తం శివః శేఖరే కృత్వా చాభవచ్చన్ద్రశేఖరః
శివుడు చంద్రుణ్ణి తన జటపై ఉంచి, చంద్రశేఖరుడు అయ్యాడు.
దక్షకన్యాః పతిం ముక్తం దృష్ట్వా చ రురుదుః పునః 1.9.
తమ భర్త విముక్తుడైనదాన్ని చూసి, దక్షుని కుమార్తెలు మళ్లీ ఏడ్చారు.
ఉచ్చైశ్చ రురుదుర్గత్వా నిహత్యాఙ్గం పునః పునః
వారు బలంగా ఏడుస్తూ, నేలపై పడిపడి, తమ శరీరాన్ని మళ్లీ మళ్లీ కొట్టుకున్నారు.
దక్షకన్యా ఊచుః సౌభాగ్యమస్తు నస్తాత గతః స్వామీ గుణాన్వితః
దక్షుని కుమార్తెలు ఇలా అన్నారు: 'తండ్రీ! మాకు శుభం కలగాలి; మా గుణవంతుడైన భర్త మమ్మల్ని వదిలి వెళ్ళిపోయాడు.'
స్థితే చక్షుషి హే తాత దృష్టం ధ్వాన్తమయం జగత్
కంటి తెరిచి ఉన్నప్పటికీ, ప్రియమైనవాడా, ఈ లోకం అంతా చీకటిగా కనిపిస్తుంది.
పతిరేవ గతిః స్త్రీణాం పతిః ప్రాణాశ్చ సమ్పదః
స్త్రీలకు భర్తే మార్గం, భర్తే ప్రాణం, భర్తే సంపద.
పతిర్నారాయణః స్త్రీణాం వ్రతం ధర్మః సనాతనః
స్త్రీలకు భర్త నారాయణుడే, భర్తను సేవించడమే వారి వ్రతం, శాశ్వత ధర్మం.
స్నానం చ సర్వతీర్థేషు సర్వయజ్ఞేషు దక్షిణా
అన్ని పవిత్ర నదుల్లో స్నానం చేయడం, అన్ని యజ్ఞాల్లో దానం చేయడం,
దేవార్చనం చానశనం సర్వాణి చ తపాంసి చ
దేవతలను పూజించడం, ఉపవాసం ఉండడం, అన్ని విధాల తపస్సు చేయడం,
సర్వేషాం బాన్ధవానాం చ ప్రియః పుత్రశ్చ యోషితామ్
అన్ని బంధువులలో, స్త్రీలకు కుమారుడే అత్యంత ప్రియమైనవాడు.
అసద్వంశప్రసూతా యా సా ద్వేష్టి స్వామినం సదా
చెడ్డ వంశంలో పుట్టిన స్త్రీ భర్తను ఎప్పుడూ ద్వేషిస్తుంది.
పతితం రోగిణం దుష్టం నిర్ధనం గుణహీనకమ్ 1.9.
భర్త పతితుడైనా, అనారోగ్యంతో ఉన్నవాడైనా, చెడ్డవాడైనా, దరిద్రుడైనా, గుణాల్లేనివాడైనా,
సగుణం నిర్గుణం వాపి ద్వేష్టి యా సంత్యజేత్పతిమ్
ఎవరైనా స్త్రీ భర్తను ద్వేషించి వదిలిపెడితే, అతనిలో గుణాలున్నా లేకపోయినా,
కీటైః శునకతుల్యైశ్చ భక్షితా సా దివానిశమ్
ఆమెను పిట్టలు, కుక్కల వంటి క్రిమికీటకాలు రాత్రింబవళ్లు తింటూ ఉంటాయి.
గృధ్రః కోటిసహస్రాణి శతజన్మాని సూకరః
పదిలక్ష జన్మలు గద్దగా, వంద జన్మలు పందిగా పుట్టాలి.
తతో మానవజన్మాని లభేచ్చేత్పూర్వకర్మణః
అతడి పూర్వకర్మ అనుకూలిస్తే, తరువాత మానవ జన్మ పొందుతుంది.
దేహి నః కాన్తదానం చ కామపూరం విధేః సుత
సృష్టికర్త కుమారుడా, మాకు ప్రియమైన伴ిని ఇచ్చి, మనసులోని కోరికలు తీర్చు.
కన్యానాం వచనం శ్రుత్వా దక్షః శంకరసన్నిధిమ్
ఆ కన్యల మాటలు విని, దక్షుడు శివుని సమీపానికి వెళ్లాడు.
దక్షస్తస్యాశిషం కృత్వా సమువాచ కృపానిధిమ్
దక్షుడు వారికి ఆశీర్వాదం ఇచ్చి, దయామయుడైన శివునితో మాట్లాడాడు.
దక్ష ఉవాచ మత్సుతానాం చ ప్రాణానాం పరమేవ ప్రియం పతిమ్
దక్షుడు ఇలా అన్నాడు: నా కుమార్తెలకు భర్త ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు.
న చేద్దదాసి జామాతర్మమ జామాతరం విధుమ్
ఓ చంద్రుడా, నా అల్లుడిని నాకు ఇవ్వకపోతే,
దక్షస్య వచనం శ్రుత్వా తమువాచ కృపానిధిః 1.9.
దక్షుని మాటలు విని, దయామయుడు అతనికి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు.
శివ ఉవాచ నాహం దాతుం సమర్థశ్చ చన్ద్రం చ శరణాగతమ్
శివుడు ఇలా అన్నాడు — నా వద్ద ఆశ్రయం పొందిన చంద్రుడిని నేను వదిలేయలేను.
శివస్య వచనం శ్రుత్వా దక్షస్తం శప్తుముద్యతః
శివుని మాటలు విని, దక్షుడు ఆయనను శపించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే కృష్ణో వృద్ధబ్రాహ్మణరూపధృక్
అప్పట్లోనే కృష్ణుడు వృద్ధ బ్రాహ్మణుడి రూపంలో ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
దత్త్వా శుభాశిషం తౌ స బ్రహ్మజ్యోతిః సనాతనః
ఆ శాశ్వతమైన పరబ్రహ్మం, వారిద్దరికి మంగళకరమైన ఆశీస్సులు ఇచ్చి ప్రకాశించాడు.
శ్రీభగవానువాచ ఆత్మానం రక్ష దక్షాయ దేహి చన్ద్రం సురేశ్వర
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు — దక్షా! నువ్వు నీకు రక్షణ కల్పించుకో. చంద్రుడిని దేవతల అధిపతికి అప్పగించు.
తపస్వినాం వరః శాన్తస్త్వమేవం వైష్ణవాగ్రణీః
నీవు తపస్సులో ముందున్నవాడివి, శాంతుడివి, వైష్ణవులలో ప్రధానుడివి.
దక్షః క్రోధీ చ దుర్ద్ధర్షస్తేజస్వీ బ్రహ్మణః సుతః
దక్షుడు కోపముతో ఉండేవాడు, అతడిని ఎదుర్కోవడం కష్టం, అతడు ప్రకాశవంతుడూ, బ్రహ్మదేవుని కుమారుడు.
నారాయణవచః శ్రుత్వా హసిత్వా శఙ్కరః స్వయమ్
నారాయణుని మాటలు విని, శంకరుడు స్వయంగా నవ్వాడు.