సుతాత్పరమతిస్నేహం కుర్వన్తీం రతికర్తరి
ఆమె తన కుమారునికి అత్యంత మమకారం చూపుతుంది, కానీ ఆనంద సమయంలో మాత్రమే.
పశ్యన్తీం రిపుతుల్యం చ వృద్ధం వా మైథునాక్షమమ్
వృద్ధుడైన సంయోగానికి అర్హత లేని వాడిని ఆమె శత్రువులా చూస్తుంది.
చర్చయా భక్షయన్తీం తం కీనాశ ఇవ గోరజః
ఆమె తన ప్రవర్తనతో అతన్ని తినేస్తుంది, పుట్టగొడుగు పేడను తినినట్టు.
శశ్వత్కపటరూపాం చ సర్వదోషాశ్రయాం సదా
ఆమె ఎప్పుడూ మోసపూరిత రూపంలో ఉంటుంది, అన్ని దోషాలకు నిలయంగా ఉంటుంది.
తపోమార్గార్గలాం శశ్వన్ముక్తిద్వారకపాటికామ్
ఆమె ఎప్పుడూ తపస్సు మార్గానికి అడ్డుగా, మోక్ష ద్వారానికి తాళంలా ఉంటుంది.
హరేర్భక్తివ్యవహితాం సర్వమాయా కరణ్డికామ్
ఆమె హరిభక్తిని అడ్డుకుంటుంది, అన్ని మాయలకు మూటగా ఉంటుంది.
ఇన్ద్రజాలస్వరూపాం చ మిథ్యావాదిస్వరూపిణీమ్
ఆమె మాయ రూపం, అబద్ధం మాట్లాడే స్వభావం కలది.
నానావిణ్మూత్రపూయానామాధారం మలసంయుతమ్ ।।।2.16.
ఆమె రకరకాల మలము, మూత్రం, పుయంతో నిండినది, ఎప్పుడూ మలంతో కలిసినదే.
మాయారూపం మాయినాం చ విధినా నిర్మితం పురా
మాయ అనే రూపాన్ని, మాయ చేసే వారిని కూడా, సృష్టికర్త పురాతన కాలంలో సృష్టించాడు.
ఇత్యుక్త్వా తులసీ తం చ విరరామ చ నారద
ఇలా చెప్పిన తర్వాత తులసి, నారదుడు ఇద్దరూ మౌనంగా నిలిచారు.
శంఖచూడ ఉవాచ కించిత్సత్యమలీకం చ కించిన్మత్తో నిశామయ
శంఖచూడుడు ఇలా అన్నాడు: కొంత నిజం, కొంత అబద్ధం, ఇంకొంత నా మాట విను.
నిర్మితం ద్వివిధం ధాత్రా స్త్రీరూపం సర్వమోహనమ్
సృష్టికర్త రెండు విధాలుగా ఉన్న స్త్రీరూపాన్ని, అందరినీ ఆకర్షించేలా తయారు చేశాడు.
లక్ష్మీ సరస్వతీ దుర్గా సావిత్రీ రాధికాదికమ్
లక్ష్మి, సరస్వతి, దుర్గ, సావిత్రి, రాధికా మరియు ఇతరులు—
ఏతాసామంశరూపం యత్స్త్రీరూపం వాస్తవం స్మృతమ్
ఈవాళ్లలో భాగంగా ఉన్నదే నిజమైన స్త్రీరూపంగా భావించబడుతుంది.
శతరూపా దేవహూతిస్స్వధా స్వాహా చ దక్షిణా
శతరూపా, దేవహూతి, స్వధా, స్వాహా, దక్షిణా—
కుబేరవాయుపత్నీ సాఽప్యదితిశ్చ దితిస్తథా
కుబేరుని భార్య, వాయువు భార్య, అదితి, దితి కూడా—
అహల్యాఽరున్ధతీ మేనా తారా మన్దోదరీ పరా
అహల్య, అరుంధతి, మేనా, తార, మండోదరి, పరా—
పుష్టిస్తుష్టిః స్మృతిర్మేధా కాలికా చ వసున్ధరా 2.16.
పుష్టి, తుష్టి, స్మృతి, మేధ, కాలికా, వసుంధర—
స్వస్తిః శ్రద్ధా చ కాన్తిశ్చ తుష్టిః శాన్తిస్తథా పరా
స్వస్తి, శ్రద్ధ, కాంతి, తుష్టి, శాంతి, పరా—
సమ్పత్తివృత్తికీర్త్యశ్చ క్రియాశోభాప్రభాంశకమ్
సంపద, నడవడి, కీర్తి, కార్యం, అందం, ప్రకాశం—
కృత్యాస్వరూపం తద్యత్తు స్వర్వేశ్యాదికమేవ చ
కార్యానికి మూలమైనది, ఇంకా దేవతల్లో ప్రధానమైనది—
సత్త్వప్రధానం యద్రూపం తచ్చ శుద్ధం స్వభావతః
శుద్ధతకు ప్రాముఖ్యత ఉన్న రూపం సహజంగా పవిత్రంగా ఉంటుంది.
తద్వాస్తవం చ విజ్ఞేయం ప్రవదన్తి మనీషిణః
దానినే నిజమైన రూపంగా తెలుసుకోవాలి; పండితులు అలా చెబుతారు.
స్థానాభావాత్క్షణాభావాన్మధ్యవృత్తేరభావతః
స్థానం లేకపోవడం, క్షణం లేకపోవడం, మధ్యస్థితి లేకపోవడం వలన—
బహుగోష్ఠా వృతేనైవ రిపురాజభయేన చ
చాలా చర్చలు, శత్రు రాజుల భయం వల్ల—
ఇదం మధ్యమరూపం చ ప్రవదన్తి మనీషిణః
ఈ మధ్యస్థితి రూపాన్ని పండితులు intermediate రూపంగా చెబుతారు.
న పృచ్ఛతి కులే జాతః పణ్డితశ్చ పరస్త్రియమ్
మంచి కుటుంబంలో పుట్టిన జ్ఞానవంతుడు ఎప్పుడూ పరస్త్రీని ప్రశ్నించడు.
ఆగచ్ఛామి త్వత్సమీపమాజ్ఞయా బ్రహ్మణోఽధునా 2.16.
ఇప్పుడు బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో నేను నీ దగ్గరికి వచ్చాను.
అహమేవ శఙ్ఖచూడో దేవవిద్రావకారకః
నేనే శంఖచూడుడిని, దేవతలను భయపెట్టేవాడిని.
అహమష్టసు గోపేషు గోగోపీపార్షదేషు చ
ఎనిమిది గోపుల వర్గాల్లో, గోవులు, గోపికలు, వారి సహాయకుల మధ్య నేను ఉన్నాను.