వృత్తాన్తం కథయామాస సురాచార్యో విధిం విభుమ్
దేవతల గురువు, జరిగిన సంగతులను మహాశక్తిమంతుడైన బ్రహ్మకి వివరించాడు.
బ్రహ్మోవాచ బృహస్పతేశ్చ శిష్యస్త్వం సురాణామధిపః స్వయమ్
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: నీవు బృహస్పతికి శిష్యుడవు, దేవతలకు నీవే అధిపతి.
మాతామహస్తే దక్షశ్చ విష్ణుభక్తః ప్రతాపవాన్
అతని తల్లి తండ్రి అయిన దక్షుడు విష్ణుభక్తుడు, మహాశక్తిశాలి.
మాతా పతివ్రతా యస్య పితా శుద్ధో జితేన్ద్రియః
అతని తల్లి భర్తకు పూర్తిగా అంకితమై ఉంటుంది. అతని తండ్రి పవిత్రుడు, ఇంద్రియాలను జయించినవాడు.
జనః పైతృకదోషేణ దోషాన్మాతామహస్య చ
ఒక మనిషి తన తండ్రి లోని లోపాల వల్ల, తల్లి తండ్రి లోని లోపాల వల్ల కూడా ప్రభావితుడవుతాడు.
సర్వాన్తరాత్మా భగవాన్సర్వదేహేష్వవస్థితః
ప్రతి శరీరంలో ఉన్న అంతర్యామి భగవంతుడు అందరిలోనూ నివసిస్తున్నాడు.
మనోఽహమిన్ద్రియేశశ్చ జ్ఞానరూపో హి శఙ్కరః
మనస్సు, ఇంద్రియాధిపతి, జ్ఞానం — ఇవన్నీ శంకరుని రూపాలే.
నిద్రాదయః శక్తయశ్చ తాః సర్వాః ప్రకృతేః కలాః 2.38.
నిద్ర మొదలైన శక్తులన్నీ ప్రకృతికి చెందిన భాగాలే.
ఆత్మనీశే గతే దేహాత్సర్వే యాన్తి ససంభ్రమాత్
ఆత్మాధిపతి శరీరం విడిచినప్పుడు, అన్ని శక్తులు కూడా వెంటనే వెళ్లిపోతాయి.
అహం శివశ్చ శేషశ్చ విష్ణుర్ధర్మో మహాన్విరాట్
నేను, శివుడు, శేషుడు, విష్ణువు, ధర్ముడు, మహాత్ముడు, విరాట్ —
శివేన పూజితం పాదపద్మం పుష్పేణ యేన చ
ఎవరు శివునితో పాటు పుష్పంతో పాదపద్మాలను పూజిస్తారో —
తత్పుష్పం మస్తకే యస్య కృష్ణపాదాబ్జతశ్చ్యుతమ్
కృష్ణుని పాదపద్మాల నుండి పడ్డ ఆ పుష్పం ఎవరి తలపై పడుతుందో —
దైవేన వఞ్చితస్త్వం చ దైవం చ బలవత్తరమ్
నీకు విధి మోసం చేసింది. విధి ఎంత శక్తివంతమో చూడు.
కృష్ణం న మన్యతే యో హి శ్రీనాథం సర్వవన్దితమ్
ఎవడు అందరి వందనీయుడైన శ్రీనాథుడైన కృష్ణుని గౌరవించడో —
శతయజ్ఞేన యా లబ్ధా దీక్షితేన త్వయా పురా
నీవు పూర్వం వంద యజ్ఞాలతో, దీక్షతో పొందినది —
అధునా గచ్ఛ వైకుణ్ఠం మయా చ గురుణా సహ
ఇప్పుడు నీవు నాతో, నీ గురువుతో కలిసి వైకుంఠానికి వెళ్ళు.
ఇత్యేవముక్త్వా స బ్రహ్మా సర్వైః సురగణైః సహ
ఇలా చెప్పి బ్రహ్మ, దేవతలందరితో కలిసి —
తత్ర గత్వా పరం బ్రహ్మ భగవన్తం సనాతనమ్ 2.38.
అక్కడికి వెళ్లి, వారు పరబ్రహ్మను, శాశ్వతుడైన భగవంతుణ్ణి దర్శించారు.
గ్రీష్మమధ్యాహ్నమార్త్తణ్డశతకోటిసమప్రభమ్
ఆయన వేసవి మధ్యాహ్న సూర్యుడు కోటి సార్లు ప్రకాశించేంత తేజస్సుతో మెరిసిపోతున్నాడు.
చతుర్భుజైః పార్షదైశ్చ సరస్వత్యా స్తుతం నతమ్
నాలుగు చేతులతో ఉన్న పరిచారకులు, సరస్వతితో కలిసి ఆయనను స్తుతిస్తూ నమస్కరించారు.
తం ప్రణేముః సురాః సర్వే మూర్ధ్నా బ్రహ్మపురోగమాః
బ్రహ్మా ముందుండి, అందరు దేవతలు తలవంచి ఆయనకు నమస్కరించారు.
వృత్తాన్తం కథయామాస స్వయం బ్రహ్మా కృతాఞ్జలిః
బ్రహ్మా చేతులు జోడించి, జరిగిన సంగతిని తానే వివరించసాగాడు.
స చాపశ్యత్సురగణం విపద్గ్రస్తం భయాకులమ్
అతడు దేవతలందరినీ కష్టంలో, భయంతో వణికిపోతూ ఉన్నట్టు చూశాడు.
శోభాశూన్యం హతశ్రీకం పరివారైరనావృతమ్
వారికి కాంతి లేక, ఐశ్వర్యం పోయి, పరిచారకులతో చుట్టుముట్టబడి, నిరాశ్రయంగా కనిపించారు.
నారాయణ ఉవాచ దాస్యామి లక్ష్మీమచలాం పరమైశ్వర్యవర్ద్ధినీమ్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నేను మీకు లక్ష్మిని ఇస్తాను. ఆమె అచంచలమైనది, పరమ ఐశ్వర్యాన్ని పెంచుతుంది.
కిఞ్చ మద్వచనం కిఞ్చిచ్ఛ్రూయతాం సమయోచితమ్
ఇంకా, ఈ సందర్భానికి తగిన నా మాటలు వినండి.
జనాశ్చాసంఖ్యవిశ్వస్థా మదధీనాశ్చ సన్తతమ్
ఈ లోకంలో అనేకమంది ప్రజలు ఎప్పుడూ నా ఆధీనంలో ఉంటారు.
యో యో రుష్టో హి మద్భక్తే మత్పరే హి నిరఙ్కుశః 2.38.
ఎవరైనా నా భక్తులపై లేదా నాకు అంకితమైనవారిపై నియంత్రణ లేకుండా కోపపడితే—
దుర్వాసాః శఙ్కరాంశశ్చ వైష్ణవో మత్పరాయణః
దుర్వాసుడు శంకరుని భాగంగా పుట్టినవాడు, అతడు వైష్ణవుడు, నాకు అంకితభావంతో ఉంటాడు.
యత్ర శఙ్ఖధ్వనిర్నాస్తి తులసీ చ శిలార్చనమ్
ఎక్కడ శంఖధ్వని లేకపోతే, తులసితో లేదా శిలతో పూజ జరగకపోతే—