భజామి కేన విధినా శ్రీకృష్ణం ప్రకృతేః పరమ్
ప్రకృతికి అతీతుడైన శ్రీకృష్ణుణ్ణి నేను ఏ విధంగా భజించాలి?
శుభకర్మ్మవిపాకం చ శ్రుతం నృణాం మనోహరమ్
మంచి పనులకు లభించే మంగళకరమైన ఫలితాలు మనుషులకు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా వినిపించాయి.
ఇత్యుక్త్వా సా సతీ బ్రహ్మన్భక్తినమ్రాత్మకన్ధరా
ఇలా చెప్పిన ఆ సతీమణి, భక్తితో తల వంచి నిలిచింది, ఓ మునివరా!
సావిత్ర్యువాచ ధర్మాంశం యం సుతం ప్రాప ధర్మరాజం నమామ్యహమ్
సావిత్రి ఇలా చెప్పింది: ధర్మంలో భాగం పొందిన కుమారుడైన ధర్మరాజుని నేను నమస్కరిస్తున్నాను.
సమతా సర్వభూతేషు యస్య సర్వస్య సాక్షిణః
అతనిలో అన్ని జీవుల పట్ల సమత్వం ఉంది; అతడు అందరికీ సాక్షిగా ఉంటాడు.
యేనాన్తశ్చ కృతో విశ్వే సర్వేషాం జీవినాం పరమ్ 2.28.
ప్రపంచంలోని అన్ని జీవులకు అంతం కలిగించేది ఆయనే; ఆయనే పరముడు.
బిభర్తి దణ్డం దణ్డ్యాయ పాపినాం శుద్ధిహేతవే
పాపుల శుద్ధికోసం, శిక్షించేందుకు ఆయన దండాన్ని ధరిస్తాడు.
విశ్వే యః కలయత్యేవ సర్వాయుశ్చాపి సన్తతమ్
ప్రపంచంలోని అందరి ఆయుషును ఎప్పటికప్పుడు లెక్కపెడతాడు.
తపస్వీ వైష్ణవో ధర్మ్మీ సంయమీ విజితేన్ద్రియః
అతడు తపస్సు చేసే వాడు, విష్ణుభక్తుడు, ధర్మపరుడు, నియమంగా ఉండే వాడు, ఇంద్రియాలను జయించిన వాడు.
స్వాత్మారామఞ్చ సర్వజ్ఞో మిత్రం పుణ్యకృతాం భవేత్
తనలో తానే ఆనందించే వాడు, అన్నీ తెలిసిన వాడు, పుణ్యకార్యాలు చేసే వారికి స్నేహితుడు.
యజ్జన్మ బ్రహ్మణో వంశే జ్వలన్తం బ్రహ్మతేజసా
బ్రహ్మ వంశంలో జన్మించిన వాడు, బ్రహ్మతేజంతో ప్రకాశించే వాడు.
ఇత్యుక్త్వా సా చ సావిత్రీ ప్రణనామ యమం మునే
ఇలా చెప్పి, సావిత్రి యముని నమస్కరించింది, ఓ మునివరా.
ఇదం యమాష్టకం నిత్యం ప్రాతరుత్థాయ యః పఠేత్
ఈ యమాష్టకం ప్రతిరోజూ ఉదయం లేచి చదివేవాడు —
మహాపాపీ యది పఠేన్నిత్యం భక్త్యా చ నారద
ఓ నారదా, అతడు ఎంత పెద్ద పాపి అయినా, భక్తితో ప్రతిరోజూ ఈ స్తోత్రాన్ని చదివితే —
ఇతి శ్రీబ్రహ్మవైవర్త్తే మహాపురాణే ద్వితీయే ప్రకృతిఖణ్డే నారదనారాయణసంవాదే సావిత్రీకృతయమస్తోత్రం నామాష్టావింశోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, రెండవ భాగమైన ప్రకృతిఖండంలో, నారదుడు-నారాయణుడు సంభాషణలో, సావిత్రి రచించిన యమస్తోత్రం పేరుతో ఇరవై ఎనిమిదవ అధ్యాయం ముగిసింది.
శ్రీనారాయణ ఉవాచ కర్మ్మాశుభవిపాకం చ తామువాచ రవేః సుతః
శ్రీనారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: రవిపుత్రుడు ఆమెకు చెడు పనుల ఫలితాలను వివరించాడు.
యమ ఉవాచ కర్మాశుభవిపాకం చ కథయామి నిశామయ
యముడు ఇలా అన్నాడు: చెడు పనుల ఫలితాలను నేను చెబుతాను, జాగ్రత్తగా విను.
నానాప్రకారం స్వర్గం చ యాతి జీవః సుకర్మణా
మంచి పనుల వల్ల జీవుడు ఎన్నో రకాల స్వర్గాలను పొందుతాడు.
నరకాణాం చ కుణ్డాని సన్తి నానావిధాని చ
అలాగే నరకంలో ఎన్నో రకాల గుంతలు కూడా ఉన్నాయి.
విస్తృతాని గభీరాణి క్లేశదాని చ జీవినామ్
ఆ గుంతలు విస్తారంగా, లోతుగా ఉండి, జీవులకు బాధను కలిగిస్తాయి.
షడశీతిశ్చ కుణ్డాని సంయమన్యాం చ సన్తి చ
అక్కడ ఎనభై ఆరు గుంతలు, ఇంకా సంయమనిలో మరికొన్ని ఉన్నాయి.
వహ్నికుణ్డం తప్తకుణ్డం క్షమకుణ్డం భయానకమ్
వెన్నెల గుంత, మంటగల గుంత, సహనానికి గుంత, భయంకరమైన గుంత ఉన్నాయి.
గరకుణ్డం దూషికాకుణ్డం వసాకుణ్డం తథైవ చ
విషపు గుంత, మలినమైన గుంత, కొవ్వు గుంత కూడా ఉన్నాయి.
కుణ్డం గాత్రమలానాం చ కర్ణవిట్కుణ్డమేవ చ
శరీర మలినాల కోసం ఒక గుంత, చెవిలో మల కోసం మరో గుంత ఉంది.
లోమ్నాం కుణ్డం కేశకుణ్డమస్థికుణ్డం చ దుఃఖదమ్ 2.29.
జుట్టు గుంత, తల జుట్టు గుంత, ఎముకల గుంత — ఇవన్నీ బాధను కలిగిస్తాయి.
తీక్ష్ణకణ్టకకుణ్డం చ విషకుణ్డం చ విఘ్నదమ్
పొడవైన ముల్లుల గుంత, విషపు గుంత — ఇవి రెండూ కూడా అడ్డంకులను కలిగిస్తాయి.
ప్రతప్తతైలకుణ్డం చ దన్తకుణ్డం చ దుర్వహమ్
కావుతున్న నూనె గుంత, పళ్ల గుంత — ఇవి రెండూ భరించలేనివి.
మశకుణ్డం దంశకుణ్డం భీమం గరలకుణ్డకమ్
ఈగల గుంత, కాటేసే పురుగుల గుంత, భయంకరమైన విషపు గుంత ఉన్నాయి.
శరకుణ్డం శూలకుణ్డ ఖడ్గకుణ్డం చ భీషణమ్
బాణాల గుంత, కత్తుల గుంత, ఖడ్గాల గుంత — ఇవన్నీ భయానకమైనవి.
సఞ్చాలకుణ్డం వాజకుణ్డం బన్ధకుణ్డం సుదుస్తరమ్
కదిలించే గుంత, గుర్రాల గుంత, బంధన గుంత — ఇవన్నీ దాటి పోవడం చాలా కష్టం.