రత్నేన్ద్రసారఖచితం విమానాగ్ర్యం మనోహరమ్ । ।। 2.19.
అత్యంత విలువైన రత్నాలతో అలంకరించబడిన, అందమైన విమానం అక్కడ కనిపించింది.
క్షతజం దానవానాం చ మాంసం చ విపులం క్షుధా
దేవి తీవ్రమైన ఆకలితో, దానవుల రక్తాన్ని, మాంసాన్ని విస్తారంగా తినింది.
ఉవాచ రణవృత్తాన్తం పౌర్వాపర్య్యం యథాక్రమమ్
ఆమె యుద్ధంలో జరిగిన సంగతులను, మొదటి నుండి చివరి వరకు క్రమంగా వివరించింది.
లక్షం చ దానవేన్ద్రాణామవశిష్టం రణేఽధునా
ఇప్పుడు యుద్ధరంగంలో లక్షమంది దానవాధిపతులు మిగిలి ఉన్నారు.
సంగ్రామే దానవేన్ద్రం చ హన్తుం పాశుపతేన వై
ఆ యుద్ధంలో దానవాధిపతిని పాశుపతాస్త్రంతో సంహరించాల్సి ఉంది.
రాజేన్ద్రశ్చ మహాజ్ఞానీ మహాబలపరాక్రమః
ఆ రాజు గొప్ప జ్ఞానంతో, అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో ఉన్నవాడు.
నారాయణ ఉవాచ యయౌ స్వయం చ సమరం స్వగణైః సహ నారద
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: నారదుడు తన అనుచరులతో కలిసి యుద్ధానికి వెళ్లాడు.
శంఖచూడః శివం దృష్ట్వా విమానాదవరుహ్య చ
శంఖచూడుడు శివుణ్ని చూసి, తన విమానం నుండి దిగాడు.
తం ప్రణమ్య చ వేగేన విమానం హ్యారురోహ సః
అతడు వేగంగా శివుణ్ని నమస్కరించి, మళ్లీ తన విమానంలోకెక్కాడు.
శివదానవయోర్యుద్ధం పూర్ణమబ్దం బభూవ హ
శివుడు, దానవుడు ఇద్దరి మధ్య యుద్ధం పూర్తిగా ఒక సంవత్సరం కొనసాగింది.
న్యస్తశస్త్రశ్చ భగవాన్న్యస్తశస్త్రశ్చ దానవః
ఆ భగవంతుడు, దానవుడు ఇద్దరూ ఆయుధాలు వదిలేశారు.
దానవానాం చ శతకముద్వృత్తం చ బభూవ హ
అక్కడ దానవులలో నూరు మంది అత్యంత గర్వంతో ఎదిగిరారు.
తతో విష్ణుర్మహామాయో వృద్ధబ్రాహ్మణరూపధృక్
అప్పుడూ విష్ణువు మహామాయతో వృద్ధ బ్రాహ్మణుడి రూపం ధరించాడు.
వృద్ధబ్రాహ్మణ ఉవాచ త్వం సర్వసమ్పదాం దాతా యన్మే మనసి వాఞ్ఛితమ్
ఆ వృద్ధ బ్రాహ్మణుడు ఇలా అన్నాడు: నీవే అన్ని ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేవాడు, నా మనసులో ఏది కోరుకున్నా నీవే దానిని ఇస్తావు.
నిరాహారాయ వృద్ధాయ తృషితాయాతురాయ చ
ఆ ఉపవాసంలో ఉన్న వృద్ధుడికి, దాహంతో బాధపడుతూ, అనారోగ్యంతో ఉన్నవాడికి,
ఓమిత్యువాచ రాజేన్ద్రః ప్రసన్నవదనేక్షణః 2.20.
రాజు ఆనందంగా, మృదువైన ముఖంతో 'ఓం' అని పలికాడు.
తచ్ఛ్రుత్వా దానవశ్రేష్ఠో దదౌ కవచముత్తమమ్
అది విని, దానవుల్లో శ్రేష్ఠుడు ఉన్నతమైన కవచాన్ని ఇచ్చాడు.
శఙ్ఖచూడస్య రూపేణ జగామ తులసీం ప్రతి
శంఖచూడుడి రూపంలో తులసి వద్దకు వెళ్లాడు.
అథ శమ్భుర్హరేః శూలం దానవార్థం సమగ్రహీత్
ఆ తరువాత శంభువు, దానవుని కోసం హరిలోక శూలాన్ని పట్టుకున్నాడు.
నారాయణాధిష్ఠితాగ్రం బ్రహ్మాధిష్ఠితమధ్యమమ్
దాని అగ్రభాగాన్ని నారాయణుడు, మధ్యభాగాన్ని బ్రహ్మ అధిష్ఠించగా,
కిరణావలిసంయుక్తం ప్రలయాగ్నిశిఖోపమమ్
అది అనేక కిరణాలతో మెరిసిపోతూ, ప్రళయాగ్ని జ్వాలలా కనిపించింది.
తేజసా చక్రతుల్యం చ సర్వశస్త్రవిఘాతకమ్
దాని తేజస్సు చక్రానికి సమానంగా, అన్ని ఆయుధాలను నాశనం చేయగలిగింది.
ధనుస్సహస్రం దైర్ఘ్యేణ విస్తృత్యా శతహస్తకమ్
అది వెడల్పులో వంద చేతులు, పొడవులో వెయ్యి ధనుస్సులు ఉన్నంత పెద్దది.
సంహర్తుం సర్వవిధ్యణ్డమేకదా దైవలీలయా
దైవక్రీడతో అన్ని లోకాల్నీ ఒకేసారి నాశనం చేయగలిగింది.
రాజా చాపం పరిత్యజ్య శ్రీకృష్ణచరణామ్బుజమ్
రాజు తన విల్లును వదిలి, శ్రీకృష్ణుని పద్మపాదాలను ఆశ్రయించాడు.
శూలం చ భ్రమణం కృత్వా న్యపతద్దానవోపరి 2.20.
ఆ శూలం తిరుగుతూ, దానవుని మీద పడింది.
రాజా ధృత్వా దివ్యరూపం బాలకం గోపవేషకమ్
రాజు దివ్యమైన రూపంలో, గోప బాలుడిగా మారాడు.
నానారత్నసుభూషాఢ్యగోపకోటిభిరావృతమ్
వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన అనేక గోప బాలులతో చుట్టుముట్టబడ్డాడు.
గత్వా ననామ శిరసా రాధామాధవయోర్మునే సుదామానం తౌ చ దృష్ట్వా ప్రసన్న వదనేక్షణౌ
అతడు వెళ్లి, రాధామాధవులకు తల వంచి నమస్కరించాడు. సుదామాను చూసి, వారు ఇద్దరూ ఆనందంగా చిరునవ్వుతో చూశారు.
తదా చ చక్రతుః క్రోడే స్నేహేన పరిసంప్లుతౌ
ఆ సమయంలో వారు అపారమైన ప్రేమతో అతన్ని ఒడిలోకి తీసుకుని ఆలింగనం చేశారు.