మాతృకాసు చ విఖ్యాతా దేవసేనాభిధా చ సా
ఆమె మాతృకలలో ప్రసిద్ధి చెందినది, దేవసేన అనే పేరుతో కూడా పిలవబడుతుంది.
ఆయుఃప్రదా చ బాలానాం పాత్రీ రక్షణకారిణీ
ఆమె పిల్లలకు ఆయుష్షు ప్రసాదిస్తుంది, రక్షణను కలిగించే తల్లిగా నిలుస్తుంది.
తస్యాః పూజావిధౌ బ్రహ్మన్నితిహాసవిధిం శృణు
బ్రహ్మన్, ఆమె పూజా విధానాన్ని, పురాణకాలపు క్రమాన్ని విను.
రాజా ప్రియవ్రతశ్చాసీత్స్వాయమ్భువ మనోః సుతః
ఒక రాజు ఉండేవాడు, ఆయన పేరు ప్రియవ్రతుడు, స్వాయంభువ మనువు కుమారుడు.
బ్రహ్మాజ్ఞయా చ యత్నేన కృతదారో బభూవ సః
బ్రహ్మా ఆజ్ఞతో, ఎంతో శ్రమతో అతడు పెళ్లి చేసుకున్నాడు.
పుత్రేష్టియజ్ఞం తం చాపి కారయామాస కశ్యపః 2.43.
అతనికి కశ్యపుడు పుత్రేష్టి యజ్ఞం నిర్వహించాడు.
భుక్త్వా చరుం చ తస్యాశ్చ సద్యో గర్భో బభూవ హ
ఆమె ఆ హవిస్సును భుజించగానే వెంటనే గర్భం దాల్చింది.
తతః సుషావ సా బ్రహ్మన్కుమారం కనకప్రభమ్
ఆమె తరువాత బంగారు వర్ణంలో మెరిసే కుమారుడిని ప్రసవించింది, బ్రహ్మన్.
తం దృష్ట్వా రురుదుః సర్వా నార్య్యో వై బాన్ధవస్త్రియః
ఆ బాలుడిని చూసి అందరు మహిళలు, బంధువుల స్త్రీలు ఏడ్చారు.
శ్మశానం చ యయౌ రాజా గృహీత్వా బాలకం మునే
రాజు ఆ బాలుడిని తీసుకొని శ్మశానానికి వెళ్లాడు, మునివరా.
నోత్సృజ్య బాలకం రాజా ప్రాణాంస్త్యక్తుం సముద్యతః
రాజు ఆ బాలుడిని వదలకుండా, తన ప్రాణాలను విడిచిపెట్టాలని సంకల్పించాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర విమానం చ దదర్శ హ
అంతలో అక్కడ ఒక విమానం కనబడింది.
తేజసా జ్వలితం శశ్వచ్ఛోభితం క్షౌమవాససా
అతివిశిష్టమైన కాంతితో ఎప్పుడూ ప్రకాశిస్తూ, నాజూకు వస్త్రాలు ధరించి ఉంది.
దదర్శ తత్ర దేవీం చ కమనీయాం మనోహరామ్
అక్కడ ఆ రాజు అందమైన, మనసును ఆకట్టుకునే దేవిని చూశాడు.
ఈషద్ధాస్యప్రసన్నాస్యాం రత్నభూషణభూషితామ్
ఆమె ముఖంలో మృదువైన చిరునవ్వు మెరిసింది, రత్నాల అలంకారాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
దృష్ట్వా తాం పురతో రాజా తుష్టావ పరమాదరాత్ 2.43.
ఆమెను తన ముందుగా చూసి, రాజు పరమాదరంతో స్తుతించాడు.
పప్రచ్ఛ రాజా తాం దృష్ట్వా గ్రీష్మసూర్య్యసమప్రభామ్
వెయ్యి ఎండల వలె ప్రకాశించే ఆమెను చూసి, రాజు ప్రశ్నించాడు.
ప్రియవ్రత ఉవాచ కస్య కన్యా వరారోహే ధన్యా మాన్యా చ యోషితామ్
ప్రియవ్రతుడు ఇలా అడిగాడు: ఓ మహానుభావా! నీవెవరి కుమార్తె? స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలవు, ధన్యురాలవు.
నృపేన్ద్రస్య వచః శ్రుత్వా జగన్మఙ్గలదాయినీ
రాజు మాటలు విని, జగత్తుకు మంగళాన్ని ప్రసాదించే ఆమె
దేవానాం దైత్యభీతానాం పురా సేనా బభూవ సా
పూర్వం దేవతలు రాక్షసులను భయపడి ఉన్నప్పుడు, ఆమె దేవతల సైన్యంగా నిలిచింది.
దేవసేనోవాచ। బ్రహ్మణో మానసీ కన్యా దేవసేనాఽహమీశ్వరీ
దేవసేనా ఇలా చెప్పింది: నేను బ్రహ్మ యొక్క మనస్సులో పుట్టిన కుమార్తె, దేవసేనా, సర్వాధిపతిని.
మాతృకాసు చ విఖ్యాతా స్కన్దసేనా చ సువ్రతా
మాతృకలలో నేను ప్రసిద్ధిని పొందాను, స్కందుని సైన్యంగా, వ్రతంలో నిలకడగా ఉన్నాను.
పుత్రదాఽహమపుత్రాయ ప్రియదాత్రీ ప్రియాయ చ
పిల్లలు లేని వారికి నేను సంతానాన్ని ప్రసాదిస్తాను, ప్రియమైన వారికి ఇష్టమైన వరాలు ఇస్తాను.
సుఖం దుఃఖం భయం శోకం హర్షం మంగలమేవ చ
సుఖం, దుఃఖం, భయం, శోకం, ఆనందం, మంగళం — ఇవన్నీ
కర్మణా బహుపుత్రీ చ వంశహీనశ్చ కర్మణా
కర్మ వల్లే కొందరికి అనేక మంది సంతానం కలుగుతుంది; కర్మ వల్లే కొందరికి వంశం ఉండదు.
కర్మణా మృతపుత్రశ్చ కర్మణా చిరజీవినః 2.43.
కర్మ వల్లే కొందరి పిల్లలు మరణిస్తారు; కర్మ వల్లే కొందరు దీర్ఘాయుష్మంతులు అవుతారు.
తస్మాత్కర్మ పరం రాజన్సర్వేభ్యశ్చ శ్రుతౌ శ్రుతమ్
కాబట్టి రాజా! అన్ని శాస్త్రాలలో వినిపించినట్లుగా, కర్మే అత్యంత ప్రాముఖ్యమైనది.
ఇత్యేవముక్త్వా సా దేవీ గృహీత్వా బాలకం మునే
ఇలా చెప్పి, ఆ దేవి ఆ బిడ్డను తన చేతుల్లోకి తీసుకుంది, ఓ మునీంద్రా!
రాజా దదర్శ తం బాలం సస్మితం కనకప్రభమ్
రాజు ఆ బిడ్డను చూసాడు; అతడు చిరునవ్వుతో, బంగారు వర్ణంతో మెరిసిపోతున్నాడు.
గృహీత్వా బాలకం దేవీ గగనం గన్తుముద్యతా
ఆ దేవి ఆ బిడ్డను తీసుకుని, ఆకాశానికి వెళ్లడానికి సిద్ధమైంది.