సభ్రాతృకో హిరణ్యాక్షః కథం దేవైశ్చ హింసితః 2.18.
హిరణ్యాక్షుడు తన అన్నదమ్ములతో కలిసి దేవతల చేత ఎలా హింసించబడ్డాడు?
పురా సముద్రమథనే పీయూషం భక్షితం సురైః
పురాతన కాలంలో సముద్ర మథన సమయంలో అమృతాన్ని దేవతలు తిన్నారు.
క్రీడాభాణ్డమిదం విశ్వం కృష్ణస్య పరమాత్మనః
ఈ విశ్వం కృష్ణ పరమాత్ముని ఆటపాటల బొమ్మలాంటిది.
దేవదానవయోర్వాదః శశ్వన్నైమిత్తికః సదా
దేవతలు, దానవుల మధ్య కలహం ఎప్పుడూ అప్పుడప్పుడు జరుగుతూనే ఉంటుంది.
తత్రావయోర్విరోధే చ గమనం నిష్ఫలం తవ
మనిద్దరిలో ఈ విరోధంలో నీవు వెళ్లిన ప్రయాణం వృథా అవుతుంది.
జాయతే మహతీ లజ్జా స్పర్ద్ధాఽస్మాభిః సహాధునా
ఇప్పుడు మనతో పోటీకి దిగినందుకు గొప్ప అవమానం కలుగుతోంది.
శంఖచూడవచః శ్రుత్వా ప్రహస్యాహ త్రిలోచనః
శంఖచూడుడు చెప్పిన మాటలు విని త్రిలోచనుడు నవ్వుతూ ఇలా అన్నాడు.
శ్రీమహాదేవ ఉవాచ కా లజ్జా మహతీ రాజన్నకీర్తిర్వా పరాజయే
శ్రీ మహాదేవుడు పలికాడు: రాజా, ఓడిపోతే ఎంతటి అవమానం లేదా అపకీర్తి ఉంటుంది?
యుద్ధమాదౌ హరేరేవ మధునా కైటభేన చ
ప్రారంభంలో హరిదేవుడు మధు, కైటభులతో యుద్ధం చేశాడు.
హిరణ్యాక్షస్య యుద్ధం చ పునస్తేన గదాభృతా
హిరణ్యాక్షుడితో కూడా యుద్ధం జరిగింది, మళ్ళీ గదాధారి దేవునితో కూడా.
సర్వేశ్వర్య్యాః సర్వమాతుః ప్రకృత్యాశ్చ బభూవ హ 2.18.
ఇవి అన్నీ పరమేశ్వరీ, జగదంబ, ప్రకృతి స్వభావంతో జరిగాయి.
పార్షదప్రవరస్త్వం చ కృష్ణస్య పరమాత్మనః
నీవు శ్రీకృష్ణ పరమాత్ముని ముఖ్య సేవకుడవు.
కా లజ్జా మహతీ రాజన్మమ యుద్ధే త్వయా సహ
రాజా, నీతో యుద్ధం చేయడంలో నాకు ఎంతటి అవమానం ఉంటుంది?
దేహి రాజ్యం చ దేవానాం వాగ్వ్యయే కిం ప్రయోజనమ్
దేవతల రాజ్యాన్ని అప్పగించు; మాటలు వృథా చేయడంలో ప్రయోజనం ఏముంది?
ఇత్యుక్త్వా శంకరస్తత్ర విరరామ చ నారద
ఇలా చెప్పి శంకరుడు అక్కడ మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, నారదా.
నారాయణ ఉవాచ సమారురోహ యానం చ స్వామాత్యైః సహ సత్వరః
నారాయణుడు పలికాడు: అతడు తన అమాత్యులతో కలిసి త్వరగా తన వాహనంపై ఎక్కాడు.
బభూవుస్తే చ సంక్షుబ్ధాః స్కన్దశక్త్యాఽర్దితాస్తదా
ఆ సమయంలో స్కందుని శక్తి వల్ల వారు అంతా కలవరపడ్డారు.
స్కన్దస్యోపరి తత్రైవ సమరే చ భయఙ్కరే
ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో స్కందుని మీదే అక్కడ—
దానవానాం క్షయకరం యథా ప్రాకృతికం లయమ్
—దానవులకు అది ప్రళయంలా నాశనం తెచ్చింది.
నృపస్య శరవృష్టిశ్చ ఘనవృష్టిర్యథా తథా
ఆ రాజు వదిలిన బాణవర్షం మేఘవర్షంలా కురిసింది.
దేవాః ప్రదుద్రువుశ్చాన్యే సర్వే నన్దీశ్వరాదయః
మిగతా దేవతలు, నందీశ్వరుడు మొదలైనవారు అందరూ పారిపోయారు.
పర్వతానాం చ సర్పాణాం శిలానాం శాఖినాం తథా
పర్వతాలు, పాములు, రాళ్లు, చెట్లు కూడా అలాగే పారిపోయాయి.
నృపస్య శరవృష్ట్యా చ ప్రచ్ఛన్నః శివనన్దనః । నీరదేన చ సాన్ద్రేణ సంచ్ఛన్నో భాస్కరో యథా
రాజు బాణాల వర్షంతో శివుని కుమారుడు కనబడకుండా పోయాడు, ఎలా అంటే మబ్బుతో సూర్యుడు దాగిపోవడంలా.
ధనుస్స్కన్దస్య చిచ్ఛేద దుర్వహం చ భయఙ్కరమ్
ఆయన స్కందుని భారమైన భయంకరమైన విల్లు కోసేశాడు.
మయూరం జర్జ్జరీభూతం దివ్యాస్త్రేణ చకార సః 2.19.
దివ్యాస్త్రంతో మయూరాన్ని పూర్తిగా చిదిమేశాడు.
క్షణం మూర్ఛాం చ సంప్రాప్య చేతనాముపలభ్య సః
ఒక క్షణం అపస్మారంలోకి వెళ్లి, వెంటనే మళ్లీ చైతన్యం పొందాడు.
రత్నేన్ద్రసారఖచితం యానమారుహ్య చాగ్నిభూః
రత్నాలతో అలంకరించబడిన రథాన్ని ఎక్కి అగ్నిభూ బయలుదేరాడు.
సర్పాంశ్చ పర్వతాంశ్చైవ వృక్షాంశ్చ ప్రస్తరాంస్తథా
ఆయన పాములు, పర్వతాలు, చెట్లు, రాళ్లను కూడా విసిరాడు.
ఆగ్నేయం వారుణాస్త్రేణ వారయామాస వై గుహః
గుహుడు అగ్నేయాస్త్రాన్ని వరుణాస్త్రంతో ఆపేశాడు.
సవాహం సారథిం చైవ కిరీటం ముకుటోజ్జ్వలమ్
తన వాహనం, సారథి, మెరిసే ముకుటంతో కూడి,