మాలాకారః శఙ్ఖకారః కర్మకారః కువిన్దకః 1.10.
మాలకారుడు, శంఖాల పనివాడు, పనిముట్లు చేసే వాడు, మట్టి కుండలు చేసే వాడు—
సూత్రకారశ్చిత్రకారః స్వర్ణకారస్తథైవ చ
దారాలు వేరు చేసే వాడు, చిత్రాలు వేసే వాడు, బంగారు ఆభరణాలు చేసే వాడు కూడా—
శౌనక ఉవాచ శూద్రాయామధమాయాం చ కథం తే పతితాస్త్రయః
శౌనకుడు అడిగాడు: ఆ ముగ్గురు ఎలా శూద్రులలో అతి తక్కువ స్థితికి పడిపోయారు?
కథం తేషు బ్రహ్మశాపో హ్యభవత్కేన హేతునా
వారికి బ్రహ్మదేవుని శాపం ఎలా వచ్చిందీ, దానికి కారణం ఏమిటి?
సౌతిరువాచ తామపశ్యద్విశ్వకర్మా గచ్ఛన్తీం పుష్కరే పథి
సూతుడు చెప్పాడు: విశ్వకర్మ ఆమెను పుష్కరానికి పోతున్న మార్గంలో చూశాడు.
ఆగచ్ఛత్తద్విలోకాచ్చ ప్రసాదోత్ఫుల్లమానమః
ఆమె దగ్గరకు వస్తూ ఉండగా, ఆమెను చూసి అతని మనసు ఆనందంతో వికసించింది.
రత్నాలఙ్కారభూషాఢ్యాం సర్వావయవకోమలామ్
ఆమె రత్నాలతో అలంకరించబడి, ఆమె శరీరంలోని ప్రతి భాగం మృదువుగా, సున్నితంగా కనిపించింది.
బృహన్నితమ్బ భారార్తాం మునిమానసమోహినీమ్
ఆమె విశాలమైన నితంబాలు భారంగా ఉండి, మునుల మనసులను కూడా మోహింపజేసేవి.
తచ్ఛ్రోణీం కఠినాం దృష్ట్వా వాయునాఽపహృతాంశుకామ్
ఆమె దృఢమైన నితంబాలను చూసి, గాలి ఆమె వస్త్రాన్ని ఎత్తుకుపోయింది.
సుస్మితం చారు వక్త్రం చ శరచ్చన్ద్రవినిన్దకమ్
ఆమె చిరునవ్వుతో కూడిన అందమైన ముఖం, శరదృతువులోని చంద్రునికంటే మెరుగ్గా మెరిసింది.
సిన్దూరబిన్దుసంయుక్తం కస్తూరీబిన్దుసంయుతమ్ 1.10.
ఆమె నుదుటిపై సింధూరపు బొట్టు, ముస్కు పువ్వు చుక్కతో అలంకరించబడి ఉంది.
తామువాచ ప్రియాం శాన్తాం కామశాస్త్రవిశారదః
ప్రేమలో నిపుణుడైన అతడు, తన ప్రియమైన, శాంతమైన ఆమెతో ఇలా మాట్లాడాడు.
విశ్వకర్మోవాచ మమ ప్రాణాంశ్చాపహత్య తిష్ఠ కాన్తే క్షణం శుభే
విశ్వకర్మ ఇలా అన్నాడు: నా ప్రాణాలు నీవల్ల పోయాయి, ఓ అందమైనవాడా, ఒక క్షణం ఆగు.
తవైవాన్వేషణం కృత్వా భ్రమామి జగతీతలమ్
నిన్ను మాత్రమే వెతుకుతూ, నేనూ భూమి మీద తిరుగుతున్నాను.
త్వం కామలోకం యాసీతి శ్రుత్వా రమ్భాముఖోదితమ్
రంభా నోటివెంట నువ్వు కామలోకానికి వెళ్తున్నావని విని—
అహో సరస్వతీతీరే పుష్పోద్యానే మనోహరే
అయ్యో! సరస్వతీ నది తీరంలో, ఆ మనోహరమైన పుష్పవనంలో—
యభ కాన్తే మయా సార్ద్ధం యూనా కాన్తేన శోభనే
ఓ సుందరి, యువకుడు తన ప్రియురాలితో ఎలా ఆనందంగా ఉంటాడో, నేను కూడా నీతో అలా సంతోషంగా ఉన్నాను.
స్థిరయౌవనసంయుక్తా త్వమేవ చిరజీవినీ
నీవు ఎప్పుడూ యవ్వనంతో మెరిసిపోతూ, దీర్ఘాయువు కలిగినవాడివి.
మృత్యుంజయవరేణైవ మృత్యుకన్యా జితా మయా
మరణాన్ని జయించినవాని వరంతో, నేను మరణకన్యను జయించాను.
రత్నమాలా చ వరుణాద్వాయోః స్త్రీరత్నభూషణమ్
వరుణుడు, వాయువు నుండి వచ్చిన రత్నమాల, మహిళలకు అలంకారంగా ఉంది.
కామశాస్త్రం కామదేవాద్యోషిద్రఞ్జనకారమ్ 1.10.
కామదేవుని నుండి వచ్చిన కామశాస్త్రం, మహిళలకు ఆనందాన్ని కలిగించేది.
రత్నమాలాం వస్త్రయుగ్మం సర్వాణ్యాభరణాని చ
రత్నమాల, జతగా వస్త్రాలు, అన్ని ఆభరణాలు,
గృహే తాని చ సంస్థాప్య చాగతోఽన్వేషణే భవే
అవి ఇంట్లో పెట్టి, వెతకడానికి బయలుదేరాడు.
కాముకస్య వచః శ్రుత్వా ఘృతాచీ సస్మితా మునే
ఆ కాముకుని మాటలు విని, ఘృతాచీ చిరునవ్వుతో చూశింది, ఓ మునీంద్రా.
ఘృతాచ్యువాచ । కిన్తు సామయికం వాక్యం బ్రవీష్యామి స్మరాతుర
ఘృతాచీ ఇలా చెప్పింది: కానీ, సమయానుకూలంగా ఒక మాట చెబుతాను, ఓ ప్రేమలో మునిగిపోయినవాడా.
కామదేవాలయం యామి కృతవేషా చ తత్కృతే
నేను ఇప్పుడు కామదేవుని ఆలయానికి, అందంగా అలంకరించుకొని వెళ్తున్నాను.
అద్యాహం కామపత్నీ చ గురుపత్నీ తవాధునా
ఈ రోజు నేను కామదేవుని భార్యను, ఇప్పుడు నీ గురువు భార్యను కూడా అయ్యాను.
విద్యాదాతా మన్త్రదాతా గురుర్లక్షగుణైః పితుః
విద్య ఇచ్చేవాడు, మంత్రాన్ని నేర్పేవాడు, గురువు తండ్రి కన్నా లక్షపాటు గొప్పవాడు.
గురోః శతగుణైః పూజ్యా గురుపత్నీ శ్రుతౌ శ్రుతా
శాస్త్రాలలో, గురువు కన్నా వంద రెట్లు గురుపత్నిని గౌరవించాలని చెప్పబడింది.
మాత్రా సమాగమే సూనోర్యావాన్దోషః శ్రుతౌ శ్రుతః
తల్లి తో కుమారుడు కలిసినప్పుడు కలిగే దోషం శాస్త్రాలలో చెప్పబడింది.