కుమ్భీపాకే స చ వసేద్యావదిన్ద్రాశ్చతుర్దశ
అతడు పద్నాలుగు ఇంద్రులు పాలించేంత కాలం కుంభీపాక నరకంలో ఉంటాడు.
క్షణం పతతి వహ్నౌ చ క్షణం పతతి కణ్టకే
ఒక క్షణం అగ్నిలో పడతాడు, మరొక క్షణం ముల్లల్లో పడతాడు,
క్షణం చ తప్తపాషాణే తప్తలోహే క్షణం తతః
ఒక క్షణం వేడినీటిపై, తరువాత ఒక క్షణం వేడి ఇనుపపై పడతాడు.
కాకశ్చ సప్తజన్మాని సర్పస్స్యాత్సప్తజన్మసు
అతడు ఏడుపుట్టుల్లో కాకిగా, ఏడుపుట్టుల్లో పాముగా జన్మిస్తాడు.
తతో భవేత్స వృషణో గలత్కుష్ఠీ దరిద్రకః
ఆ తరువాత, అతడు వృషణహీనుడిగా, కుష్టురోగంతో, దారిద్ర్యంతో పుడతాడు.
సావిత్ర్యువాచ కా వా నృణామగమ్యా వా కో వా సన్ధ్యావిహీనకః
సావిత్రి అడిగింది: మానవుల్లో ఎవరు చేరరాని వారు? ఎవరు సంధ్యావందనం చేయకుండా ఉంటారు?
అదీక్షితః పుమాన్కో వా కో వా తీర్థే ప్రతిగ్రహీ
ఎవరు దీక్ష తీసుకోని వారు? ఎవరు తీర్థాలలో దానం తీసుకునేవారు?
శూద్రాణాం సూపకారః కః ప్రమత్తో వృషలీపతిః
శూద్రులకు వంట చేసే వారు ఎవరు? ఎవరు నిర్లక్ష్యంగా ఉంటారు? ఎవరు నీచస్త్రీ భర్త?
యమ ఉవాచ శివే చ శివలిఙ్గే వా సూర్య్యే సూర్య్యమణౌ తథా
యముడు చెప్పాడు: శివునిలోనైనా, శివలింగంలోనైనా, సూర్యునిలోనైనా, సూర్యమణిలోనైనా,
గణేశే వా తదర్చ్చాయామేవం సర్వత్ర సున్దరి 2.30.
గణేశునిలోనైనా, వారి విగ్రహాలలోనైనా, అందరిలోనూ ఇదే విధంగా ఉంది, ఓ సుందరి.
స్వగురౌ స్వేష్టదేవే వా జన్మదాతరి మాతరి
తన గురువులోనూ, ఇష్టదైవంలోనూ, తండ్రిలోనూ, తల్లిలోనూ కూడా ఉంది.
వైష్ణవేష్వన్యభక్తేషు బ్రాహ్మణేష్వితరేషు చ
వైష్ణవుల్లోనూ, ఇతర భక్తుల్లోనూ, ఇతర బ్రాహ్మణుల్లోనూ కూడా ఉంది.
యో మూఢో విష్ణునైవేద్యే చాన్యనైవేద్యకే తథా కరోతి సమతాం యో హి బ్రహ్మహత్యాం లభేత్తు సః
విష్ణువుకు సమర్పించిన ప్రసాదాన్ని, ఇతర దేవతలకు సమర్పించిన నైవేద్యాన్ని ఒకటిగా భావించే మూర్ఖుడు, బ్రాహ్మణ హత్య పాపాన్ని పొందుతాడు.
సర్వేశ్వరేశ్వరే కృష్ణే సర్వకారణకారణే
అన్ని దేవతలకు అధిపతిగా, సర్వకారణాలకు కారణమైన కృష్ణునికి,
మాయయాఽనేకరూపే వాఽప్యేక ఏవ హి నిర్గుణే
అతడు మాయవశంగా అనేక రూపాలలో కనిపించినా, నిజానికి ఒక్కటే, గుణరహితుడే.
పితృదేవార్చనాం పౌర్వాపరాం వేదవినిర్మితామ్
పూర్వకాలం నుంచి వేదాలు చెప్పిన పితృదేవతల ఆరాధనను,
యే నిన్దన్తి హృషీకేశం తన్మన్త్రోపాసకం తథా
హృషీకేశుడిని, ఆయన మంత్రంతో ఉపాసన చేసే వారిని ఎవరు నిందిస్తారో,
శివం శివస్వరూపం చ కృష్ణప్రాణాధికం ప్రియమ్
శివుడు, శుభస్వరూపుడు, కృష్ణునికి ప్రాణప్రియుడు,
ప్రధానం వైష్ణవానాం చ దేవానాం సవ్యమీశ్వరమ్
వైష్ణవులలో ప్రధానుడు, దేవతలకు స్వామి, పరమాధిపతి అయినవాడు,
యే విష్ణుమాయాం నిన్దన్తి విష్ణుభక్తిప్రదాం సతీమ్ 2.30.
విష్ణుమాయను, విష్ణుభక్తిని ప్రసాదించే పవిత్రమైనదాన్ని ఎవరు నిందిస్తారో,
సర్వదేవీస్వరూపాం చ సర్వాద్యాం సర్వవన్దితామ్
ఆమె అన్ని దేవతల రూపం, అందరికీ ఆదిగా, అందరి వందనీయురాలిగా ఉన్నదాన్ని,
కృష్ణజన్మాష్టమీం రామనవమీం పుణ్యదాం పరామ్
కృష్ణుని జన్మాష్టమి, రాముని నవమి — ఇవి అత్యంత పవిత్రమైన పర్వదినాలు,
పఞ్చపర్వాణి పుణ్యాని యే న కుర్వన్తి మానవాః
ఈ ఐదు పవిత్ర పర్వదినాలను పాటించని మనుషులు,
అమ్బువీచ్యాంబుఖననే జలే శౌచాదికం చ యే
నీటిలో, అలల్లో, బావిలో పవిత్రతను ఇతర కర్మలను పాటించని వారు,
గురుం చ మాతరం తాతం సాధ్వీం భార్య్యాం సుతం సుతామ్
గురువు, తల్లి, తండ్రి, సతీమంతుడు భార్య, కుమారుడు, కుమార్తె — వీరిని,
వివాహో యస్య న భవేన్న పశ్యతి సుతం చ యః
ఎవరికీ వివాహం జరగకపోతే, లేదా తన కుమారుడిని చూడనివాడు,
హరేరనైవేద్యభోజీ నిత్యం విష్ణుం న పూజయేత్
హరివారికి సమర్పించిన నైవేద్యాన్ని ఎప్పుడూ తినేవాడు, కానీ విష్ణువును పూజించని వాడు,
ఆహారం కుర్వతీం గాం చ పిబన్తీం యో నివారయేత్
ఆహారం తినే గోవును, నీరు తాగే గోవును ఎవరు ఆపుతారో,
దణ్డైర్గాస్తాడయేన్మూఢో యో విప్రో వృషవాహకః
కర్రలతో గోవులను కొట్టే మూర్ఖ బ్రాహ్మణుడు, లేదా ఎద్దుపై ఎక్కేవాడు,
దదాతి గోభ్య ఉచ్ఛిష్టం యోజయేద్వృషవాహకమ్ ।। 2.30.
గోవులకు మిగిలిన అన్నాన్ని ఇచ్చేవాడు, లేదా ఎద్దును భారమైన పనులకు ఉపయోగించేవాడు.