కుణ్డాని యమదూతం చ యమం చ యమకిఙ్కరాన్
ఆ గుంతలు, యమదూతలు, యముడు, యముని సేవకులు—
హరివ్రతం యే కుర్వంతి గృహిణః కర్మభోగినః
ఇంటివారు తమ పనులు చేస్తూ హరివ్రతాన్ని ఆచరించే వారు,
ప్రణమంతి హరిం నిత్యం హర్య్యర్చాం పూజయన్తి చ
వారు ప్రతి రోజు హరికి నమస్కరించి, హరి విగ్రహాన్ని పూజించే వారు,
త్రిసన్ధ్యపూతా విప్రాశ్చ శుద్ధాచారసమన్వితాః
మూడు సంధ్యలలో పవిత్రతను పాటించే ద్విజులు, శుద్ధమైన ఆచారాన్ని కలిగివున్న వారు,
తే స్వర్గభోగినోఽన్యే చ శుద్ధా దేవాన్యకింకరాః నివృత్తిం న హి లిప్సన్తి కృష్ణసేవాం వినా నరాః
వారు, అలాగే స్వర్గంలో సుఖాలు అనుభవించే ఇతరులు, పవిత్రమైన దేవతా సేవకులు, కృష్ణుని సేవ లేకుండా ముక్తిని కోరరు.
స్వధర్మ్మనిరతాశ్చాపి స్వధర్మవిరతాస్తథా
తమ ధర్మంలో నిష్టతో ఉండేవారు, అలాగే తమ ధర్మాన్ని పాటించని వారు కూడా,
భీతాః కృష్ణోపాసకాచ్చ వైనతేయాదివోరగాః 2.32.
కృష్ణుని భక్తులను చూసి, గరుడుడు మొదలైన పాములు భయంతో పారిపోతాయి.
యాస్యసీతి చ సర్వత్ర హరిభక్తాశ్రమం వినా
హరిభక్తుల ఆశ్రమాన్ని తప్పించి, నీవు ఎక్కడినైనా వెళ్లిపోవాలి.
కరోతి నఖరాఞ్జల్యా చిత్రగుప్తశ్చ భీతవత్
చిత్రగుప్తుడు భయంతో చేతులు జోడించి నమస్కరిస్తాడు.
విలంఘ్య బ్రహ్మలోకం చ గోలోకే గచ్ఛతాం సతామ్
బ్రహ్మలోకాన్ని దాటి, సద్భక్తులు గోలోకానికి చేరుకుంటారు.
యథా సుప్రజ్వలద్వహ్నౌ కాష్ఠాని చ తృణాని చ
ఎలా వెలిగిపోతున్న అగ్నిలో కట్టలు, పొదలు కాలిపోతాయో,
కామశ్చ కామినం యాతి లోభ క్రోధౌ తతః సతి
కామాన్ని కోరేవాడిని కామం వెంటాడుతుంది, ఆ తరువాత లోభం, కోపం కూడా వస్తాయి.
కాలః శుభాశుభం కర్మ్మ హర్షో భోగస్తథైవ చ
కాలం, మంచి చెడు కర్మలు, ఆనందం, అనుభవం కూడా వెంట వస్తాయి.
శృణు దేహస్య వివృతిం కథయామి యథాగమమ్
శరీర నాశనం గురించి వేదాలు చెప్పినట్టు నేను ఇప్పుడు చెబుతాను, విను.
దేహినాం దేహబీజం చ స్రష్టుః సృష్టివిధౌ పరమ్
సృష్టికర్త సృష్టిలో, జీవుల శరీరానికి విత్తనం అత్యంత ముఖ్యమైనది.
స కృత్రిమో నశ్వరశ్చ భస్మసాచ్చ భవేదిహ
అది కృత్రిమమైనది, నశించిపోవాల్సిందే, చివరికి బూడిదగా మారిపోతుంది.
బిభర్తి సూక్ష్మదేహం చ తద్రూపం భోగహేతవే 2.32.
ఆత్మ అనుభవం కోసం అలాంటి సూక్ష్మశరీరాన్ని ధరిస్తుంది.
జలేన నష్టో దేహో వా ప్రహారే సుచిరం కృతే
శరీరం నీటిలో నశించినా, లేక పొడవుగా దెబ్బతిన్నా,
తప్తద్రవే తప్తలౌహే తప్తపాషాణ ఏవ చ
లేదా వేడిచేసిన ద్రవంలో, వేడి ఇనుపలో, వేడి రాయిలో,
న చ దగ్ధో న భగ్నశ్చ భుంక్తే సంతాపమేవ చ కుణ్డానాం లక్షణం సర్వం నిబోధ కథయామి తే
అతడు కాలిపోవడు, విరిగిపోవడు, కేవలం బాధను అనుభవిస్తాడు. కుండాల లక్షణాలన్నీ నేను చెబుతాను, విను.
యమ ఉవాచ అతీవ నిమ్నం పాషాణభేదైశ్చ ఖచితం సతి
యముడు ఇలా అన్నాడు: చాలా లోతుగా, రాళ్ల ముక్కలతో నిండినది.
న నశ్వరం చాప్రలయం నిర్మితం చేశ్వరేచ్ఛయా
అది నశించదు, లయమవదు, భగవంతుని సంకల్పంతో నిర్మించబడింది.
జ్వలదఙ్గారరూపం చ శతహస్తశిఖాన్వితమ్
అది మండుతున్న బొగ్గుల్లా, వందల అగ్నిశిఖలతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
మహచ్ఛబ్దం ప్రకుర్వద్భిః పాపిభిః పరిపూరితమ్
పాపులు పెద్ద శబ్దాలు చేస్తూ నింపిన స్థలం అది.
ప్రతప్తోదకపూర్ణం చ హింస్రజన్తుసమన్వితమ్
కడగండ్ల నీటితో నిండిపోయి, హింసకరమైన జంతువులతో కూడి ఉంటుంది.
ప్రకుర్వతా కాకుశబ్దం ప్రహారైర్వర్ణితేన చ
తీవ్రంగా కొట్టడాల మధ్య, ఆర్తంగా ఏడుస్తూ శబ్దం చేస్తారు.
తత్తక్షారోదకైః పూర్ణం నక్రైశ్చ పరివేష్టితమ్
ఆ తవ్విన నీటితో నిండిపోయి, చుట్టూ ముత్యాలుతో కప్పబడి ఉంటుంది.
త్రాహీతి శబ్దం కుర్వద్భిర్మమ దూతైశ్చ తాడితైః
నా దూతలు కొడుతుండగా, "దయచేసి రక్షించండి" అని అరుస్తూ ఉంటారు.
తాడితైర్మమ దూతైశ్చాప్యనాహారైరుపద్రవైః ।। 2.33.
నా దూతలు కొట్టడమే కాక, ఆకలి మరియు ఇతర బాధలతో కూడా బాధపడుతుంటారు.
తప్తమూత్రద్రవైః పూర్ణం మూత్రకీటైశ్చ సంకులమ్
ఎండిన మూత్రంతో నిండిపోయి, మూత్ర పురుగులతో కిక్కిరిసిపోతుంది.