సర్వదేవీస్వరూపాం చ సర్వాద్యాం సర్వవన్దితామ్
ఆమె అన్ని దేవతల రూపం, అందరికీ ఆదిగా, అందరి వందనీయురాలిగా ఉన్నదాన్ని,
కృష్ణజన్మాష్టమీం రామనవమీం పుణ్యదాం పరామ్
కృష్ణుని జన్మాష్టమి, రాముని నవమి — ఇవి అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినాలు,
పఞ్చపర్వాణి పుణ్యాని యే న కుర్వన్తి మానవాః
ఈ ఐదు పవిత్ర పర్వదినాలను పాటించని మనుషులు,
అమ్బువీచ్యాంబుఖననే జలే శౌచాదికం చ యే
నీటిలో, అలల్లో, బావిలో పవిత్రతను ఇతర కర్మలను పాటించని వారు,
గురుం చ మాతరం తాతం సాధ్వీం భార్య్యాం సుతం సుతామ్
గురువు, తల్లి, తండ్రి, సతీమంతుడు భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె — వీరిని,
వివాహో యస్య న భవేన్న పశ్యతి సుతం చ యః
ఎవరికీ వివాహం జరగకపోతే, లేదా తన కుమారుడిని చూడనివాడు,
హరేరనైవేద్యభోజీ నిత్యం విష్ణుం న పూజయేత్
హరివారికి సమర్పించిన నైవేద్యాన్ని ఎప్పుడూ తినేవాడు, కానీ విష్ణువును పూజించని వాడు,
ఆహారం కుర్వతీం గాం చ పిబన్తీం యో నివారయేత్
ఆహారం తినే గోవును, నీరు తాగే గోవును ఎవరు ఆపుతారో,
దణ్డైర్గాస్తాడయేన్మూఢో యో విప్రో వృషవాహకః
కర్రలతో గోవులను కొట్టే మూర్ఖ బ్రాహ్మణుడు, లేదా ఎద్దుపై ఎక్కేవాడు,
దదాతి గోభ్య ఉచ్ఛిష్టం యోజయేద్వృషవాహకమ్ ।। 2.30.
గోవులకు మిగిలిన అన్నాన్ని ఇచ్చేవాడు, లేదా ఎద్దును భారమైన పనులకు ఉపయోగించేవాడు.
వృషలీపతిం యాజయేద్యో భుంక్తేఽన్నం తస్య యో నరః
ఎవరైనా తక్కువ జాతికి చెందిన మహిళ భర్త కోసం యజ్ఞం చేస్తే, లేదా అతని చేత తినే వాడు—
పాదం దదాతి వహ్నౌ చ గాశ్చ పాదేన తాడయేత్
ఎవరైనా తన కాలును అగ్నిలో పెట్టినా, లేదా ఆడుగుతో ఆవులను కొట్టినా—
యో భుంక్తే స్నిగ్ధపాదేన శేతే స్నిగ్ధాంఘ్రిరేవ చ
ఎవరైనా నూనె పూసిన కాలుతో భోజనం చేస్తే, లేదా నూనె పూసిన కాళ్లతో పడుకుంటే—
అవీరాన్నం చ యో భుంక్తే యోనిజీవీ చ వై ద్విజః
ఎవరైనా వీరులకు తగిన భోజనం కాకుండా తింటే, లేదా ద్విజుడు నీచమైన మార్గంలో జీవిస్తే—
పితౄంశ్చ పర్వకాలే చ తిథికాలే చ దేవతామ్
ఎవరైనా పితృదేవతలకు సమయాన లేదా పవిత్ర తిథుల్లో దేవతలకు నైవేద్యం సమర్పిస్తే—
స్వభర్తరి చ కృష్ణే చ భేదబుద్ధిం కరోతి యా
ఏ మహిళ అయినా తన భర్తను మరియు కృష్ణుడిని వేరుగా భావిస్తే—
గోమార్గఖననం కృత్వా వపతే సస్యమేవ చ
ఎవరైనా ఆవు దారి తవ్వి, అక్కడ పంటలు విత్తితే—
రాజకే దైవకే యత్నాద్గోస్వామీ గాం న పాతయేత్
రాజు కోసం అయినా, దేవతల కోసం అయినా, ఆవు యజమాని తన ఆవును ఎప్పుడూ పడనివ్వకూడదు—
ప్రాణినం లంఘయేద్యో హి దేవార్చాయాం రతం జలమ్ ।।2.30.
ఎవరైనా ప్రాణిని దాటి పోయినా, లేదా దేవతల పూజకు అంకితమైన నీటి మీద నడిచినా—
శశ్వన్నాస్తీతి వాదీ యో మిథ్యావాదీ ప్రతారకః
ఎవరైనా ఎప్పుడూ 'ఏమీ లేదు' అని అంటున్నా, లేదా అబద్ధం చెప్పే వాడు, మోసగాడు అయితే—
దేవతాప్రతిమాం దృష్ట్వా గురుం వా బ్రాహ్మణం సతి
ఎవరైనా దేవత విగ్రహాన్ని చూసినా, లేదా మంచి గురువును, బ్రాహ్మణుడిని చూసినా—
న దదాత్యాశిషం కోపాత్ప్రణతాయ చ యో ద్విజః
ద్విజుడు కోపంతో తనకు నమస్కరించినవారికి ఆశీర్వాదం ఇవ్వకపోతే—
గోహత్యా బ్రహ్మహత్యా చ కథితా చాతిదేశికీ
ఆవును చంపడం, బ్రాహ్మణుడిని చంపడం అత్యంత ఘోరమైన పాపాలుగా చెప్పబడింది—
సావిత్ర్యువాచ న్యూనాధికే చ కో భేదస్తన్మాం వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
సావిత్రి ఇలా అడిగింది: తక్కువగా ఉండడం, ఎక్కువగా ఉండడం మధ్య తేడా ఏమిటి? దయచేసి నాకు వివరించు.
యమ ఉవాచ కుత్రాతిదేశికః శ్రేష్ఠో వాస్తవో న్యూన ఏవ చ
యముడు ఇలా చెప్పాడు: ఎక్కడ అధికమైనది, ఎక్కడ తక్కువగా ఉన్నది, నిజంగా అధికమైనది ఎక్కడ ఉంది?
కుత్ర వా సమతా సాధ్వి తయోర్వేదప్రమాణతః
ఓ సతీ, వేదప్రామాణ్యం ప్రకారం ఈ రెండింటిలో సమానత్వం ఎక్కడ ఉంది?
పురా పరిచితే విప్రే విద్యామన్త్రప్రదాతరి
పూర్వం, బాగా పేరుగాంచిన బ్రాహ్మణుడు విద్యా, మంత్రాలను ఇచ్చేవారికి—
పితుః శతగుణా మాతా మాతుః శతగుణస్తథా
తల్లిని తండ్రికంటే వంద రెట్లు గొప్పదిగా, అలాగే తండ్రిని తల్లికంటే వంద రెట్లు గొప్పదిగా చెప్పారు.
గురుతో గురుపత్నీ చ గౌరవే చ గరీయసీ ।। 2.30.
గురువు మరియు గురుపత్నిని అత్యంత గౌరవంతో చూడాలి.
విప్రః శివసమో యశ్చ విష్ణుతుల్యపరాక్రమః
బ్రాహ్మణుడు శివుడితో సమానం, అతని శక్తి విష్ణువుతో సమానంగా ఉంటుంది.