లమ్పటోఽసత్కులే జాతో ధర్మశాస్త్రార్థవర్జితః
అతడు కామపరుడు, నీచ కుటుంబంలో పుట్టినవాడు, ధర్మశాస్త్రాల అర్థం తెలియని వాడు.
ఆపాత మధురామన్తే చాన్తకాం పురుషస్య తామ్
ఆమె మొదట మధురంగా అనిపిస్తుంది, కాని చివరికి మనిషిని నాశనం చేస్తుంది.
హృదయే క్షురధారాభాం శశ్వన్మధురభాషిణీమ్
హృదయంలో ఆమె కత్తిపొడవులా పదును, అయినా ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడుతుంది.
కార్య్యార్థే స్వామివశగామన్యథైవావశాం సదా
తన అవసరాల కోసం యజమానికి లోబడినట్టు నటిస్తుంది, లేనప్పుడు ఎప్పుడూ తలవంచదు.
శ్రుతౌ పురాణే యాసాం చ చరిత్రమనిరూపితమ్
పురాణాలలో వారి ప్రవర్తన స్పష్టంగా చెప్పబడలేదు.
తాసాం కో వా రిపుర్మిత్రం ప్రార్థయన్తీం నవం నవమ్
ఎప్పుడూ కొత్తదాన్ని కోరుకునే వారికి శత్రువు ఎవరు, మిత్రుడు ఎవరు?
బాహ్యే స్వాత్మసతీత్వం చ జ్ఞాపయన్తీం ప్రయత్నతః
బయటకు తాను తనకు మాత్రమే నమ్మకంగా ఉందని జాగ్రత్తగా చూపిస్తుంది.
బాహ్యే ఛలాచ్ఛాదయన్తీం స్వాన్తర్మైథునలాలసామ్ 2.16.
బయటకు మోసంతో దాచుకుంటూ, లోపల మాత్రం సంయోగాన్ని కోరుకుంటుంది.
మానినీం మైథునాభావే కోపినీం కలహాంకురామ్
ఆమె గర్విష్టి, సంయోగం లేకపోతే కోపపడేది, కలహానికి మూలమైనది.
సుమృష్టాన్నం శీతతోయమాకాంక్షన్తీం చ మానసే
ఆమె మనసులో బాగా వండిన భోజనం, చల్లటి నీరు కోరుకుంటుంది.
సుతాత్పరమతిస్నేహం కుర్వన్తీం రతికర్తరి
ఆమె తన కుమారునికి అత్యంత మమకారం చూపుతుంది, కానీ ఆనంద సమయంలో మాత్రమే.
పశ్యన్తీం రిపుతుల్యం చ వృద్ధం వా మైథునాక్షమమ్
వృద్ధుడైన సంయోగానికి అర్హత లేని వాడిని ఆమె శత్రువులా చూస్తుంది.
చర్చయా భక్షయన్తీం తం కీనాశ ఇవ గోరజః
ఆమె తన ప్రవర్తనతో అతన్ని తినేస్తుంది, పుట్టగొడుగు పేడను తినినట్టు.
శశ్వత్కపటరూపాం చ సర్వదోషాశ్రయాం సదా
ఆమె ఎప్పుడూ మోసపూరిత రూపంలో ఉంటుంది, అన్ని దోషాలకు నిలయంగా ఉంటుంది.
తపోమార్గార్గలాం శశ్వన్ముక్తిద్వారకపాటికామ్
ఆమె ఎప్పుడూ తపస్సు మార్గానికి అడ్డుగా, మోక్ష ద్వారానికి తాళంలా ఉంటుంది.
హరేర్భక్తివ్యవహితాం సర్వమాయా కరణ్డికామ్
ఆమె హరిభక్తిని అడ్డుకుంటుంది, అన్ని మాయలకు మూటగా ఉంటుంది.
ఇన్ద్రజాలస్వరూపాం చ మిథ్యావాదిస్వరూపిణీమ్
ఆమె మాయ రూపం, అబద్ధం మాట్లాడే స్వభావం కలది.
నానావిణ్మూత్రపూయానామాధారం మలసంయుతమ్ ।।।2.16.
ఆమె రకరకాల మలము, మూత్రం, పుయంతో నిండినది, ఎప్పుడూ మలంతో కలిసినదే.
మాయారూపం మాయినాం చ విధినా నిర్మితం పురా
మాయ అనే రూపాన్ని, మాయ చేసే వారిని కూడా, సృష్టికర్త పురాతన కాలంలో సృష్టించాడు.
ఇత్యుక్త్వా తులసీ తం చ విరరామ చ నారద
ఇలా చెప్పిన తర్వాత తులసి, నారదుడు ఇద్దరూ మౌనంగా నిలిచారు.
శంఖచూడ ఉవాచ కించిత్సత్యమలీకం చ కించిన్మత్తో నిశామయ
శంఖచూడుడు ఇలా అన్నాడు: కొంత నిజం, కొంత అబద్ధం, ఇంకొంత నా మాట విను.
నిర్మితం ద్వివిధం ధాత్రా స్త్రీరూపం సర్వమోహనమ్
సృష్టికర్త రెండు విధాలుగా ఉన్న స్త్రీరూపాన్ని, అందరినీ ఆకర్షించేలా తయారు చేశాడు.
లక్ష్మీ సరస్వతీ దుర్గా సావిత్రీ రాధికాదికమ్
లక్ష్మి, సరస్వతి, దుర్గ, సావిత్రి, రాధికా మరియు ఇతరులు—
ఏతాసామంశరూపం యత్స్త్రీరూపం వాస్తవం స్మృతమ్
ఈవాళ్లలో భాగంగా ఉన్నదే నిజమైన స్త్రీరూపంగా భావించబడుతుంది.
శతరూపా దేవహూతిస్స్వధా స్వాహా చ దక్షిణా
శతరూపా, దేవహూతి, స్వధా, స్వాహా, దక్షిణా—
కుబేరవాయుపత్నీ సాఽప్యదితిశ్చ దితిస్తథా
కుబేరుని భార్య, వాయువు భార్య, అదితి, దితి కూడా—
అహల్యాఽరున్ధతీ మేనా తారా మన్దోదరీ పరా
అహల్య, అరుంధతి, మేనా, తార, మండోదరి, పరా—
పుష్టిస్తుష్టిః స్మృతిర్మేధా కాలికా చ వసున్ధరా 2.16.
పుష్టి, తుష్టి, స్మృతి, మేధ, కాలికా, వసుంధర—
స్వస్తిః శ్రద్ధా చ కాన్తిశ్చ తుష్టిః శాన్తిస్తథా పరా
స్వస్తి, శ్రద్ధ, కాంతి, తుష్టి, శాంతి, పరా—
సమ్పత్తివృత్తికీర్త్యశ్చ క్రియాశోభాప్రభాంశకమ్
సంపద, నడవడి, కీర్తి, కార్యం, అందం, ప్రకాశం—