బ్రహ్మవైవర్తపురాణమ్
యత్ర జన్మ భ్రమో విశ్వే పుణ్యక్షేత్రే చ భారతే
ప్రపంచంలో జన్మ, సంచారం, భారతదేశ పవిత్రక్షేత్రంలో ఉన్నదీ,
జన్మ కస్య గృహే లబ్ధం పుణ్యే పుణ్యవతో మునే
ఓ మునీశ్వరా, ఎవరి జన్మ ఏ ఇంట్లో, పవిత్రమైన స్థలంలో కలిగిందో,
ఆవిర్భూయ చ తద్గేహాత్క్వాగతః కేన హేతునా
ఆ ఇంటి నుండి బయలుదేరి, ఎక్కడికి వెళ్లాడు, ఏ కారణంతో,
భారావతరణం కేన ప్రార్థితో గోశ్చకార సః
భూమిని తేలిక చేయడానికి ఎవరు ప్రార్థించారు, ఆ వాడు ఆవుకు ఏం చేశాడు,
ఇతీదమన్యదాఖ్యానం పురాణం శ్రుతిదుర్లభమ్
ఇలా, వేదాలలో కూడా దుర్లభమైన ఈ పురాతన కథ,
స్వజ్ఞానాద్యన్మయా పృష్టమపృష్టం వా శుభాశుభమ్
నా జ్ఞానం ప్రకారం నేను అడిగిన, అడగని శుభాశుభ విషయాలు,
శిష్యపృష్టమపృష్టం వా వ్యాఖ్యానం కురుతే చ యః
శిష్యుడు అడిగినా, అడగకపోయినా ఎవడు వివరంగా బోధిస్తాడో,
సౌతిరువాచ సిద్ధక్షేత్రాదాగతోఽహం యామి నారాయణాశ్రమమ్
సూతుడు ఇలా అన్నాడు — నేను సిద్ధక్షేత్రం నుంచి వచ్చి, నారాయణాశ్రమానికి వెళ్తున్నాను.
దృష్ట్వా విప్రసమూహం చ నమస్కర్తుమిహాగతః
బ్రాహ్మణుల సమూహాన్ని చూసి, వారికి నమస్కరించేందుకు ఇక్కడికి వచ్చాను.
దేవం విప్రం గురుం దృష్ట్వా న నమేద్యస్తు సంభ్రమాత్ 1.1.
దేవుడిని, బ్రాహ్మణుడిని లేదా గురువును చూసినప్పుడు ఎవడు అయోమయంలో నమస్కరించకపోతాడో,
హరిర్బ్రాహ్మణరూపేక్షణ శశ్వద్ భ్రమతి భూతలే
హరి ఎప్పుడూ బ్రాహ్మణుని రూపంలో భూమిపై సంచరిస్తుంటాడు, ఓ Shaunaka.
భగవన్యత్త్వయా పృష్టం జ్ఞాతం సర్వమభీప్సితమ్
భగవన్, నువ్వు అడిగింది అన్నీ పూర్తిగా తెలుసుకున్నాను, కోరుకున్నాను కూడా.
పురాణోపపురాణానాం వేదానాం భ్రమభఞ్జనమ్
పురాణాలు, ఉపపురాణాలు, వేదాలలో ఉన్న సందేహాలను ఇది తొలగిస్తుంది.
కామినాం కామదం చేదం ముముక్షూణాం చ మోక్షదమ్
కామాన్ని కోరేవారికి ఇది కోరికలు తీరుస్తుంది, ముక్తిని కోరేవారికి విముక్తి ఇస్తుంది.
బ్రహ్మఖణ్డం సర్వబీజం పరబ్రహ్మనిరూపణమ్
బ్రహ్మఖండం అన్నిటికీ మూలంగా, పరబ్రహ్మ స్వరూపాన్ని వివరించేది.
వైష్ణవా యోగినః సన్తో న చ భిన్నాశ్చ శౌనక
వైష్ణవులు, యోగులు, సద్గుణులు — వీరందరూ వేరువేరు కారు, ఓ Shaunaka.
సన్తో భవన్తి సత్సఙ్గాద్యోగిసంగేన యోగినః
సత్సంగతితో సద్గుణులు అవుతారు, యోగుల సాంగత్యంతో యోగులు అవుతారు.
యత్రోద్భవశ్చ దేవానాం దేవీనాం సర్వజీవినామ్
అక్కడ దేవతల, దేవీదేవతల, అన్ని జీవుల ఉద్భవం వివరించబడింది.
జీవకర్మవిపాకశ్చ శాలిగ్రామనిరూపణమ్
జీవుల కర్మ ఫలితాలు, శాలగ్రామ స్వరూపం అక్కడ వివరించబడింది.
ప్రకృతేర్లక్షణం తత్ర కలాంశానాం నిరూపణమ్ 1.1.
అక్కడ ప్రకృతికి లక్షణాలు, దాని కలా, అంసాల వివరాలు చెప్పబడ్డాయి.
సుకృతీనాం దుష్కృతీనాం యద్యత్స్థానం శుభాశుభమ్
సత్కర్మలు చేసినవారికి, దుష్కర్మలు చేసినవారికి, ఏయే శుభాశుభ ఫలితాలు వస్తాయో వివరించబడింది.
తతో గణేశఖణ్డే చ తజ్జన్మ పరికీర్తితమ్
తర్వాత గణేశఖండంలో, గణేశుని జననం వివరించబడింది.
గణేశభృగుసంవాదే సర్వతత్త్వనిరూపణమ్
గణేశుడు, భృగువు సంభాషణలో అన్ని తత్త్వాలు వివరించబడ్డాయి.
శ్రీకృష్ణజన్మఖణ్డం చ కీర్తితం చ తతః పరమ్
తర్వాత శ్రీకృష్ణ జనన ఖండం కూడా వివరించబడింది.
భువో భారావతరణం క్రీడాకౌతుకమఙ్గలమ్
భూమి భారాన్ని తొలగించడం, ఆ దివ్యక్రీడ, ఆశ్చర్యకరమైనది, శుభదాయకమైనది.
ఇదం తే కథితం విప్ర పురాణప్రవరం పరమ్
ఓ మునివరా, ఈ అతి ఉత్తమమైన పురాణాన్ని నీకు చెప్పాను.
సర్వేషామీప్సితం శ్రీదం సర్వాశాపూర్ణకారణమ్
ఇది అందరికీ కావలసినది, శ్రీను ప్రసాదించేది, అన్ని ఆశలను నెరవేర్చేది.
సారభూతం పురాణేషు కేవలం వేదసంమితమ్
పురాణాలలో ఇది సారమైనది, వేదాలకు అనుగుణంగా మాత్రమే ఉంది.
బ్రహ్మవైవర్తకం తేన ప్రవదన్తి పురావిదః
అందుకే పురాణాలను తెలిసిన వారు దీనిని బ్రహ్మవైవర్తం అని పిలుస్తారు.
నిరామయే చ గోలోకే కృష్ణేన పరమాత్మనా 1.1.
రోగరహితమైన గోలొకంలో పరమాత్మ అయిన కృష్ణుడు దీనిని ఇచ్చాడు.