ఇత్యేవం కథితం వత్స కృష్ణసఙ్కీర్త్తనం శుభమ్
ఇలా, కుమారా, కృష్ణుని పవిత్రమైన కథను చెప్పాను.
నారద ఉవాచ అధునా ప్రకృతీనాం చ వ్యాసం వర్ణయ భో ప్రభో
నారదుడు పలికాడు: ప్రభూ, ఇప్పుడు ప్రకృతుల ఉద్భవాన్ని వివరించండి.
కస్యాః పూజా కృతా కేన కథం మర్త్యే ప్రకా శితా
ఎవరిని ఎవరు పూజించారు? ఆ పూజ మానవలోకంలో ఎలా ప్రసిద్ధి చెందింది?
కవచం స్తోత్రకం ధ్యానం ప్రభావం చరితం శుభమ్
ఆమె రక్షణ కవచం, స్తోత్రం, ధ్యానం, మహిమ, శుభమైన కార్యాలు—
నారాయణ ఉవాచ సావిత్రీ వై సృష్టివిధౌ ప్రకృతిః పఞ్చధా స్మృతా
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు: సావిత్రి సృష్టి సమయంలో ఐదు రూపాల్లో ప్రకృతి అని గుర్తించబడింది.
ఆసీత్పూజ్యా ప్రసిద్ధా చ ప్రభావః పరమాద్భుతః
ఆమె పూజ్యురాలు, ప్రసిద్ధురాలు, ఆమె శక్తి అత్యద్భుతమైనది.
ప్రకృత్యంశాః కలా యాశ్చ తాసాం చ చరితం శుభమ్
ప్రకృతికి చెందిన భాగాలు, కళలు, వాటి శుభకార్యాలు—
వాణీ వసున్ధరా గఙ్గా షష్ఠీ మఙ్గలచ ణ్డికా
వాణి, వసుంధర, గంగా, షష్ఠి, మంగళచండిక—
తేజసా మత్సమాస్తాశ్చ రూపేణ చ గుణేన చ
వీళ్లందరూ తేజస్సులో, రూపంలో, గుణంలో నాతో సమానమే.
సంక్షేపమాసాం చరితం పుణ్యదం అతిసున్దరమ్
వారి కార్యాలు సంక్షిప్తంగా చెప్పినా పుణ్యప్రదమైనవి, అతి అందమైనవి.
దుర్గాయాశ్చైవ రాధాయా విస్తీర్ణం చరితం మహత్ 2.4.
దుర్గా, రాధా వీరిద్దరి విశాలమైన, గొప్ప కార్యాలు—
ఆదౌ సరస్వతీపూజా శ్రీకృష్ణేన వినిర్మితా
మొదటగా సరస్వతీ పూజను శ్రీకృష్ణుడు స్థాపించాడు.
ఆవిర్భూతా యదా దేవీ వక్త్రతః కృష్ణయోషితః
కృష్ణుని ప్రియురాలి నోటిద్వారా ఆ దేవి ప్రత్యక్షమైనప్పుడు,
స చ విజ్ఞాయ తద్భావం సర్వజ్ఞః సర్వమాతరమ్
అతడు, సర్వజ్ఞుడు, ఆమెను సమస్త మాతృరూపంగా గుర్తించాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ యువానం సున్దరం సర్వగుణయుక్తం చ మత్సమమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: యువకుడిగా, అందంగా, అన్ని గుణాలతో నిండినవాడిగా, నాతో సమానంగా—
కామదం కామినీనాం చ తాసాం తం కామపూరకమ్
ఆయన స్త్రీలకు కోరినది ఇచ్చేవాడు, వారి కోరికలను తీరుస్తాడు.
కాన్తే కాన్తం చ మాం కృత్వా యది స్థాతుమిహేచ్ఛసి
ఇక్కడ ఉండాలని ఆశిస్తే, నన్ను నీ ప్రియుడిగా చేసుకో.
యో యస్మాద్బలవాన్వాఽపి తతోఽన్యం రక్షితుం క్షమః
ఎవరు ఎవరికంటే బలవంతుడో, వాడే వాడిని రక్షించగలడు.
సర్వేశస్సర్వశాస్తాఽహం రాధాం రాధితుమక్షమః
నేను సమస్తుల అధిపతి, అందరికీ ఉపదేశకుడినైనా, రాధను మించలేను.
ప్రాణాధిష్ఠాతృదేవీ సా ప్రాణాంస్త్యక్తుం చ కః క్షమః
ఆమె ప్రాణాధిష్ఠాత్రి దేవి; ప్రాణాన్ని వదిలేయగలవాడు ఎవరు?
త్వం భద్రే గచ్ఛ వైకుణ్ఠం తవ భద్రం భవిష్యతి 2.4.
ఓ మంగళకరమైనవాడా, నీవు వైకుంఠానికి వెళ్ళు; నీకు మంగళం కలుగుతుంది.
వివర్జితా లోభమోహకామకోపేన హింసయా
అక్కడ లోభం, మోహం, కామం, కోపం, హింస ఇవన్నీ లేకుండా ఉంటావు.
తయా సార్ద్ధం భవ ప్రీత్యా సుఖం కాలం ప్రయాస్యతి
ఆమెతో కలిసి ఆనందంగా జీవించు; నీ కాలం సుఖంగా గడుస్తుంది.
ప్రతివిశ్వేషు తే పూజాం మహతీం తే ముదాఽన్వితాః
ప్రతి లోకంలో నీకు గొప్ప పూజ జరుగుతుంది, అందరూ ఆనందంతో పాల్గొంటారు.
మానవా మనవో దేవా మునీన్ద్రాశ్చ ముముక్షవః
మానవులు, మనువులు, దేవతలు, మహర్షులు, ముక్తిని కోరేవారు
మద్వరేణ కరిష్యన్తి కల్పే కల్పే యథావిధి
ప్రతి యుగంలో, నా కోసమే, యథావిధిగా ఆ పూజ చేస్తారు.
కాణ్వశాఖోక్తవిధినా ధ్యానేన స్తవనేన చ
కాణ్వశాఖలో చెప్పిన విధానంతో, ధ్యానం మరియు స్తోత్రంతో
కృత్వా సువర్ణగుటికాం గన్ధచన్దన చర్చ్చితామ్
బంగారు గుళికను తయారు చేసి, సుగంధ ద్రవ్యాలు, చందనం తో అలంకరించి
పఠిష్యన్తి చ విద్వాంసః పూజాకాలే చ పూజితే
పూజ సమయంలో, పూజ పూర్తయ్యాక, పండితులు వాటిని పఠిస్తారు.
తతస్తత్పూజనం చక్రుర్బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
అంతట తరువాత బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఆ పూజను నిర్వహించారు.