ఏకమన్వన్తరం చైవ పుష్కరే చ తపస్వినీ
ఒక మన్వంతరం పాటు పుష్కరంలో తపస్సు చేసింది.
తథాఽపి పుష్టా న కృశా నవయౌవనసంయుతా
అయినా ఆమె బలంగా, సన్నగా కాకుండా, యవ్వనంతో మెరిసిపోయింది.
జన్మాన్తరే తే భర్త్తా చ భవిష్యతి హరిః స్వయమ్
తరువాత జన్మలో ఆమె భర్త స్వయంగా హరిదేవుడు అవుతాడు.
ఇతి శ్రుత్వా తు సా రుష్టా చకార చ పునస్తపః 2.14.
ఇది విని ఆమె కోపంతో మళ్లీ తపస్సు ప్రారంభించింది.
తత్రైవం సుచిరం తప్త్వా విశ్వస్య సమువాస సా
అక్కడ చాలా కాలం తపస్సు చేసి, విశ్వంలో నివసించింది.
దృష్ట్వా సాఽతిథిభక్త్యా చ పాద్యం తస్మై దదౌ కిల
ఆయనను చూసి, అతిథి సత్కారంగా పాద్యాన్ని ఇచ్చింది.
తచ్చ భుక్త్వా స పాపిష్ఠశ్చావాత్సీత్తత్సమీపతః
ఆ పాపి అక్కడే దగ్గర ఉండి, ఆహారం తిన్నాడు.
తాం చ దృష్ట్వా వరారోహాం పీనోన్నతపయోధరామ్
ఆమెను చూసి, అందమైన రూపంతో, పుష్టిగా ఉన్న వక్షోజాలతో ఉన్న ఆ స్త్రీని చూసి,
మూర్చ్ఛామవాప కృపణః కామబాణప్రపీడితః
ఆ దురదృష్టవంతుడు, కామబాణాల బాధతో, చైతన్యం కోల్పోయాడు.
సా సతీ కోపదృష్ట్యా చ స్తమ్భితం తం చకార హ
ఆ సతీమణి కోపంతో చూసి, అతన్ని కదలకుండా చేసింది.
తుష్టావ మనసా దేవీం పద్మాంశాం పద్మలోచనామ్
అతడు మనసులో పద్మా దేవిని, పద్మవదనిని స్తుతించాడు.
శశాప చ మదర్థే త్వం వినశ్యసి సబాన్ధవః
ఆమె, 'నా కోసం నీవు నీ బంధువులతో కలిసి నశించిపోతావు' అని శపించింది.
ఇత్యుక్త్వా సా చ యోగేన దేహత్యాగం చకార హ
అలా చెప్పి, ఆమె యోగబలంతో తన శరీరాన్ని విడిచింది.
అహో కిమద్భుతం దృష్టం కిం కృతం వా మయాఽధునా ।। 2.14.
'అయ్యో! నేను ఏ అద్భుతాన్ని చూశాను? ఇప్పుడు నేను ఏమి చేసాను?' అని అనుకున్నాడు.
సా చ కాలాన్తరే సాధ్వీ బభూవ జనకాత్మజా
కాలక్రమంలో, ఆ సతీమణి జనకుని కుమార్తెగా జన్మించింది.
మహాతపస్వినీ సా చ తపసా పూర్వజన్మనః
ఆమె గొప్ప తపస్విని, గత జన్మలో చేసిన తపస్సు వల్ల,
సంప్రాప్య తపసాఽఽరాధ్య స్వామినం చ జగత్పతిమ్
తపస్సుతో జగత్పతిని చేరి, భక్తితో ఆరాధించింది.
జాతిస్మరా స్మ స్మరతి తపసశ్చ క్రమం పురా
ఆమె జన్మస్మరణతో, గతంలో తపస్సు చేసిన విధానాన్ని గుర్తు చేసుకుంది.
నానాప్రకారవిభవం చకార సుచిరం సతీ
ఆ సతీమణి ఎన్నో విధాల తపస్సులు చాలా కాలం చేసింది.
గుణినం రసికం శాన్తం కాన్తవేషమనుత్తమమ్
అతడు గుణవంతుడు, ఆనందదాయకుడు, శాంతస్వభావుడు, అపూర్వమైన అందమైన రూపాన్ని కలిగి ఉన్నవాడు.
పితుర్వచఃపాలనార్థం సత్యసన్ధో రఘూత్తమః
తండ్రి మాటను పాటించేందుకు, రఘువంశంలో ఉత్తముడు అయిన రాముడు సత్యవంతుడిగా ఉన్నాడు.
తస్థౌ సముద్రనికటే సీతయా లక్ష్మణేన చ
అతడు సముద్రతీరంలో సీతతో, లక్ష్మణుడితో కలిసి ఉండేవాడు.
తం రామం దుఃఖితం దృష్ట్వా స చ దుఃఖీ బభూవ హ
రాముడు బాధతో ఉండడాన్ని చూసి, అతడూ దుఃఖంతో నిండిపోయాడు.
వహ్నిరువాచ సీతాహరణకాలోఽయం తవైవ సముపస్థితః ।। 2.14.
అప్పుడు అగ్ని ఇలా అన్నాడు: 'సీతను అపహరించే సమయం నీకు ఇప్పుడు వచ్చింది.'
దైవం చ దుర్నివార్య్యం వై న చ దైవాత్పరం బలమ్
దైవాన్ని ఎదుర్కోవడం చాలా కష్టం. దైవానికి మించిన శక్తి మరొకటి లేదు.
దాస్యామి సీతాం తుభ్యం చ పరీక్షాసమయే పునః
పరీక్ష సమయంలో మళ్లీ నీకు సీతను ఇస్తాను.
రామస్తద్వచనం శ్రుత్వా న ప్రకాశ్య చ లక్ష్మణమ్
ఆ మాటలు విని రాముడు వాటిని లక్ష్మణునికి చెప్పలేదు.
వహ్నిర్యోగేన సీతావన్మాయాసీతాం చకార హ
అగ్నిప్రభావంతో సీత మాయాసీతగా మారింది.
సీతాం గృహీత్వా స యయౌ గోప్యం వక్తుం నిషేధ్య చ
అతడు సీతను తీసుకుని వెళ్లి, ఆమె బహిరంగంగా మాట్లాడవద్దని చెప్పాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే రామో దదర్శ కనకం మృగమ్
అంతలో రాముడు బంగారు జింకను చూశాడు.