యథా సుప్రజ్వలద్వహ్నౌ కాష్ఠాని చ తృణాని చ
ఎలా వెలిగిపోతున్న అగ్నిలో కట్టలు, పొదలు కాలిపోతాయో,
కామశ్చ కామినం యాతి లోభ క్రోధౌ తతః సతి
కామాన్ని కోరేవాడిని కామం వెంటాడుతుంది, ఆ తరువాత లోభం, కోపం కూడా వస్తాయి.
కాలః శుభాశుభం కర్మ్మ హర్షో భోగస్తథైవ చ
కాలం, మంచి చెడు కర్మలు, ఆనందం, అనుభవం కూడా వెంట వస్తాయి.
శృణు దేహస్య వివృతిం కథయామి యథాగమమ్
శరీర నాశనం గురించి వేదాలు చెప్పినట్టు నేను ఇప్పుడు చెబుతాను, విను.
దేహినాం దేహబీజం చ స్రష్టుః సృష్టివిధౌ పరమ్
సృష్టికర్త సృష్టిలో, జీవుల శరీరానికి విత్తనం అత్యంత ముఖ్యమైనది.
స కృత్రిమో నశ్వరశ్చ భస్మసాచ్చ భవేదిహ
అది కృత్రిమమైనది, నశించిపోవాల్సిందే, చివరికి బూడిదగా మారిపోతుంది.
బిభర్తి సూక్ష్మదేహం చ తద్రూపం భోగహేతవే 2.32.
ఆత్మ అనుభవం కోసం అలాంటి సూక్ష్మశరీరాన్ని ధరిస్తుంది.
జలేన నష్టో దేహో వా ప్రహారే సుచిరం కృతే
శరీరం నీటిలో నశించినా, లేక పొడవుగా దెబ్బతిన్నా,
తప్తద్రవే తప్తలౌహే తప్తపాషాణ ఏవ చ
లేదా వేడిచేసిన ద్రవంలో, వేడి ఇనుపలో, వేడి రాయిలో,
న చ దగ్ధో న భగ్నశ్చ భుంక్తే సంతాపమేవ చ కుణ్డానాం లక్షణం సర్వం నిబోధ కథయామి తే
అతడు కాలిపోవడు, విరిగిపోవడు, కేవలం బాధను అనుభవిస్తాడు. కుండాల లక్షణాలన్నీ నేను చెబుతాను, విను.
యమ ఉవాచ అతీవ నిమ్నం పాషాణభేదైశ్చ ఖచితం సతి
యముడు ఇలా అన్నాడు: చాలా లోతుగా, రాళ్ల ముక్కలతో నిండినది.
న నశ్వరం చాప్రలయం నిర్మితం చేశ్వరేచ్ఛయా
అది నశించదు, లయమవదు, భగవంతుని సంకల్పంతో నిర్మించబడింది.
జ్వలదఙ్గారరూపం చ శతహస్తశిఖాన్వితమ్
అది మండుతున్న బొగ్గుల్లా, వందల అగ్నిశిఖలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
మహచ్ఛబ్దం ప్రకుర్వద్భిః పాపిభిః పరిపూరితమ్
పాపులు పెద్ద శబ్దాలు చేస్తూ నింపిన స్థలం అది.
ప్రతప్తోదకపూర్ణం చ హింస్రజన్తుసమన్వితమ్
కడగండ్ల నీటితో నిండిపోయి, హింసకరమైన జంతువులతో కూడి ఉంటుంది.
ప్రకుర్వతా కాకుశబ్దం ప్రహారైర్వర్ణితేన చ
తీవ్రంగా కొట్టడాల మధ్య, ఆర్తంగా ఏడుస్తూ శబ్దం చేస్తారు.
తత్తక్షారోదకైః పూర్ణం నక్రైశ్చ పరివేష్టితమ్
ఆ తవ్విన నీటితో నిండిపోయి, చుట్టూ ముత్యాలుతో కప్పబడి ఉంటుంది.
త్రాహీతి శబ్దం కుర్వద్భిర్మమ దూతైశ్చ తాడితైః
నా దూతలు కొడుతుండగా, "దయచేసి రక్షించండి" అని అరుస్తూ ఉంటారు.
తాడితైర్మమ దూతైశ్చాప్యనాహారైరుపద్రవైః ।। 2.33.
నా దూతలు కొట్టడమే కాక, ఆకలి మరియు ఇతర బాధలతో కూడా బాధపడుతుంటారు.
తప్తమూత్రద్రవైః పూర్ణం మూత్రకీటైశ్చ సంకులమ్
ఎండిన మూత్రంతో నిండిపోయి, మూత్ర పురుగులతో కిక్కిరిసిపోతుంది.
గవ్యూతిమానం ధ్వాన్తాక్తం శబ్దకృద్భిశ్చ సన్తతమ్
ఒక ఆవు పొడవు మేర ఉన్నది, చీకటితో కప్పబడి, ఎప్పుడూ శబ్దం చేసే వాళ్లతో నిండిపోతుంది.
శ్లైష్మపూర్ణం క్రోశమితం వేష్టితం చేష్టితైః సదా
ఘనమైన శ్లేష్మంతో నిండిపోయి, ఒక క్రోశం పొడవు, ఎల్లప్పుడూ చలించేవాళ్లతో చుట్టుముట్టబడి ఉంటుంది.
క్రోశార్ద్ధం గరపూర్ణం చ గరభోజిభిరన్వితమ్
అర క్రోశం పొడవు, విషంతో నిండిపోయి, విషం తినేవాళ్లతో కూడి ఉంటుంది.
తాడితైర్మమ దూతైశ్చ శబ్దకృద్భిశ్చ కమ్పితైః
నా దూతలు కొట్టడమే కాక, శబ్దం చేసే వాళ్లు కంపించిస్తుంటారు.
నేత్రయోర్మలపూర్ణం చ క్రోశార్ద్ధం కీటసంయుతమ్
అర క్రోశం పొడవు, కన్నుల మలంతో నిండిపోయి, పురుగులతో కూడి ఉంటుంది.
వసారసేన పూర్ణం చ క్రోశతుర్య్యం సుదుస్సహమ్
మజ్జ, కొవ్వుతో నిండిపోయి, నాలుగు క్రోశలు పొడవు, భరించలేని దుఃఖాన్ని కలిగిస్తుంది.
శుక్రపూర్ణం క్రోశతుర్య్యం శుక్రకీటైశ్చ భక్షితైః
నాలుగు క్రోశలు పొడవు, శుక్లంతో నిండిపోయి, శుక్ల పురుగులు తింటూ ఉంటాయి.
దుర్గన్ధిరక్తపూర్ణం చ వాపీమానం గభీరకమ్
దుర్గంధమైన రక్తంతో నిండిపోయి, లోతైన చెరువు వంటిది.
పూర్ణం నేత్రాశ్రుభిర్నృణాం వాప్యర్ద్ధం పాపిభిర్యుతమ్ 2.33.
మనుషుల కన్నీళ్లతో నిండిపోయి, అర చెరువు పరిమాణంలో, పాపులతో కూడి ఉంటుంది.
నృణాం గాత్రమలైః పూర్ణం తద్భక్ష్యైః పాపిభిర్యుతమ్
మనుషుల శరీర మలంతో నిండిపోయి, దాన్ని తినే పాపులతో కూడి ఉంటుంది.