ఇన్ద్రస్య వచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య జ్ఞానినాం గురుః
ఇంద్రుడు చెప్పిన మాటలు విని, జ్ఞానులకు గురువైనవాడు చిరునవ్వుతో చూశాడు.
దుర్వాసా ఉవాచ ఆపాతతో దుఃఖబీజం పరిణామసుఖావహమ్
దుర్వాసుడు ఇలా అన్నాడు — మొదట్లో ఇది బాధకు కారణమైనా, చివరికి ఆనందాన్ని ఇస్తుంది.
స్వగర్భయాతనానాశపీడాఖణ్డనకారణమ్
ఇది తాను గర్భంలో అనుభవించే బాధను, జననం వల్ల కలిగే కష్టాలను తొలగించే కారణం.
కర్మవృక్షాఙ్కురచ్ఛేదకారణం సర్వతారకమ్
ఇది కర్మవృక్షానికి మొగ్గలను తొలగించడానికి కారణం, అందరికీ విముక్తిని ఇస్తుంది.
దానేన తపసా వాఽపి వ్రతేనానశనాదినా
దానం చేయడం, తపస్సు చేయడం, ఉపవాసం వంటి వ్రతాలు ఆచరించడం ద్వారా,
కామ్యానాం కర్మణాం చైవ మూలం సంఛిద్య యత్నతః
కామ్యమైన కార్యాలకు మూలాన్ని జాగ్రత్తగా తెంచాలి.
యత్కర్మ సాత్త్వికం కుర్య్యాదసంకల్పితమేవ చ
ఏ కార్యమైనా శుద్ధమైనదిగా, స్వార్థం లేకుండా చేయాలి.
సాంసారికాణామేతత్తు నిర్వాణం మోచకం విదుః 2.36.
ఈ విధానం, సంసారంలో ఉన్నవారికి మోక్షమూ, విముక్తి కూడా అని తెలుసుకున్నారు.
సేవాం కుర్వన్తి తే నిత్యం విధాయోత్తమదేహకమ్
వారు ఉత్తమమైన శరీరం పొంది, ఎల్లప్పుడూ సేవ చేస్తారు.
హరిసేవాదిరూపాం చ ముక్తిమిచ్ఛన్తి వైష్ణవాః
వైష్ణవులు హరిసేవ వంటి కార్యాలలోనే ముక్తిని కోరుకుంటారు.
స్మరణం కీర్త్తనం విష్ణోరర్చనం పాదసేవనమ్
విష్ణువు స్మరణ, కీర్తన, ఆరాధన, ఆయన పాదాలకు సేవ చేయడం,
చరణోదకపానం చ తన్మంత్రజపనం పరమ్
ఆయన పాదాలను కడిగిన నీరు పానం చేయడం, ఆయన మంత్రాలను జపించడం ముఖ్యమైనవి.
ఇదం మృత్యుఞ్జయజ్ఞానం దత్తం మృత్యుఞ్జయేన మే
ఈ మృత్యుంజయ జ్ఞానాన్ని నాకు మృత్యుంజయుడు ఇచ్చాడు.
స జన్మదాతా స గురుః స చ బన్ధుః సతాం పరః
ఆయనే జన్మదాత, ఆయనే గురువు, సద్గుణులలో శ్రేష్ఠమైన మిత్రుడు కూడా.
దర్శయేదన్యమార్గం చ వినా శ్రీకృష్ణసేవనమ్
శ్రీకృష్ణ సేవను తప్ప మరే మార్గాన్ని చూపేవాడు,
సన్తతం జగతాం కృష్ణనామ మఙ్గలకారణమ్
కృష్ణుని నామం ఎప్పుడూ లోకాలకూ మంగళానికి కారణం.
తేభ్యోఽప్యపైతి కాలశ్చ మృత్యుస్స్యాద్రోగ ఏవ చ
వారిని చూసి కాలమూ దూరమవుతుంది, మరణం కూడా కేవలం వ్యాధిగా మారుతుంది.
కృష్ణమన్త్రోపాసకశ్చ బ్రాహ్మణః శ్వపచోఽపి వా 2.36.
బ్రాహ్మణుడైనా, తక్కువ కులంలో పుట్టినవాడైనా, కృష్ణ మంత్రాన్ని ఆరాధించే వాడైతే—
బ్రహ్మణా పూజితః సోఽపి మధుపర్కాదినా చ యః
బ్రహ్మదేవుడు మధుపర్కాది వంటి పూజలు చేసి ఆ యోగ్యుడిని ఆరాధించాడు.
జ్ఞానసారం తపఃసారం బ్రహ్మసారం పరం శివమ్
అది జ్ఞానానికి మూలం, తపస్సుకు సారం, బ్రహ్మస్వరూపానికి పరమార్థం, అత్యున్నత మంగళకరమైనది.
బ్రహ్మాదిస్తమ్బపర్య్యన్తం సర్వం మిథ్యైవ కేవలమ్
బ్రహ్మదేవుని నుండి గడ్డి వరకు ఉన్నది అంతా నిజానికి అసత్యమే.
అతీవ సుఖదం సారం భుక్తిదం ముక్తిదం పరమ్
అది అత్యంత ఆనందాన్ని ఇస్తుంది, భోగాలను ప్రసాదిస్తుంది, ముక్తిని కూడా అందిస్తుంది.
యోగినామపి సిద్ధానాం యతీనాం చ తపస్వినామ్
యోగులు, సిద్ధులు, యతులు, తపస్సు చేసే వారికి కూడా
భస్మసాచ్చ భవేత్పాపం యదుపస్పర్శమాత్రతః
ఆ బస్మాన్ని తాకిన క్షణంలోనే పాపం నశిస్తుంది.
తతో రోగా హి వేపన్తే పాపాని చ భయాని చ
అందువల్ల వ్యాధులు, పాపాలు, భయాలు అన్నీ వణుకుతాయి.
తావన్నిబద్ధః సంసారే కారాగారే విధేర్జనః
విధి బంధనంలో, సంసార రూపమైన కారాగారంలో మనిషి ఉన్నంతవరకు
కృతకర్మౌఘభోగాఖ్యనిగడచ్ఛేదకారణమ్
కర్మఫలాల బంధాలను తెంచే కారణం ఇదే.
గోలోకమార్గసోపానం నిస్తారే బీజకారణమ్ 2.36.
గోలోకానికి వెళ్లే మార్గానికి ఇది మెట్టిలా ఉంటుంది, మోక్షానికి ఇది మూలకారణం.
సారం చ సర్వతపసాం యోవానాం సాధనం తథా
అది అన్ని తపస్సులకు సారం, యువకులకు సాధన మార్గం కూడా.
దానానాం తీర్థశౌచానాం యజ్ఞాదీనాం పురన్దర
దానం, తీర్థస్నానం, యజ్ఞాదులు ఇవన్నింటిలోనూ, ఓ పురందరా,