అతిథిర్బ్రాహ్మణో వాఽపి కిం చకార తదా ప్రభో
లేదా, ఆ సమయంలో అతిథిగా వచ్చిన బ్రాహ్మణుడు ఏమి చేశాడో కూడా చెప్పండి ప్రభూ?
మహేశ్వర ఉవాచ ప్రేరితశ్చ వసిష్ఠేన ధర్మిష్ఠేన పురోధసా
మహేశ్వరుడు ఇలా చెప్పాడు: ధర్మపరుడైన వసిష్ఠుడు ప్రేరణతో,
పపాత దణ్డవద్భూమౌ పాదయోర్బ్రాహ్మణస్య చ
ఆ రాజు బ్రాహ్మణుని పాదాల దగ్గర భూమిపై దండంగా పడిపోయాడు.
సస్మితం బ్రాహ్మణం దృష్ట్వా త్యక్తమన్యుం కృపామయమ్
ఆ బ్రాహ్మణుడు చిరునవ్వుతో, కోపం లేకుండా, కరుణతో ఉన్నాడని చూసి,
రాజోవాచ కింనామా వాఽపి తద్బ్రూహి క్వ వాసః కథమాగతః
రాజు అడిగాడు: మీ పేరు ఏమిటి? ఎక్కడ నివసిస్తారు? ఇక్కడ ఎలా వచ్చారు చెప్పండి.
విప్రరూపీ స్వయం విష్ణుర్గూఢః కపటమానుషః
మీరు బ్రాహ్మణుని రూపంలో, మానవుడిగా కనిపిస్తూ, నిజానికి విష్ణుమూర్తే కదా.
కో వా గురుస్తే భగవన్నిష్టదేవశ్చ భారతే
భగవంతుడా, మీకు గురువు ఎవరు? భారతదేశంలో మీరు ఏ దేవుని ఉపాసిస్తారు?
గృహాణ రాజ్యం నిఖిలమైశ్వర్య్యం కోశమేవ చ
ఈ రాజ్యాన్ని, అందులోని ఐశ్వర్యాన్ని, ధనాన్ని కూడా స్వీకరించండి.
సప్తసాగరసంయుక్తాం సప్తద్వీపాం వసున్ధరామ్ 2.53.
ఏడు సముద్రాలు, ఏడు ద్వీపాలతో కూడిన ఈ భూమిని పాలించండి.
మయా భృత్యేన శాధి త్వం రాజేన్ద్రో భవ భారతే
నేను మీ సేవకుడిని, నన్ను పాలించండి. భారతదేశంలో రాజులలో రాజుగా అవ్వండి.
నృపస్య వచనం శ్రుత్వా జహాస మునిపుఙ్గవః
రాజు మాటలు విని, ఆ మునులలో శ్రేష్ఠుడు నవ్వాడు.
అతిథిరువాచ కశ్యపస్య సుతాః సర్వే ప్రాప్తా దేవత్వమీప్సితమ్
అతిథి ఇలా అన్నాడు: కశ్యపుని కుమారులందరూ కోరుకున్న దేవత్వాన్ని పొందారు.
తేషు త్వష్టా మహాజ్ఞానీ చకార పరమం తపః
వారిలో త్వష్టా అనే మహాజ్ఞాని అత్యున్నత తపస్సు చేశాడు.
సిషేవే బ్రాహ్మణార్థం చ దేవదేవం హరిం పరమ్
అతడు బ్రాహ్మణుల కోసం పరమేశ్వరుడైన హరిని భక్తితో సేవించాడు.
తతో బభూవ తేజస్వీ విశ్వరూపస్తపోధనః
ఆ తరువాత తపస్సుతో తేజస్సుతో నిండిన విశ్వరూపుడు జన్మించాడు.
మాతామహేభ్యో దైత్యేభ్యో దత్తవన్తం ఘృతాహుతిమ్
అతడు తన మామలైన దైత్యులకు నెయ్యి హోమం చేసి అర్పించాడు.
విశ్వరూపస్య తనయో విరూపో మత్పితా నృప
ఓ రాజా, విశ్వరూపునికి కుమారుడు విరూపుడు. ఆయనే నా తండ్రి.
మహాదేవో మమ గురుర్విద్యాజ్ఞానమనుప్రదః
మహాదేవుడు నాకు గురువు, విద్యా జ్ఞానాన్ని ఇచ్చినవాడు.
తచ్చిన్తయామి పాదాబ్జం న మే వాఞ్ఛా ఽస్తి సమ్పది 2.53.
ఆయన పద్మపాదాలను నేను ధ్యానిస్తాను; నాకు సంపదపై ఎలాంటి ఆశ లేదు.
తేన దత్తం న గృహ్ణామి వినా తత్సేవనం శుభమ్
ఆయన ఇచ్చిన దానిని, ఆయన సేవ లేకుండా, నేను స్వీకరించను.
భక్తివ్యవహితం మిథ్యాభ్రమమేవ తు నశ్వరమ్
భక్తి లేకుండా ఉన్నది అబద్ధమైన మాయ మాత్రమే, అది నశించిపోతుంది.
న మన్యే జలరేఖేతి నృపత్వం కేన గణ్యతే
నీటిపై గీసిన గీతలా రాజ్యాన్ని నేను విలువైనదిగా భావించను.
లాలసాం విష్ణుభక్తిం తే సంప్రాపయితుమాగతః
విష్ణుభక్తిపై నీకు ఆకాంక్ష కలిగించేందుకు నేను వచ్చాను.
సముద్ధృతశ్చ పతితో ఘోరే నిమ్నే భవార్ణవే
ఈ భవసముద్రంలో భయంకరమైన లోతులో పడిపోయినవాడిని బయటకు లాగుతారు.
తే పునన్త్యురుకాలేన కృష్ణభక్తాశ్చ దర్శనాత్
కృష్ణభక్తులు, కాలక్రమంలో, వారి దర్శనంతోనే ఇతరులను పవిత్రుల్ని చేస్తారు.
పుత్రే న్యస్య ప్రియాం సాధ్వీం గచ్ఛ వత్స వనం ద్రుతమ్
నీ ప్రియ భార్యను కుమారునికి అప్పగించి, నా బిడ్డా, త్వరగా అరణ్యంలోకి వెళ్ళు.
శ్రీకృష్ణం భజ రాధేశం పరమాత్మా నమీశ్వరమ్
శ్రీకృష్ణుని, రాధాదేవి ప్రభువును, పరమాత్మను, నమస్కారయోగ్యుడైన దేవుణ్ని పూజించు.
దిక్పాలాశ్చ దిగీశాశ్చ భ్రమన్త్యేవాస్య మాయయా ।। 2.53.
దిక్పాలకులు, దిక్కుల అధిపతులు, ఆయన మాయ వల్ల సంచరిస్తుంటారు.
నిశాపతిః శశీ శశ్వత్సస్యసుస్నిగ్ధతాకరః
రాత్రిపూట అధిపతి అయిన చంద్రుడు ఎప్పుడూ పంటలకు మృదువైన పోషణను ఇస్తాడు.
కాలే వర్షతి శక్రశ్చ దహత్యగ్నిశ్చ కాలతః
సమయానికి ఇంద్రుడు వాన కురిపిస్తాడు, అగ్ని కాలానికి తగినట్టు దహనం చేస్తాడు.