శంఖచూడ ఉవాచ కించిత్సత్యమలీకం చ కించిన్మత్తో నిశామయ
శంఖచూడుడు ఇలా అన్నాడు: కొంత నిజం, కొంత అబద్ధం, ఇంకొంత నా మాట విను.
నిర్మితం ద్వివిధం ధాత్రా స్త్రీరూపం సర్వమోహనమ్
సృష్టికర్త రెండు విధాలుగా ఉన్న స్త్రీరూపాన్ని, అందరినీ ఆకర్షించేలా తయారు చేశాడు.
లక్ష్మీ సరస్వతీ దుర్గా సావిత్రీ రాధికాదికమ్
లక్ష్మి, సరస్వతి, దుర్గ, సావిత్రి, రాధికా మరియు ఇతరులు—
ఏతాసామంశరూపం యత్స్త్రీరూపం వాస్తవం స్మృతమ్
ఈవాళ్లలో భాగంగా ఉన్నదే నిజమైన స్త్రీరూపంగా భావించబడుతుంది.
శతరూపా దేవహూతిస్స్వధా స్వాహా చ దక్షిణా
శతరూపా, దేవహూతి, స్వధా, స్వాహా, దక్షిణా—
కుబేరవాయుపత్నీ సాఽప్యదితిశ్చ దితిస్తథా
కుబేరుని భార్య, వాయువు భార్య, అదితి, దితి కూడా—
అహల్యాఽరున్ధతీ మేనా తారా మన్దోదరీ పరా
అహల్య, అరుంధతి, మేనా, తార, మండోదరి, పరా—
పుష్టిస్తుష్టిః స్మృతిర్మేధా కాలికా చ వసున్ధరా 2.16.
పుష్టి, తుష్టి, స్మృతి, మేధ, కాలికా, వసుంధర—
స్వస్తిః శ్రద్ధా చ కాన్తిశ్చ తుష్టిః శాన్తిస్తథా పరా
స్వస్తి, శ్రద్ధ, కాంతి, తుష్టి, శాంతి, పరా—
సమ్పత్తివృత్తికీర్త్యశ్చ క్రియాశోభాప్రభాంశకమ్
సంపద, నడవడి, కీర్తి, కార్యం, అందం, ప్రకాశం—
కృత్యాస్వరూపం తద్యత్తు స్వర్వేశ్యాదికమేవ చ
కార్యానికి మూలమైనది, ఇంకా దేవతల్లో ప్రధానమైనది—
సత్త్వప్రధానం యద్రూపం తచ్చ శుద్ధం స్వభావతః
శుద్ధతకు ప్రాముఖ్యత ఉన్న రూపం సహజంగా పవిత్రంగా ఉంటుంది.
తద్వాస్తవం చ విజ్ఞేయం ప్రవదన్తి మనీషిణః
దానినే నిజమైన రూపంగా తెలుసుకోవాలి; పండితులు అలా చెబుతారు.
స్థానాభావాత్క్షణాభావాన్మధ్యవృత్తేరభావతః
స్థానం లేకపోవడం, క్షణం లేకపోవడం, మధ్యస్థితి లేకపోవడం వలన—
బహుగోష్ఠా వృతేనైవ రిపురాజభయేన చ
చాలా చర్చలు, శత్రు రాజుల భయం వల్ల—
ఇదం మధ్యమరూపం చ ప్రవదన్తి మనీషిణః
ఈ మధ్యస్థితి రూపాన్ని పండితులు intermediate రూపంగా చెబుతారు.
న పృచ్ఛతి కులే జాతః పణ్డితశ్చ పరస్త్రియమ్
మంచి కుటుంబంలో పుట్టిన జ్ఞానవంతుడు ఎప్పుడూ పరస్త్రీని ప్రశ్నించడు.
ఆగచ్ఛామి త్వత్సమీపమాజ్ఞయా బ్రహ్మణోఽధునా 2.16.
ఇప్పుడు బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో నేను నీ దగ్గరికి వచ్చాను.
అహమేవ శఙ్ఖచూడో దేవవిద్రావకారకః
నేనే శంఖచూడుడిని, దేవతలను భయపెట్టేవాడిని.
అహమష్టసు గోపేషు గోగోపీపార్షదేషు చ
ఎనిమిది గోపుల వర్గాల్లో, గోవులు, గోపికలు, వారి సహాయకుల మధ్య నేను ఉన్నాను.
జాతిస్మరోఽహం జానామి కృష్ణమన్త్రప్రభావతః
నేను పూర్వజన్మలు గుర్తు చేసుకోగలను; ఇది కృష్ణమంత్ర శక్తివల్ల తెలిసింది.
త్వమేవ రాధికాకోపాజ్జాతాఽసి భారతే భువి
నీకు రాధికా కోపం వల్లే భారతదేశ భూమిపై జన్మ వచ్చింది.
ఇత్యేవముక్త్వా స పుమాన్విరరామ మహామునే
ఇలా చెప్పి ఆ మనిషి మౌనంగా నిలిచిపోయాడు, మహామునీ.
తులస్యువాచ కాన్తమేవంవిధం కాన్తా శశ్వదిచ్ఛతి కామతః
తులసి ఇలా అన్నది: ప్రియుడు ఇలాంటి వాడిగా ఉండాలని ప్రతి ప్రియురాలు ఎప్పుడూ కోరికపడుతుంది.
త్వయాఽహమధునా సత్యం విచారేణ పరాజితా
నీవు చెప్పిన వాదనతో నేను నిజంగా ఓడిపోయాను.
నిన్దన్తి పితరో దేవా బాన్ధవాః స్త్రీజితం జనమ్
స్త్రీ చేతిలో ఓడిపోయిన మనిషిని తండ్రులు, దేవతలు, బంధువులు నిందిస్తారు.
శుధ్యేద్విప్రో దశాహేన జాతకే మృతకే తథా
బ్రాహ్మణుడు పుట్టుక లేదా మరణం జరిగితే పది రోజుల్లో పవిత్రుడవుతాడు.
శూద్రో మాసేన వేదేషు మాతృవద్వర్ణసఙ్కరః 2.16.
శూద్రుడు నెల రోజుల్లో పవిత్రుడవుతాడు; వేదాల్లో, మిశ్రమవర్ణుడిని తల్లితో సమానంగా చూస్తారు.
న గృహ్ణన్తీచ్ఛయా తస్య పితరః పిణ్డతర్పణమ్
అతని పితృదేవతలు అతని చేతి పిండప్రదానాన్ని ఇష్టపూర్వకంగా స్వీకరించరు.
కిం తస్య జ్ఞానతపసా జపహోమప్రపూజనైః
అతని జ్ఞానం, తపస్సు, జపం, హోమం, పూజలు ఏమి ఉపయోగపడవు?