కథం శశాప సా గఙ్గా పూజితాం తాం సరస్వతీమ్
పూజింపబడుతున్న సరస్వతిని గంగా ఎలా శపించింది?
తేజస్విన్యోర్ద్వయోర్వాదకారణం శ్రుతిసున్దరమ్
ఆ ఇద్దరు తేజోవంతుల మధ్య జరిగిన వాదానికి కారణం వినడానికి ఎంతో మధురంగా ఉంది.
నారాయణ ఉవాచ యస్యాః స్మరణమాత్రేణ సర్వపాపాత్ప్రముచ్యతే
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: ఆమెను ఒక్కసారి స్మరించినా అన్ని పాపాల నుంచి విముక్తి కలుగుతుంది.
లక్ష్మీస్సరస్వతీ గఙ్గా తిస్రో భార్య్యా హరేరపి
లక్ష్మీ, సరస్వతి, గంగా—ఈ ముగ్గురు కూడా హరివారికి భార్యలే.
చకార సైకదా గఙ్గా విష్ణోర్ముఖనిరీక్షణమ్
ఒకసారి గంగా విష్ణువు ముఖాన్ని తిలకించింది.
విభుర్జహాస తద్వక్త్రం నిరీక్ష్య చ ముదా క్షణమ్
ప్రభువు ఆమె ముఖాన్ని చూసి ఆనందంగా ఒక క్షణం నవ్వాడు.
బోధయామాస తాం పద్మా సత్త్వరూపా చ సస్మితా 2.6.
పద్మ, స్వచ్ఛత స్వరూపిణి, ఆమె చిరునవ్వుతో ఉపదేశం అందుకుంది.
ఉవాచ గఙ్గాం భర్త్తారం రక్తాస్యా రక్తలోచనా
ఎర్రటి పెదవులు, ఎర్రటి కళ్ళతో గంగ తన భర్తతో మాట్లాడింది.
సరస్వత్యువాచ ధర్మిష్ఠస్య వరిష్ఠస్య విపరీతా ఖలస్య చ
సరస్వతి ఇలా చెప్పింది — ధర్మబద్ధులలో, గొప్పవారిలో, అలాగే వ్యతిరేకంగా, దుష్టులలో కూడా,
జ్ఞాతం సౌభాగ్యమధికం గంగాయాం తే గదాధర
హే గదాధర, గంగకు ఎక్కువ అదృష్టం ఉందని నేను గ్రహించాను.
గంగాయాః పద్మయా సార్ద్ధం ప్రీతిశ్చాపి సుసమ్మతా
గంగ, పద్మ ఇద్దరి మధ్య ఉన్న అనురాగాన్ని అందరూ ఎంతో మన్నిస్తున్నారు.
కిం జీవనేన మేఽత్రైవ దుర్భగాయాశ్చ సామ్ప్రతమ్
ఇలాంటి దురదృష్టంతో ఇక్కడ జీవించడంలో నాకు ఏమి ప్రయోజనం?
త్వాం సర్వేశం సత్త్వరూపం యే వదన్తి మనీషిణః
ప్రపంచానికి అధిపతివైన నీవు, స్వచ్ఛ స్వరూపుడివని జ్ఞానులు అంటారు.
సరస్వతీవచః శ్రుత్వా దృష్ట్వా తాం కోపసంయుతామ్
సరస్వతి మాటలు విని, ఆమె కోపంతో ఉన్నదాన్ని చూసి,
గతే నారాయణే గంగామవోచన్నిర్భయం రుషా
నారాయణుడు వెళ్లిన తరువాత, గంగ భయమేమీ లేక కోపంతో మాట్లాడింది.
హే నిర్లజ్జే సకామే త్వం స్వామిగర్వం కరోషి కిమ్
ఓ లజ్జలేని, కామంతో నిండినవాడా, నువ్వు నీ భర్త మీద గర్వం ఎందుకు చూపుతున్నావు?
మానహానిం కరిష్యామి తవాద్య హరిసన్నిధౌ 2.6.
ఈ రోజు హరిదేవుని సమక్షంలో నీకు అవమానం కలిగిస్తాను.
ఇత్యేవముక్త్వా గంగాయా జిఘృక్షుం కేశముద్యతామ్
ఇలా చెప్పి, గంగ జుట్టు పట్టేందుకు ఆమె చేయి ఎత్తింది.
శశాప వాణీ తాం పద్మాం మహాకోపవతీ సతీ
వాణి, మహా కోపంతో పద్మను శపించింది.
విపరీతం యతో దృష్ట్వా కించిన్నో వక్తుమర్హసి
నీవు తప్పుగా ప్రవర్తించినందున, ఇకపై ఏమీ మాట్లాడకూడదు.
శాపం శ్రుత్వా చ సా దేవీ న శశాప చుకోప న
ఆ శాపాన్ని విని, ఆ దేవి శపించలేదు, కోపపడలేదు కూడా.
అత్యుద్ధతాం చ తాం దృష్ట్వా కోపప్రస్ఫురితాననా
ఆమె అత్యంత ఉద్రిక్తతతో, కోపంతో ముఖం వణికిపోతున్నదాన్ని చూసి,
గంగోవాచ వాగ్దుష్టా వాగధిష్ఠాత్రీ దేవీయం కలహప్రియా
గంగా ఇలా చెప్పింది — ఈ దేవి మాటల్లో కఠినత కలిగి, వాదనకే ఇష్టపడుతుంది.
యావతీ యోగ్యతాఽస్యాశ్చ యావతీ శక్తిరేవ వా
ఆమెకు ఎంత యోగ్యత ఉందో, ఎంత శక్తి ఉందో,
స్వబలం యన్మమ బలం విజ్ఞాపయితుమర్హతు
నా బలానికి సమానమైన తన బలాన్ని ఎవడైనా చెప్పగలడా చూద్దాం.
అధో మర్త్యం సా ప్రయాతు సన్తి యత్రైవ పాపినః 2.6.
ఆమె పాపులు ఉండే ఈ లోకానికి దిగిపోవాలి.
ఇత్యేవం వచనం శ్రుత్వా తాం శశాప సరస్వతీ
ఆ మాటలు విని సరస్వతీ ఆమెను శపించింది.
ఏతస్మిన్నన్తరే తత్ర భగవానాజగామ హ
అదే సమయంలో అక్కడ భగవంతుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
సరస్వతీం కరే ధృత్వా వాసయామాస వక్షసి
సరస్వతీని చేతిలో పట్టుకుని తన వక్షస్సుపై కూర్చోబెట్టాడు.
శ్రుత్వా రహస్యం తాసాం చ శాపస్య కలహస్య చ
వారి శాపం, కలహం రహస్యాన్ని వినిన తరువాత,