న పునర్భవనం తస్య బ్రహ్మపుత్ర భవే భవేత్
బ్రహ్ముని కుమారుడా, అతనికి మరలా జన్మలు ఎప్పుడూ రావు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే ద్వితీయే ప్రకృతిఖణ్డే నారదనారాయణసంవాదే సురభ్యుపాఖ్యానే తదుత్పత్తి తత్పూజాదికథనం నామ సప్తచత్వారింశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో ద్వితీయ ప్రకృతిఖండంలో నారద-నారాయణ సంభాషణలో సురభి కథ, ఆమె జననం, ఆమె పూజ మొదలైనవాటిని వివరించే నలభైఏడు వ అధ్యాయం ముగిసింది.
నారద ఉవాచ నారాయణాంశ భగవన్బ్రూహి నారాయణీం కథామ్
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: నారాయణాంశుడా భగవంతుడా, నారాయణి కథను నాకు చెప్పండి.
శ్రుతం సురభ్యుపాఖ్యానమతీవ సుమనోహరమ్
సురభి కథను నేను వినాను, అది ఎంతో హృదయాన్ని హరిస్తుంది.
అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి రాధికాఖ్యానముత్తమమ్
ఇప్పుడు రాధికా గొప్ప కథను వినాలని నాకు ఆకాంక్ష ఉంది.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ సిద్ధేశం సిద్ధిదం సర్వస్వరూపం శంకరం పరమ్
శ్రీనారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: సిద్ధులకు అధిపతి, సిద్ధులు పొందే వరాల దాత, అన్ని రూపాల స్వరూపుడైన పరమేశ్వరుడు.
ప్రఫుల్లవదనం ప్రీతం సస్మితం మునిభిః స్తుతమ్
పుష్పవదనంతో, సంతోషంగా, నవ్వుతూ, మునులు స్తుతించినవాడు.
రాసోత్సవరసాఖ్యానం రాసమణ్డలవర్ణనమ్
రాసోత్సవ కథ, రాసమండల వర్ణన.
పప్రచ్ఛ పార్వతీ స్ఫీతా సస్మితా ప్రాణవల్లభమ్ ।। స్తవనం కుర్వతీ భీతా ప్రాణేశేన ప్రసాదితా
పార్వతీ దేవి, సంతోషంగా నవ్వుతూ, తన ప్రాణప్రియుడిని ప్రశంసిస్తూ, కొంత భయంతో ప్రశ్నించింది; ప్రాణేశ్వరుడు ఆమెను అనుగ్రహించాడు.
ప్రోవాచ తం మహాదేవం మహాదేవీ సురేశ్వరీ
మహాదేవి, దేవతల రాణి, మహాదేవుడితో మాట్లాడింది.
శ్రీపార్వత్యువాచ పాఞ్చరాత్రాదికం నీతిశాస్త్రయోగం చ యోగినామ్
శ్రీపార్వతీ ఇలా అన్నది: పాంచరాత్రాది గ్రంథాలు, యోగులకు సంబంధించిన నిబంధనలు.
సిద్ధానాం సిద్ధిశాస్త్రం చ నానాతన్త్రం మనోహరమ్ 2.48.
సిద్ధులకు సిద్ధి శాస్త్రం, ఇంకా అనేక ఆకర్షణీయమైన తంత్రాలు.
శ్రుతౌ శ్రుతం ప్రశస్తం చ రాధాయాశ్చ సమాసతః
వేదాలలో రాధాదేవి గురించి ప్రశంసతో కూడిన సంగతిని సంక్షిప్తంగా విన్నాను.
ఆగమాఖ్యానకాలే చ భవతా స్వీకృతం పురా
ఆగమాల కథనం సమయంలో మీరు కూడా అప్పట్లో ఆ విషయాన్ని అంగీకరించారు.
తదుత్పతిం చ తద్ధ్యానం నామ్నో మాహాత్మ్యముత్తమమ్
ఆమె జననం, ఆమె ధ్యానం, ఆమె పేరుకు ఉన్న గొప్పతనం.
ఆరాధనవిధానం చ పూజాపద్ధతిమీప్సితామ్
ఆమె ఆరాధన విధానం, పూజా పద్ధతి ఎలా ఉండాలో చెప్పండి.
కథం న కథితం పూర్వమాగమాఖ్యానకాలతః
ఆగమాల కథనం సమయంలో ఈ విషయాలు ఎందుకు ముందుగా చెప్పబడలేదు?
పఞ్చవక్త్రశ్చ భగవాఞ్ఛుష్కకణ్ఠోష్ఠతాలుకః
ఐదు ముఖాలున్న భగవంతుడు, పొడి గొంతు, పెదాలు, నోరుతో ఉన్నాడు.
సస్మార కృష్ణం ధ్యానేనాభీష్టదేవం కృపానిధిమ్
ఆమె తన ఇష్టదేవుడైన కృష్ణుని, కరుణాసముద్రుడైన ఆయనను ధ్యానంతో స్మరించింది.
నిషిద్ధోఽహం భగవతా కృష్ణేన పరమాత్మనా
నన్ను భగవంతుడైన కృష్ణుడు, పరమాత్మ అయిన ఆయన నిషేధించాడు.
మదర్ద్ధాంగస్వరూపా త్వం న మద్భిన్నా స్వరూపతః 2.48.
నీవు నా అరగంట రూపంలో ఉన్నావు, స్వరూపంగా నన్ను విడిచి వేరు కాదవు.
మదిష్టదేవకాన్తాయా రాధాయాశ్చరితం సతి
నా ఇష్టదేవుడైన కృష్ణుని ప్రియమైన రాధాదేవి చేసిన కార్యాలు నిజమైనవే.
జానామి తదహం దుర్గే సర్వం పూర్వాపరం వరమ్
దుర్గే! ఆ విషయాన్ని నేను గతమూ భవిష్యత్తూ సహా అన్నీ బాగా తెలుసు.
న తత్సనత్కుమారశ్చ న చ ధర్మః సనాతనః
ఆ విషయం గురించి సనత్కుమారుడు గానీ, శాశ్వతమైన ధర్మమూ గానీ తెలియవు.
మత్తో బలవతీ త్వం చ ప్రాణాంస్త్యక్తుం సముద్యతా
దుర్గే! నీవు నన్ను మించి బలవంతురాలు, ప్రాణాల్ని త్యాగం చేయడానికి సిద్ధంగా ఉన్నావు.
శృణు దుర్గే ప్రవక్ష్యామి రహస్యం పరమాద్భుతమ్
దుర్గే! విను, నేను నీకు ఒక అద్భుతమైన రహస్యాన్ని చెబుతాను.
పురా వృన్దావనే రమ్యే గోలోకే రాసమణ్డలే
పూర్వం అందమైన వృందావనంలో, గోలోకంలో రాసమండలంలో—
రత్నసింహాసనే రమ్యే తస్థౌ తత్ర జగత్పతిః
అక్కడ రత్నాల సింహాసనంపై జగత్పతియైన ఆయన కూర్చున్నాడు.
రిరంసోస్తస్య జగతాం పత్యుస్తన్మల్లికావనే
ప్రపంచాలన్నింటికీ అధిపతియైన ఆయన, ఆనందించాలనే కోరికతో ఆ మల్లికావనంలో ఉన్నాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే దుర్గే ద్విధారూపో బభూవ సః
ఆ సమయంలో, దుర్గే! ఆయన రెండు రూపాల్లో కనిపించాడు.