న మోచయేద్యః స కథం గురుస్తాతో హి బాన్ధవః
విడిపించని వాడు ఎలా గురువు లేదా నిజమైన బంధువు అవుతాడు?
న దర్శయేద్యః స కథం కీదృశో బాన్ధవో నృణామ్ నిర్మూలం చ పురాకర్మ భవేద్యత్సేవయా ధ్రువమ్
దారి చూపని వాడు మనుషులకు ఎలా స్నేహితుడు అవుతాడు? సేవచేత మునుపటి కర్మ పూర్తిగా నాశనం అవుతుంది.
మయా ఛలేన త్వం త్యక్తా దోషం మే క్షమ్యతాం ప్రియే
నా మాయతో నిన్ను వదిలేశాను; ప్రియమైనవాడా, నా తప్పును క్షమించు.
పుష్కరే తపసే యామి గచ్ఛ దేవి యథాసుఖమ్
పుష్కరానికి తపస్సు చేయడానికి వెళ్తున్నాను; దేవీ, నీవు నీ ఇష్టం వచ్చినట్టు వెళ్లు.
ధనాదిషు స్త్రియాం ప్రీతిః ప్రవృత్తిపథగామినామ్
స్త్రీలకు ధనం మొదలైన వాటిపై ప్రేమ, తమ మనసు ఆకర్షణను అనుసరిస్తుంది.
జరత్కారువచః శ్రుత్వా మనసా శోకకాతరా
జరత్కారు మాటలు విని, ఆమె మనసులో దుఃఖంతో నిండిపోయింది.
మనసోవాచ యత్ర స్మరామి త్వాం బన్ధో తత్ర మామాగమిష్యసి।।2.46.
తన మనసులో ఇలా అనుకుంది: నేను నిన్ను ఎక్కడ గుర్తు చేసుకున్నా, స్నేహితుడా, నువ్వు అక్కడే నన్ను చేరుతావు.
బన్ధుభేదః క్లేశతమః పుత్రభేదస్తతః పరః
బంధువుల మధ్య విభేదమే గొప్ప బాధ; కుమారుల మధ్య విభేదమైతే అది ఇంకా ఎక్కువ.
పతిః పతివ్రతానాం చ శతపుత్రాధికః ప్రియః
పతివ్రతలకు భర్త శతపుత్రులకన్నా ప్రియమైనవాడు.
పుత్రే యథైకపుత్రాణాం వైష్ణవానాం యథా హరౌ
ఒక్క కుమారుడున్నవారికి, వైష్ణవులకు హరి ఎలా ప్రథానంగా ఉంటాడో అలాగే.
క్షుధితానాం యథాఽన్నే చ కాముకానాం యథా స్త్రియామ్
ఎలాగైతే ఆకలిగొన్నవారికి అన్నం అవసరమో, కోరికతో ఉన్నవారికి స్త్రీ అవసరమైనట్టే,
విదుషాం చ యథా శాస్త్రే వణిజ్యే వణిజాం యథా
పండితులకు శాస్త్రాలు అవసరమైనట్టు, వ్యాపారులకు వ్యాపారం అవసరమైనట్టూ,
ఇత్యుక్త్వా మనసా దేవీ పపాత స్వామినః పదే
ఇలా చెప్పి, ఆ దేవి మనసులో తన భర్త పాదాలకు వణికిపోయింది.
నేత్రోదకేన మనసాం స్నాపయామాస తాం మునిః
ఆ ముని కన్నీటితో ఆమె మనసును స్నానంచేయించాడు.
తదా జ్ఞానేన తౌ ద్వౌ చ విశోకౌ చ బభూవతుః
అప్పుడు జ్ఞానంతో ఇద్దరూ దుఃఖం లేకుండా పోయారు.
జగామ తపసే విప్రః స కాన్తాం సుప్రబోధ్య చ
తన ప్రియమైన భార్యను బాగా మేల్కొలిపి, ఆ ముని తపస్సు చేయడానికి వెళ్లాడు.
పార్వతీ బోధయామాస మనసాం శోకకర్శితామ్ 2.46.
పార్వతీ దుఃఖంతో ఉన్న మనసును మేల్కొలిపింది.
సుప్రశస్తే దినే సాధ్వీ సుషువే మఙ్గలే క్షణే
ఒక శుభదినంలో, మంగళమైన క్షణంలో, ఆ సతీ స్వయంగా పుట్టినవాడిని ప్రసవించింది.
గర్భస్థితో మహాజ్ఞానం శ్రుత్వా శఙ్కరవక్త్రతః
ఆ శిశువు గర్భంలో ఉన్నప్పుడే శంకరుని నోటివద్ద నుండి గొప్ప జ్ఞానం వినాడు.
జాతకం కారయామాస వాచయామాస మంగలమ్
పుట్టిన వేళ జాతక కర్మలు చేశారు, మంగళగీతాలు పాడించారు.
శమ్భుశ్చ చతురో వేదాన్వేదాంగానితరాంస్తథా
శంభువు నాలుగు వేదాలు, ఇతర వేదాంగాలు కూడా బోధించాడు.
భక్తిరస్తి స్వకాన్తే చాభీష్టే దేవే హరౌ గురౌ
తన ప్రియమైనవారిపై, ఇష్టదైవమైన హరిదేవుడిపై, గురువుపై భక్తి ఉండేది.
జగామ తపసే విష్ణోః పుష్కరం శఙ్కరాజ్ఞయా
శంకరుని ఆజ్ఞతో, విష్ణువు కోసం పుష్కరానికి తపస్సు చేయడానికి వెళ్లాడు.
దివ్యం వర్షత్రిలక్షం చ తపస్తప్త్వా తపోధనః
ఆ తపస్వి మూడు లక్షల సంవత్సరాలు దివ్యమైన తపస్సు చేశాడు.
శంకరం చ నమస్కృత్య పురః కృత్వా చ బాలకమ్
శంకరునికి నమస్కరించి, బాలుడిని ముందుంచి, ఆయన దగ్గరకు వెళ్లాడు.
తాం సపుత్రాం సుతాం దృష్ట్వా ముదం ప్రాప ప్రజాపతిః 2.46.
తన కుమార్తెను కుమారుడితో కలిసి చూసి, ప్రజాపతి ఆనందపడ్డాడు.
బ్రాహ్మణాన్భోజయామాస త్వసంఖ్యాఞ్ఛ్రేయసే శిశోః
ఆ శిశువు శ్రేయస్సు కోసం అనేక మంది బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టించాడు.
సా సపుత్రా చ సుచిరం తస్థౌ తాతాలయే తదా
ఆమె కుమారుడితో కలిసి తన తండ్రి ఇంట్లో చాలా కాలం ఉండింది.
అథాభిమన్యుతనయే బ్రహ్మశాపః పరీక్షితే
అభిమన్యుని కుమారుడైన పరīk్షిత్పై బ్రహ్మదేవుని శాపం పడింది.
సప్తాహే సమతీతే తు తక్షకస్త్వాం చ దంక్ష్యతి
ఏడు రోజులు గడిచిన తర్వాత తక్షకుడు నిన్ను కరిస్తాడు.