భరణాదేవ భర్తాఽయం పాలనాత్పతిరుచ్యతే
భరణం వల్ల భర్త అని, పాలన వల్ల పతి అని పిలుస్తారు.
బన్ధుశ్చ సుఖబన్ధాచ్చ ప్రీతిదానాత్ప్రియః పరః
అతడు బంధువు, సంతోషాన్ని కలిపేవాడు, ప్రేమను ఇచ్చేవాడు, అందుకే అతడే పరమ ప్రియుడు.
రతిదానాచ్చ రమణః ప్రియో నాస్తి ప్రియాత్పరః
సంగమంలో ఆనందాన్ని ఇచ్చే ప్రియుడిని కన్నా మరొకరు ప్రియుడు లేరు.
శతపుత్రాత్పరఃస్వామీ కులజానాం ప్రియః సదా
ఉత్తమ కుటుంబాల మహిళలకు, వంద మంది కుమారులకన్నా భర్తే ఎప్పుడూ ఎక్కువ ప్రియమైనవాడు.
స్నానం చ సర్వతీర్థేషు సర్వయజ్ఞేషు దీక్షణమ్
ప్రతి పవిత్ర తీర్థంలో స్నానం చేయడం, అన్నివిధాల యజ్ఞాల్లో దీక్ష పొందడం—
సర్వాణ్యేవ వ్రతాదీని మహాదానాని యాని చ
ప్రతి వ్రతం, అన్ని రకాల గొప్ప దానాలు—
గురుసేవావిప్రసేవాదేవసేవాదికం చ యత్। స్వామినః పాదసేవాయాః కలాం నార్హన్తి షోడశీమ్।।2.42.
గురువు సేవ, బ్రాహ్మణ సేవ, దేవతల సేవ మొదలైనవి అన్నీ కలిపినా, భర్త పాదాలను సేవించడానికి పదహారు వంతు కూడా సమానం కావు.
గురువిప్రేష్టదేవేషు సర్వేభ్యశ్చ పతిర్గురుః
గురువు, బ్రాహ్మణులు, ఇష్టదేవతలు, ఇతరులందరిలోనూ భర్తే ప్రధాన గురువు.
గోపీత్రిలక్షకోటీనాం గోపానాం చ తథైవ చ
మూడు లక్షల కోట్ల గోపికల్లో, అలాగే గోపులందరిలోనూ—
రమాదిగోపకాన్తానామీశ్వరీ తత్ప్రసాదతః
ఆయన కృప వల్లే రమాదీ గోపికాంతలకు ఆమె అధిపతిగా నిలిచింది.
ఇత్యుక్త్వా రాధికా కృష్ణం తత్ర దధ్యౌ సుభక్తితః
ఇలా చెప్పిన తర్వాత రాధికా అక్కడ కృష్ణుని గొప్ప భక్తితో ధ్యానించింది.
అథ సా దక్షిణాదేవీ ధ్వస్తా గోలోకతో మునే
అప్పుడే, మునీశ్వరా, ఆ దక్షిణాదేవి గోలొకంనుండి దిగిపడింది.
అథ దేవాదయః సర్వే యజ్ఞం కృత్వా సుదుష్కరమ్
తర్వాత దేవతలందరూ ఎంతో కష్టమైన యజ్ఞాన్ని నిర్వహించారు.
విధిర్నివేదనం శ్రుత్వా దేవాదీనాం జగత్పతిః
దేవతలు మొదలైనవారి వినతిని విని, జగత్పతి—
నారాయణశ్చ భగవాన్మహాలక్ష్మీశ్చ దేహతః
భగవాన్ నారాయణుడు, మహాలక్ష్మి తన శరీరములోనుంచి—
బ్రహ్మా దదౌ తాం యజ్ఞాయ పూర్ణార్థం కర్మణాం సతామ్
బ్రహ్మా ఆమెను యజ్ఞానికి, సత్పురుషుల కార్యాలు పూర్తవ్వడానికి సమర్పించాడు.
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభాం చన్ద్రకోటిసమప్రభామ్ 2.42.
ఆమె తాపు బంగారు వర్ణంతో, కోటి చంద్రుల్లా ప్రకాశించింది.
కమలాస్యాం కోమలాఙ్గీం కమలాయతలోచనామ్
ఆమె ముఖం కమలంలా, అవయవాలు మృదువుగా, కళ్లూ కమలదళాల్లా విశాలంగా ఉన్నాయి.
వహ్నిశుద్ధాంశుకాధానాం బిమ్బోష్ఠీం సుదతీం సతీమ్
అగ్నిలో శుద్ధమైన వస్త్రాలు ధరించి, బింబపండు లాంటి పెదాలు, అందమైన పళ్ళు, పవిత్రమైన ప్రవర్తన కలిగి ఉంది.
ఈషద్ధాస్యప్రసన్నాస్యాం రత్నభూషణభూషితామ్
స్వల్పమైన చిరునవ్వుతో ప్రకాశించే ముఖం, రత్నాభరణాలతో అలంకరించబడి ఉంది.
కస్తూరీబిన్దుభిః సార్ద్ధం చన్దనైశ్చ సుగన్ధిభిః
కస్తూరి చుక్కలతో పాటు సుగంధమైన చందనం కూడా కలిపారు.
సుప్రశస్తనితమ్బాఢ్యాం బృహచ్ఛ్రోణిపయోధరామ్
అద్భుతమైన నితంబాలు, విస్తారమైన తొడలు, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో ఆమె అలంకరించబడి ఉంది.
తాం దృష్ట్వా రమణీయాం చ యజ్ఞో మూర్చ్ఛామవాప హ
ఆమెను అంత అందంగా చూసి, యజ్ఞం మూర్ఛపోయాడు.
దివ్యం వర్షశతం చైవ తాం గృహీత్వాఽథ నిర్జనే
దివ్యమైన వంద సంవత్సరాలు, ఆమెను తీసుకుని ఒక ఒంటరి ప్రదేశంలో ఉన్నాడు.
గర్భం దధార సా దేవీ దివ్యం ద్వాదశవత్సరమ్
ఆ దేవి, దివ్యమైన గర్భాన్ని పన్నెండు సంవత్సరాలు మోసింది.
కర్మణాం ఫలదాతా చ దక్షిణా కర్మణాం సతామ్
కార్యాల ఫలితాన్ని ఇచ్చేవాడు, మంచి పనులకు ఫలితంగా దక్కే దక్షిణ కూడా ఆయనే.
యజ్ఞో దక్షిణయా సార్ద్ధం పుత్రేణ చ ఫలేన చ 2.42.
యజ్ఞం, దక్షిణ, కుమారుడు, ఫలితంతో కలిసి ఉన్నవి.
యజ్ఞశ్చ దక్షిణాం ప్రాప్య పుత్రం చ ఫలదాయకమ్
యజ్ఞం, దక్షిణను మరియు ఫలితాన్ని ఇచ్చే కుమారుడిని పొందాడు.
తదా దేవాదయస్తుష్టాః పరిపూర్ణమనోరథాః
అప్పుడు దేవతలు మొదలైనవారు సంతోషంతో, వారి కోరికలు పూర్తిగా నెరవేరినవారు అయ్యారు.
కృత్వా కర్మ చ కర్తా తు తూర్ణం దద్యాచ్చ దక్షిణామ్
కార్యం చేసినవాడు వెంటనే దక్షిణను ఇవ్వాలి.