ఆత్మారామా చ సా దేవీ వైష్ణవీ సిద్ధయోగినీ
ఆ దేవి తనలో తానే ఆనందపడే వాడే, విష్ణుభక్తురాలు, సిద్ధయోగినీ కూడా.
జరత్కారుశరీరం చ దృష్ట్వా యాం క్షణమీశ్వరః
జరత్కారు శరీరాన్ని క్షణమొకసారి దర్శించినప్పుడు ఈశ్వరుడు—
వాఞ్ఛితం చ దదౌ తస్యై కృపయా చ కృపానిధిః
—కరుణామయుడు ఆమెకు కోరినదాన్ని దయతో ప్రసాదించాడు.
స్వర్గే చ నాగలోకే చ పృథివ్యాం బహ్మలోకతః
స్వర్గంలో, నాగలోకంలో, భూమిపై, బ్రహ్మలోకంలో—
జగద్గౌరీతి విఖ్యాతా తేన సా పూజితా సతీ
—ఆమె జగద్గౌరీగా ప్రసిద్ధి చెందింది, అందుకే ఆమెను ధర్మవంతురాలిగా పూజిస్తారు.
విష్ణుభక్తాఽతీవ రమ్యా వైష్ణవీ తేన నారద
ఆమె విష్ణుభక్తురాలు, అత్యంత సుందరిగా, అందుకే నారదా, ఆమెను వైష్ణవిగా పిలుస్తారు.
నాగేశ్వరీతి విఖ్యాతా సా నాగభగినీ తథా 2.45.౧
ఆమె నాగేశ్వరీగా కూడా ప్రసిద్ధి, అలాగే నాగులందరి సహోదరి.
మహాజ్ఞానయుతాం తాం చ ప్రవదన్తి మనీషిణః
మహా జ్ఞానంతో నిండినదిగా ఆమెను పండితులు చెబుతారు.
ఆస్తీకమాతా విఖ్యాతా జరత్కారురితి స్మ సా
ఆమె ఆస్తీకుని తల్లి అని ప్రసిద్ధి, అలాగే ఆమెను జరత్కారు అని కూడా అంటారు.
యోగినో విశ్వపూజ్యస్య జరత్కారోః ప్రియా తతః
యోగులు అందరూ పూజించే జరత్కారు ప్రియమైనది ఆమె.
ఓం నమో మనసాయై వైష్ణవీ నాగభగినీ శైవీ నాగేశ్వరీ తథా
ఓం నమో మనసాయై, వైష్ణవిగా, నాగులకి అక్కగా, శైవిగా, నాగేశ్వరిగా నమస్కరిస్తున్నాను.
జరత్కారుప్రియాఽఽస్తీకమాతా విషహరీతి చ
జరత్కారు ప్రియమైనవారు, ఆస్తికుని తల్లి, విషాన్ని తొలగించేవారిగా కూడా ప్రసిద్ధి గలవారు.
ద్వాదశైతాని నామాని పూజాకాలే చ యః పఠేత్
పూజ సమయంలో ఈ పదహారు పేర్లను ఎవరు పఠిస్తారో—
నాగభీదే చ శయనే నాగగ్రస్తే చ మన్దిరే
నాగుల భయంతోనైనా, పడుకున్నపుడు గానీ, నాగులు కాటేసినపుడు గానీ, ఆలయంలోనైనా—
ఇదం స్తోత్రం పఠిత్వా తు ముచ్యతే నాత్ర సంశయః
ఈ స్తోత్రాన్ని చదివినవారు విముక్తి పొందుతారు; ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
దశలక్షజపేనైవ స్తోత్రసిద్ధిర్భవేన్నృణామ్ 2.45.
పది లక్షల సార్లు జపించినవారికి ఈ స్తోత్రంలో సంపూర్ణ ఫలం లభిస్తుంది.
నాగౌఘం భూషణం కృత్వా స భవేన్నాగవాహనః
నాగులను అలంకారంగా ధరించినవాడు, నాగాన్ని వాహనంగా చేసుకున్నవాడవుతాడు.
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే ద్వితీయే ప్రకృతిఖణ్డే నారదనారాయణసంవాదే మనసోపాఖ్యానే మనసాస్తోత్రాదిక థనం నామ పఞ్చచత్వారింశత్తమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, రెండవ భాగమైన ప్రకృతిఖండంలో, నారద-నారాయణ సంభాషణలో, మనసా ఉపాఖ్యానంలో, మనసా స్తోత్రాది ఖండం పేరుతో నలభై ఐదవ అధ్యాయం పూర్తయింది.
నారాయణ ఉవాచ ధ్యానం చ సామవేదోక్తం దేవీపూజావిధానకమ్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: సామవేదంలో చెప్పిన ధ్యానం, దేవిని పూజించే విధానం—
శ్వేతచమ్పకవర్ణాభాం రత్నభూషణభూషితామ్
ఆమె తెల్ల చంపకపు పువ్వు వర్ణంతో, రత్నాల అలంకారాలతో మెరిసిపోతూ—
మహాజ్ఞానయుతాం చైవ ప్రవరాం జ్ఞానినాం సతామ్
మహా జ్ఞానంతో, జ్ఞానులందరిలో శ్రేష్ఠురాలిగా, సద్గుణాలతో ఉండే దేవిని—
ఇతి ధ్యాత్వా చ తాం దేవీం మూలేనైవ ప్రపూజయేత్
ఈ విధంగా ఆ దేవిని ధ్యానించి, మూల మంత్రంతోనే పూజించాలి.
మూలమన్త్రశ్చ వేదోక్తో భక్తానాం వాఞ్ఛితప్రదః
వేదంలో చెప్పిన మూల మంత్రం, భక్తుల కోరికలను నెరవేర్చే శక్తి కలది.
ఓం హ్రీం శ్రీం క్రీం ఐం మనసాదేవ్యై స్వాహేతి కీర్తితః
ఓం హ్రీం శ్రీం క్లీం ఐం మనసాదేవ్యై స్వాహా అని ఈ మంత్రాన్ని పిలుస్తారు.
మన్త్రసిద్ధిర్భవేద్యస్య స సిద్ధో జగతీతలే
ఈ మంత్రంలో సిద్ధి పొందినవాడు, భూలోకంలో సంపూర్ణుడవుతాడు.
బ్రహ్మన్నాషాఢసంక్రాన్త్యాం గుడాశాఖాసు యత్నతః
బ్రహ్మన్, ఆషాఢ మాస సంధ్యాకాలంలో, బెల్లం మరియు కొమ్మలతో శ్రద్ధతో—
పఞ్చమ్యాం మానసాఖ్యాయాం దేవ్యై దద్యాచ్చ యో బలిమ్
మానసా పేరుతో వచ్చే పంచమి రోజున, దేవికి ఎవరు బలి సమర్పిస్తారో—
పూజావిధానం కథితం తదాఖ్యానం నిశామయ 2.46.
పూజా విధానం వివరించబడింది; ఇప్పుడు ఆ కథను విను.
పురా నాగభయాక్రాన్తా బభూవుర్మానవా భువి
పూర్వం భూమిపై మనుషులు పాముల భయంతో బాధపడేవారు.
మన్త్రాధిష్ఠాతృదేవీం తాం మానసాం ససృజే తతః
ఆ తర్వాత అతడు తన మనసులోంచి మంత్రాలకు అధిపతిగా ఉన్న ఆ దేవిని సృష్టించాడు.