కో వా కం నరకం యాతి కియన్తం తేషు తిష్ఠతి
ఎవరు ఏ నరకానికి వెళ్తారు? అక్కడ ఎంతకాలం ఉంటారు?
యద్యదస్తి మయా పృష్టం తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
నేను అడిగిన ప్రతి విషయాన్ని నాకు వివరంగా చెప్పాలి.
నారాయణ ఉవాచ ।। సావిత్రీవచనం శ్రుత్వా జగామ విస్మయం యమః । ప్రహస్య వక్తుమారేభే కర్మపాకం చ జీవినామ్
నారాయణుడు ఇలా చెప్పాడు: సావిత్రి మాటలు విని, యముడు ఆశ్చర్యపోయాడు. చిరునవ్వుతో జీవుల కర్మఫలితాల గురించి చెప్పడం ప్రారంభించాడు.
యమ ఉవాచ జ్ఞానం తే పూర్వవిదుషాం యోగినాం జ్ఞానినాం పరమ్
యముడు ఇలా అన్నాడు: పూర్వకాలంలో జ్ఞానులు, యోగులు, నిజమైన జ్ఞానం కలవారు పొందిన జ్ఞానం—
సావిత్రీవరదానేన త్వం సావిత్రీకలా సతి
సావిత్రికి వరం ఇచ్చినద్వారా, నీవు సావిత్రి యొక్క అంసంగా ఉన్నావు.
యథా శ్రీః శ్రీపతేః క్రోడే భవానీ చ భవోరసి
ఎలా శ్రీపతికి శ్రీదేవి ఒడిలో ఉంటుందో, భవునికి భవానీ హృదయంలో ఉంటుందో,
ధర్మోరసి యథా మూర్త్తిః శతరూపా మనౌ యథా
ఎలా ధర్ముడు తన హృదయంలో ఉంటాడో, మనువుకు శతరూపా తోడుగా ఉంటుందో,
అదితిః కశ్యపే చాపి యథాఽహల్యా చ గౌతమే
ఎలా కశ్యపుని వద్ద అదితి ఉంటుందో, గౌతముని వద్ద అహల్యా ఉంటుందో,
యథా రతిః కామదేవే యథా స్వాహా హుతాశనే
ఎలా కామదేవునికి రతి తోడుగా ఉంటుందో, అగ్నిదేవునికి స్వాహా తోడుగా ఉంటుందో,
వరుణానీ చ వరుణే యజ్ఞే చ దక్షిణా యథా
ఎలా వరుణునికి వరుణానీ తోడుగా ఉంటుందో, యజ్ఞానికి దక్షిణా తోడుగా ఉంటుందో,
సౌభాగ్యా సుప్రియా త్వం చ భవ సత్యవతి ప్రియే వృణు దేవి మహాభాగే సర్వం దాస్యామి నిశ్చితమ్
అలాగే నీవు, సత్యవతి ప్రియమైనవాడా, మహాభాగ్యశాలినిగా ఉండి, ఏదైనా కోరుకో, దేవీ! నేను నిశ్చయంగా నీకు అన్నీ ఇస్తాను.
సావిత్ర్యువాచ భవిష్యతి మహాభాగ వరమేతన్మదీప్సితమ్ ।। 2.26.
సావిత్రి ఇలా చెప్పింది: మహాభాగ్యవంతుడా, నేను కోరుకున్న ఈ వరం నెరవేరాలని కోరుకుంటున్నాను.
మత్పితుః పుత్రశతకం శ్వశురస్య చ చక్షుషీ
నా తండ్రికి వంద మంది కుమారులు కలగాలి. నా మామగారికి చూపు తిరిగి రావాలి.
అన్తే సత్యవతా సార్ద్ధం యాస్యామి హరిమన్దిరమ్
చివరికి, సత్యవతితో కలిసి హరిదేవుని మందిరానికి వెళ్ళాలనుకుంటున్నాను.
జీవకర్మవిపాకం చ శ్రోతుం కౌతూహలం చ మే
జీవుల కర్మఫలితాల గురించి వినాలని నాకు ఆసక్తి ఉంది.
యమ ఉవాచ జీవకర్మ్మవిపాకం చ కథయామి నిశామయ
యముడు ఇలా అన్నాడు: జీవుల కర్మఫలితాల గురించి నేను చెబుతాను—జాగ్రత్తగా విను.
శుభానామశుభానాం చ కర్మ్మణాం జన్మ భారతే
భారతదేశంలో మంచి పనులు, చెడు పనుల వల్ల జననం కలుగుతుంది.
సురా దైత్యా దానవాశ్చ గన్ధర్వా రాక్షసాదయః
దేవతలు, దానవులు, గంధర్వులు, రాక్షసులు మరియు ఇతరులు—
విశిష్టజీవినః కర్మ్మ భుఞ్జతే సర్వయోనిషు
ప్రత్యేకమైన జీవులు తమ కర్మఫలితాలను అన్ని జన్మల్లో అనుభవిస్తారు.
శుభాశుభం భుఞ్జతే చ కర్మ పూర్వార్జితం పరమ్
వారు గతంలో చేసిన మంచి, చెడు పనుల ఫలితాలను అనుభవిస్తారు.
కర్మ్మణా చాశుభేనైవ భ్రమన్తి నరకేషు చ
కేవలం చెడు పనుల వల్ల వారు నరకాల్లో తిరుగుతారు.
నిర్వాణరూపా సేవా చ కృష్ణస్య పరమాత్మనః 2.26.
కృష్ణ పరమాత్మునికి సేవ చేయడం మోక్ష స్వరూపమే.
దీర్ఘజీవీ చ క్షీణాయుః సుఖీ దుఃఖీ చ నిశ్చితమ్
ఎవరైనా దీర్ఘాయువు గలవారైనా, తక్కువ ఆయుష్షు గలవారైనా, సుఖంగా లేదా దుఃఖంగా ఉండటం నిశ్చయం.
సిద్ధ్యాదికమవాప్నోతి సర్వోత్కృష్టేన కర్మ్మణా
అత్యుత్తమమైన కర్మ వల్ల సిద్ధి మొదలైన ఫలితాలు లభిస్తాయి.
సుదుర్లభం సుభోగ్యం చ పురాణేషు శ్రుతిష్వపి
చాలా అరుదుగా లభించే, అత్యంత ఆనందదాయకమైనవి పురాణాలలో, వేదాలలో చెప్పబడ్డాయి.
దుర్లభా మానవీ జాతిః సర్వజాతిషు భారతే
భారతదేశంలోని అన్ని జన్మల్లో మానవ జన్మం చాలా దుర్లభం.
విష్ణుభక్తో ద్విజశ్చైవ గరీయాన్భారతే తతః
కాబట్టి భారతదేశంలో విష్ణుభక్తుడు అయిన ద్విజుడు అత్యుత్తముడు.
సకామశ్చ ప్రధానశ్చ నిష్కామో భక్త ఏవ చ
కామంతో ఉన్నవాడైనా, ముఖ్యుడైనా, నిష్కాముడైనా, భక్తుడే శ్రేష్ఠుడు.
స యాతి దేహం త్యక్తా చ పదం విష్ణోర్నిరామయమ్
అతడు శరీరం విడిచిన తర్వాత విష్ణువు యొక్క నిష్కల్మషమైన లోకాన్ని పొందుతాడు.
యే సేవన్తే చ ద్విభుజం కృష్ణమాత్మానమీశ్వరమ్
ఎవరు రెండు చేతులతో ఉన్న కృష్ణుని, ఆత్మను, ఈశ్వరుని సేవిస్తారో—