౌ పత్నీం ప్రసూమివ మహాసతీమ్
దేవతల గురువు భార్యను, యజ్ఞంలో పువ్వు వదిలినట్లే విడిచిపెట్టు.
శమ్భోః సురాణామీశస్య గురుపుత్రస్య వేధసః
ఆమె శంభువు, దేవతల అధిపతి, గురుపుత్రుడు, సృష్టికర్త భార్య.
శత్రోరపి గుణా వాచ్యా దోషా వాచ్యా గురోరపి
శత్రువు గుణాలనైనా చెప్పాలి, అలాగే గురువు లోపాలనూ చెప్పాలి.