జాతిస్మరోఽహం జానామి కృష్ణమన్త్రప్రభావతః
నేను పూర్వజన్మలు గుర్తు చేసుకోగలను; ఇది కృష్ణమంత్ర శక్తివల్ల తెలిసింది.
త్వమేవ రాధికాకోపాజ్జాతాఽసి భారతే భువి
నీకు రాధికా కోపం వల్లే భారతదేశ భూమిపై జన్మ వచ్చింది.
ఇత్యేవముక్త్వా స పుమాన్విరరామ మహామునే
ఇలా చెప్పి ఆ మనిషి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, మహామునీ.
తులస్యువాచ కాన్తమేవంవిధం కాన్తా శశ్వదిచ్ఛతి కామతః
తులసి ఇలా అన్నది: ప్రియుడు ఇలాంటి వాడిగా ఉండాలని ప్రతి ప్రియురాలు ఎప్పుడూ కోరికపడుతుంది.
త్వయాఽహమధునా సత్యం విచారేణ పరాజితా
నీవు చెప్పిన వాదనతో నేను నిజంగా ఓడిపోయాను.
నిన్దన్తి పితరో దేవా బాన్ధవాః స్త్రీజితం జనమ్
స్త్రీ చేతిలో ఓడిపోయిన మనిషిని తండ్రులు, దేవతలు, బంధువులు నిందిస్తారు.
శుధ్యేద్విప్రో దశాహేన జాతకే మృతకే తథా
బ్రాహ్మణుడు పుట్టుక లేదా మరణం జరిగితే పది రోజుల్లో పవిత్రుడవుతాడు.
శూద్రో మాసేన వేదేషు మాతృవద్వర్ణసఙ్కరః 2.16.
శూద్రుడు నెల రోజుల్లో పవిత్రుడవుతాడు; వేదాల్లో, మిశ్రమవర్ణుడిని తల్లితో సమానంగా చూస్తారు.
న గృహ్ణన్తీచ్ఛయా తస్య పితరః పిణ్డతర్పణమ్
అతని పితృదేవతలు అతని చేతి పిండప్రదానాన్ని ఇష్టపూర్వకంగా స్వీకరించరు.
కిం తస్య జ్ఞానతపసా జపహోమప్రపూజనైః
అతని జ్ఞానం, తపస్సు, జపం, హోమం, పూజలు ఏమి ఉపయోగపడవు?
విద్యాప్రభావజ్ఞానార్థం మయా త్వం చ పరీక్షితః
విద్యా ప్రభావాన్ని తెలుసుకోవడానికి, నిన్ను నేను పరీక్షించాను.
వరాయ గుణహీనాయ వృద్ధాయాజ్ఞానినే తథా
గుణాలు లేని వాడికి, వృద్ధుడికి, అజ్ఞానికి—
అత్యన్తకోపయుక్తాయ చాత్యన్తదుర్ముఖాయ చ
అతి కోపంగా ఉండేవాడికి, ముఖం చాలా అసహ్యంగా ఉండేవాడికి,
జడాయ చైవ మూకాయ క్లీబతుల్యాయ పాపినే
మందబుద్ధి వాడికి, మూగవాడికి, హీనుడికి, పాపిష్టుడికి—
శాన్తాయ గుణినే చైవ యూనే చ విదుషేఽపి చ
శాంత స్వభావం కలవాడికీ, మంచి గుణాలు ఉన్నవాడికీ, యవ్వనంలో ఉన్నవాడికీ, విద్యావంతుడికీ,
యః కన్యాపాలనం కృత్వా కరోతి విక్రయం యది
ఎవరైనా ఒక యువతిని కాపాడి, ఆ తరువాత అమ్మితే,
కన్యామూత్రపురీషం చ తత్ర భక్షతి పాతకీ
అటువంటి పాపి, ఆ యువతికి సంబంధించిన మూత్రం, మలాన్ని తినాల్సి వస్తుంది.
తదన్తే వ్యాధయోనౌ చ లభతే జన్మ నిశ్చితమ్ 2.16.
ఆ తరువాత, అతడు తప్పక వ్యాధులతో బాధపడే జంతువులలో జన్మిస్తాడు.
ఇత్యేవముక్త్వా తులసీ విరరామ తపోవనే
ఇలా చెప్పి, తులసి తపోవనంలో మౌనంగా నిలిచింది.
మూర్ధ్నా ననామ తులసీ శఙ్ఖచూడశ్చ నారద
తులసి, శంఖచూడుడు, నారదుడు తలవంచి నమస్కరించారు.
కిం కరోషి శఙ్ఖచూడ సంవాదమనయా సహ
శంఖచూడా! నీవు ఆమెతో మాట్లాడుతూ ఏమి చేస్తున్నావు?
త్వం చ పురుషరత్నం చ స్త్రీరత్నం స్త్రీష్వియం సతీ
నీవు మగవారిలో మణిహారం, ఆమె స్త్రీలలో మణిహారం; ఆమె స్త్రీలలో సతీ స్వభావం కలది.
నిర్విరోధసుఖం రాజన్కో వా త్యజతి దుర్లభమ్
ఒక రాజు, ఎలాంటి విరోధమూ లేకుండా దొరికే అరుదైన సుఖాన్ని కూడా వదిలేస్తాడు.
కిముపేక్షసి త్వం కాన్తమీదృశం గుణినం సతీ
సతీ! ఇంత మంచి గుణాలున్న ప్రియుడిని నీవు ఎందుకు నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నావు?
యథా లక్ష్మీశ్చ లక్ష్మీశే యథా కృష్ణే చ రాధికా
లక్ష్మీ దేవి యెలా లక్ష్మీపతితో ఉంటుందో, రాధికా యెలా కృష్ణునితో ఉంటుందో,
యథా ధరా వరాహే చ యథా మేనా హిమాలయే
ధరా దేవి యెలా వరాహునితో ఉంటుందో, మేనాదేవి యెలా హిమాలయునితో ఉంటుందో,
రోహిణీ చ యథా చన్ద్రే యథా కామే రతిః సతీ
రోహిణి యెలా చంద్రునితో ఉంటుందో, సతీ! రతి యెలా కామునితో ఉంటుందో,
యథాఽహల్యా గౌతమే చ దేవహూతిశ్చ కర్దమే 2.16.
అహల్యా యెలా గౌతమునితో ఉంటుందో, దేవహూతి యెలా కర్దమునితో ఉంటుందో,
యథా చ దక్షిణా యజ్ఞే యథా స్వాహా హుతాశనే
దక్షిణా యెలా యజ్ఞంలో ఉంటుందో, స్వాహా యెలా అగ్నితో ఉంటుందో,
దేవసేనా యథా స్కన్దే ధర్మే మూత్తిర్యథా సతీ
దేవసేన యెలా స్కందునితో ఉంటుందో, సతీ! మూర్తి యెలా ధర్మునితో ఉంటుందో,