శూద్రాణాం చ ప్రతిగ్రాహీ శూద్రయాజీ చ యో ద్విజః
శూద్రుల దగ్గర దానం తీసుకునే వాడు, శూద్రులకు యజ్ఞం చేసే ద్విజుడు,
యో విప్రోఽవీరాన్నభోజీ ఋతుస్నాతాన్నభోజకః
వీరునిచ్చిన భోజనం కానిది తినే బ్రాహ్మణుడు, ఋతుస్నానమైన స్త్రీ ఇచ్చిన భోజనం కానిది తినేవాడు,
యః కన్యావిక్రయీ విప్రో యో హరేర్నామవిక్రయీ
కన్యను అమ్మే బ్రాహ్మణుడు, హరిదేవుని నామాన్ని అమ్మే వాడు,
సూర్య్యోదయే చ ద్విర్భోజీ మత్స్యభోజీ చ యో ద్విజః
సూర్యోదయ సమయంలో రెండుసార్లు భోజనం చేసే ద్విజుడు, చేపలు తినేవాడు,
ఇత్యుక్త్వా చ మునిశ్రేష్ఠః సర్వ పూజావిధిక్రమమ్
ఇలా చెప్పి, ఆ మహాముని అన్ని పూజావిధానాన్ని వివరించాడు.
దత్త్వా సర్వం నృపేన్ద్రాయ ప్రయయౌ స్వాలయం మునిః
రాజుకు అన్నిటిని వివరించి ఇచ్చి, ఆ ముని తన ఆశ్రమానికి వెళ్లిపోయాడు.
నారద ఉవాచ స్తోత్రం మన్త్రం చ కిం దత్త్వా ప్రయయౌ స పరాశరః ।।2.23.
నారదుడు ఇలా అడిగాడు: పరాశరుడు వెళ్లే ముందు ఏ స్తోత్రాన్ని, ఏ మంత్రాన్ని ఇచ్చాడు?
నృపః కేన విధానేన సంపూజ్య శ్రుతిమాతరమ్
రాజు ఏ విధానంతో వేదమాతను పూజించాడు?
నారాయణ ఉవాచ వ్రతమేవ చతుర్దశ్యాం వ్రతీ భక్త్యా సమాచరేత్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: చతుర్దశి రోజున, భక్తితో వ్రతాన్ని ఆచరించాలి.
వ్రతం చతుర్దశాబ్దం చ ద్విసప్తఫలసంయుతమ్
చతుర్దశి రోజున చేసే వ్రతానికి ద్విసప్తఫలాలు లభిస్తాయి.
వస్త్రం యజ్ఞోపవీతం చ భోజ్యం చ విధిపూర్వకమ్
విధి ప్రకారం సమర్పించిన వస్త్రాలు, యజ్ఞోపవీతం, భోజనం ఇవన్నీ.
గణేశం చ దినేశం చ వహ్నిం విష్ణుం శివం శివామ్
గణేశుడు, సూర్యుడు, అగ్ని, విష్ణువు, శివుడు, పార్వతీ దేవి.
శృణు ధ్యానం చ సావిత్ర్యాశ్చోక్తం మాధ్యన్దినే చ యత్
మధ్యాహ్న సమయంలో సావిత్రి ధ్యానం ఎలా చేయాలో ఇప్పుడు విను.
తప్తకాఞ్చనవర్ణాభాం జ్వలన్తీం బ్రహ్మతేజసా
తాపమైన బంగారు రంగుతో మెరిసిపోతూ, బ్రహ్మ తేజంతో కాంతివంతంగా ఉంది.
ఈషద్ధాస్యప్రసన్నాస్యాం రత్నభూషణభూషితామ్
స్వల్పమైన నవ్వుతో, సంతోషకరమైన ముఖంతో, రత్నాల అలంకారాలతో అలంకరించబడినది.
సుఖదాం ముక్తిదాం శాన్తాం కాన్తాం చ జగతాం విధేః
ఆమె సుఖాన్ని, మోక్షాన్ని ప్రసాదించేది, శాంతంగా, అందంగా, లోకాలను సృష్టించేది.
వేదాధిష్ఠాతృదేవీం చ వేదశాస్త్రస్వరూపిణీమ్ 2.23.
వేదాలకు అధిపతిగా ఉండే దేవిని, వేదశాస్త్ర స్వరూపిణిని.
ధ్యాత్వా ధ్యానేన చానేన దత్త్వా పుష్పం స్వమూర్ద్ధని
ఈ విధంగా ధ్యానం చేసి, ఒక పువ్వును తన తలపై ఉంచాలి.
దత్త్వా షోడశోపచారం వేదోక్తమన్త్రపూర్వకమ్
వేదమంత్రాలతో ముందుగా, పదహారు విధాల పూజను సమర్పించాలి.
ఆసనం పాద్యమర్ఘ్యం చ స్నానీయం చానులేపనమ్
ఆసనం, పాదమునకు నీరు, అర్ఘ్యం, స్నానానికి నీరు, అంగరాగం.
వసనం భూషణం మాల్యం గన్ధమాచమనీయకమ్
వస్త్రం, ఆభరణాలు, హారము, సుగంధ ద్రవ్యాలు, ఆచమనం కోసం నీరు.
దారుసారవికారం చ హేమాదినిర్మితం చ వా
చందనపు కలపతో లేదా బంగారం వంటి విలువైన పదార్థాలతో తయారైనవి.
తీర్థోదకం చ పాద్యం చ పుణ్యదం ప్రీతిదం మహత్
తీర్థజలం, పాద్యము ఇవి పుణ్యాన్ని, ఆనందాన్ని ప్రసాదించేవి.
పవిత్రరూపమర్ఘ్యం చ దూర్వాపుష్పాక్షతాన్వితమ్
పవిత్రమైన అర్ఘ్యజలం, దూర్వా, పువ్వులు, అక్షతలతో కూడినది.
సుగన్ధి ధాత్రీతైలం చ దేహసౌన్దర్య్యకారణమ్
సుగంధమైన నేలికాయ నూనె, శరీర సౌందర్యాన్ని పెంచేందుకు.
మలయాచలసమ్భూతం దేహశోభావివర్ద్ధనమ్
మలయాచల పర్వతాల నుంచి వచ్చినది, శరీర కాంతిని పెంచేది.
గన్ధద్రవ్యోద్భవః పుణ్యః ప్రీతిదో దివ్యగన్ధదః 2.23.
సుగంధ ద్రవ్యాల నుంచి ఉత్పన్నమైనది, పుణ్యదాయకం, ఆనందాన్ని కలిగించేది, దివ్య సువాసనను ప్రసాదించేది.
జగతాం దర్శనీయం చ దర్శనం దీప్తికారణమ్
ప్రపంచానికి దర్శనార్హమైనది, దాని దర్శనం కాంతిని కలిగించేది.
తుష్టిదం పుష్టిదం చైవ ప్రీతిదం క్షుద్వినాశనమ్
ఇది సంతృప్తిని, పోషణను, ఆనందాన్ని ఇస్తుంది; ఆకలిని పోగొడుతుంది.
తామ్బూలం చ వరం రమ్యం కర్పూరాదిసువాసితమ్
తాంబూలం అతి ఉత్తమమైనది, మధురంగా ఉంటుంది, కర్పూరం మొదలైన సుగంధాలతో పరిమళిస్తుంది.