సృష్టీనాం చ కలానాం చ బ్రహ్మాణ్డానాం చ నారద
ఓ నారదా, సృష్టుల గురించి, కాల విభాగాల గురించి, బ్రహ్మాండాల గురించి చెప్పబోతున్నాను.
బ్రహ్మాణ్డానాం చ సర్వేషామీశ్వరశ్చైక ఏవ సః
అన్ని బ్రహ్మాండాలకు ఒకటే అధిపతి ఉన్నాడు.
బ్రహ్మాదయశ్చ తస్యాంశాస్తస్యాంశశ్చ మహావిరాట్
బ్రహ్మ మొదలైనవారు ఆయన అంసాలు; మహావిరాట్ కూడా ఆయన అంసంలో భాగమే.
స చ కృష్ణో ద్విధాభూతో ద్విభుజశ్చ చతుర్భుజః
ఆ కృష్ణుడు రెండు రూపాలలో కనిపిస్తాడు — రెండు చేతులతో, నాలుగు చేతులతో.
బ్రహ్మాదితృణపర్య్యన్తం సర్వం ప్రాకృతికం భవేత్
బ్రహ్మ నుండి గడ్డి వరకు ఉన్న ప్రతిదీ ప్రాకృతిక స్వభావంతోనే ఉంటుంది.
విద్ధ్యేకం సృష్టిమూలం తత్సత్యం నిత్యం సనాతనమ్
ఒకటే సృష్టిమూలం ఉంది — అది నిజమైనది, శాశ్వతమైనది, నిత్యమైనది అని తెలుసుకో.
నిరుపాధిం నిరాకారం భక్తానుగ్రహవిగ్రహమ్
అది నిరుపాధి, నిరాకారమైనది, కానీ భక్తులపై అనుగ్రహం చూపేందుకు రూపాన్ని ధరిస్తుంది.
ద్విభుజం మురలీహస్తం గోపవేషం కిశోరకమ్
ఆయన రెండు చేతులతో, మురళీని పట్టుకుని, గోపాలుడిగా, కిషోరుడిగా ఉంటాడు.
కరోతి ధాతా బ్రహ్మాణ్డం జ్ఞానాత్మా కమ లోద్భవః 2.7.
పద్మంలో పుట్టిన, జ్ఞానస్వరూపుడైన ధాతా ఈ బ్రహ్మాండాన్ని సృష్టిస్తాడు.
యస్య జ్ఞానాద్యత్తపసా సర్వేశస్తత్సమో మహాన్
అతని జ్ఞానం, తపస్సు వల్లనే సమస్తాధిపతి అవతరిస్తాడు; అతనికి సమానుడు మరొకరు లేరు.
మహామాయా చ ప్రకృతిః సర్వశక్తిమతీశ్వరీ
మహామాయే ప్రాకృతి, సమస్త శక్తులతో కూడిన పరమేశ్వరి.
సావిత్రీ వేదమాతా చ వేదాధిష్ఠాతృదేవతా
సావిత్రి వేదమాత, వేదాలకు అధిష్ఠాన దేవత.
సర్వవిద్యాధిదేవీ సా పూజ్యా చ విదుషాం పురా
ఆమె సమస్త విద్యలకు అధిదేవత, పండితులు పురాతన కాలం నుండే ఆమెను పూజిస్తారు.
యత్సేవయా యత్తపసా ప్రదాత్రీ సర్వసంపదామ్
ఆమె సేవతో, తపస్సుతో అన్ని సంపదలను ప్రసాదిస్తుంది.
యత్సేవయా యత్తపసా సర్వవిశ్వేషు పూజితా
ఆమె సేవతో, ఆమె చేసిన తపస్సుతో, అన్ని లోకాల్లో ఆమెను పూజించారు.
సర్వేశ్వరీ సర్వవన్ద్యా సర్వేశం ప్రాప యా పతిమ్
అన్ని లోకాలకు అధిపతిగా, అందరికి ఆరాధ్యురాలిగా, ఆమె అందరికీ అధిపతియైన వారిని భర్తగా పొందింది.
కృష్ణవామాంశసమ్భూతా కృష్ణప్రేమాధిదేవతా
కృష్ణుని ఎడమ భాగం నుండి జన్మించిన ఆమె, కృష్ణుని ప్రేమకు ప్రధాన దేవత.
సర్వాధికం చ రూపం చ సౌభాగ్యం మానగౌరవమ్ 2.7.
ఆమెకు అపూర్వమైన అందం, అదృష్టం, గౌరవం ఉన్నాయి.
తపశ్చకార సా పూర్వం శతశృఙ్గే చ పర్వతే
పూర్వం ఆమె శతశృంగ పర్వతంపై తపస్సు చేసింది.
కృశాం నిఃశ్వాసరహితాం దృష్ట్వా చన్ద్రకలోపమామ్
ఆమె క్షీణించి, ఊపిరి లేకుండా, అయినా చంద్రకళలా ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.
వరం తస్యై దదౌ సారం సర్వేషామపి దుర్లభమ్
అప్పుడు అతడు ఆమెకు అందరికీ దుర్లభమైన, మిక్కిలి ముఖ్యమైన వరాన్ని ఇచ్చాడు.
సౌభాగ్యేన చ మానేన ప్రేమ్ణా వై గౌరవేణ చ
ఆమెకు అదృష్టం, గౌరవం, ప్రేమ, మర్యాదలతో కూడిన జీవితం లభించింది.
వరిష్ఠా చ గరిష్ఠా చ సంస్తుతా పూజితా మయా
ఆమె అత్యుత్తమురాలిగా, అత్యంత గౌరవనీయురాలిగా, నా చేత ప్రశంసింపబడింది, పూజింపబడింది.
ఇత్యుక్త్వా జగతాం నాథశ్చక్రే తచ్చేతనాం తతః
ఇలా చెప్పి, జగత్తుని అధిపతి ఆ చైతన్యాన్ని సృష్టించాడు.
యేషాం యా యాశ్చ దేవ్యో వై పూజితాస్తస్య సేవయా
ఆమె సేవను పొందినవారు పూజించిన దేవతలను కూడా ఆమె పూజించారు.
దివ్యం వర్షసహస్రం చ తపస్తప్త్వా హిమాలయే
దివ్యమైన వెయ్యేళ్ళు హిమాలయాల్లో తపస్సు చేసింది.
సరస్వతీ తపస్తప్త్వా పర్వతే గన్ధమాదనే
సరస్వతి గంధమాదన పర్వతంపై తపస్సు చేసింది.
లక్ష్మీర్యుగశతం దివ్యం తపస్తప్త్వా చ పుష్కరే 2.7.
లక్ష్మి పుష్కరంలో శతయుగాలు తపస్సు చేసింది.
సావిత్రీ మలయే తప్త్వా ద్విజపూజ్యా బభూవ సా
సావిత్రి మలయ పర్వతంలో తపస్సు చేసి, ద్విజులచే పూజింపబడే స్థితికి చేరింది.
శతమన్వన్తరం తప్తం శంకరేణ పురా విభో
పురాతన కాలంలో శంకరుడు శతమన్వంతరాలు తపస్సు చేశాడు.