కామేన కామినీ త్వం చ దగ్ధాఽసి వ్యర్థమీశ్వరి
ఓ ఈశ్వరి! నీవు ప్రియుడి కోసం కోరికతో తపించిపోతూ, ఆ కోరిక వృథాగా పోయింది.
దినే దినే వృథా యాతి దుర్లభం నవయౌవనమ్
ప్రతి రోజు, విలువైన యవ్వనం వృథాగా పోతుంది.
శశ్వత్తపస్యాయుక్తశ్చ కృష్ణమాత్మానమీప్సితమ్ 2.58.
అతడు ఎప్పుడూ తపస్సులో మునిగిపోయి, తనకు కావలసింది కృష్ణుడే అని కోరుకుంటున్నాడు.
సర్వకామరసజ్ఞా త్వం నిష్కామం కామమీప్సితమ్
నీవు అన్ని కోరికల రుచులను తెలిసినవే అయినా, నీవు కోరిక లేకుండా కోరికను కోరుతున్నావు.
అన్యశ్చ త్వన్మనఃకామో భిన్నం త్వద్భర్తురీప్సితమ్
ఇంకొకరు, నీపై మనసు పెట్టినవాడు, నీ భర్తకు నచ్చినదానికంటే వేరే దానిని కోరుతున్నాడు.
వాసన్తీపుష్పతల్పే చ గన్ధచన్దన చర్చితే
వసంత ఋతువులో పువ్వులతో చేసిన మంచంపై, సుగంధద్రవ్యాలు, చందనంతో అలంకరించి,
సుగన్ధ్యుత్ఫుల్లకుసుమే నిర్జనే చన్దనే వనే
సువాసనతో పరిమళించే వికసించిన పువ్వుల మధ్య, ఒంటరిగా ఉండే చందనవనంలో,
చన్దనే చమ్పకవనే శీతచమ్పకవాయునా
చందనపు మరియు చంపకవనంలో, చల్లని చంపకపువ్వుల గాలితో,
తారోవాచ అత్రేరభాగ్యాత్త్వం పుత్రో వ్యర్థం తే జన్మ జీవనమ్
తార అన్నారు: అత్రి దురదృష్టం వల్ల నువ్వు అతని కుమారుడవయ్యావు. నీ జన్మ, జీవితం వృథా.
అరే కృత్వా రాజసూయమాత్మానం మన్యసే బలీ
అయ్యో! రాజసూయ యాగం చేసి, నువ్వు నీకు బలముందని అనుకుంటున్నావు.
యస్య చిత్తం పరస్త్రీషు సోఽశుచిః సర్వకర్మసు ।। న కర్మఫలభాక్పాపీ నిన్ద్యో విశ్వేషు సర్వతః 2.58.
ఇతర స్త్రీలపై మనసు పెట్టేవాడు అన్ని పనుల్లో అపవిత్రుడు. అతడు పాపి, తన కర్మఫలాన్ని పొందడు, లోకంలో ఎక్కడైనా నిందించబడతాడు.
సతీత్వం మే నాశయసి యక్ష్మగ్రస్తో భవిష్యసి
నువ్వు నా పతివ్రత ధర్మాన్ని నాశనం చేస్తున్నావు. అందుకు నీవు క్షయవ్యాధితో బాధపడతావు.
దుష్టానాం దర్పహా కృష్ణో దర్పం తే నిహనిష్యతి
దుష్టుల అహంకారాన్ని నాశనం చేసే కృష్ణుడు, నీ అహంకారాన్ని కూడా చెదరగొడతాడు.
ఇత్యుక్త్వా తారకా సాధ్వీ రురోద చ ముహుర్ముహుః
ఇలా చెప్పి, తార సతీమంతుడు ఎడతెరిపిలేకుండా ఏడ్చింది.
బ్రహ్మాణం పరమాత్మానమాకాశం పవనం ధరామ్
బ్రహ్మ, పరమాత్మ, ఆకాశం, గాలి, భూమి—
తారకావచనం శ్రుత్వా న భీతః స చుకోప హ
తార మాటలు విని, అతడు భయపడలేదు, కానీ కోపంతో నిండిపోయాడు.
రథం చ చాలయామాస మనోయాయీ మనోహరమ్
ఆ మనోహరమైన రథాన్ని మనసుతోనే నడిపించాడు.
విస్పన్దకే సురవనే చన్దనే పుష్పభద్రకే
విస్పందక అనే దేవతల అడవిలో, గంధపు చెట్లు, పుష్పభద్రక వృక్షాల మధ్య,
సుగన్ధి పుష్పతల్పే చ పుష్పచన్దనవాయునా
సువాసనలతో కూడిన పూల మంచంపై, పూలు గంధపు వాసనల గాలులతో,
శైలే శైలే నదే నద్యాం శృంగారం కుర్వతోస్తయోః
ప్రతి కొండపై, ప్రతి నదిలో, ఆ ఇద్దరూ ప్రేమలో మునిగి ఆనందించారు.
బభూవ శరణాపన్నో భీతో దైత్యేషు చన్ద్రమాః 2.58.
దైత్యులను చూసి భయపడి, చంద్రుడు ఆశ్రయం కోరాడు.
అభయం చ దదౌ తస్మై కృపయా భృగునన్దనః
భృగునందనుడు కరుణతో చంద్రుడికి భద్రతను ఇచ్చాడు.
సభాయాం జహసుర్హృష్టా బలినో దితినన్దనాః
సభలో శక్తివంతమైన దితిపుత్రులు ఆనందంగా నవ్వారు.
సతీసతీత్వధ్వంసేన పాపిష్ఠచన్ద్రమణ్డలే
పవిత్రత నశించడంతో, పాపాత్ముడైన చంద్రుని కాంతి తగ్గిపోయింది.
ఉవాచ తం మహాభీతం శుక్రో వేదవిదాం వరః
వేదాలను బాగా తెలిసిన శుక్రుడు, భయంతో వణికుతున్న చంద్రునితో ఇలా అన్నాడు.
శుక్ర ఉవాచ దుర్నీతం కర్మ తే పుత్ర నీచవన్నయశస్కరమ్
శుక్రుడు అన్నాడు: "బిడ్డా, నీవు చేసిన పని చెడ్డది, నీచులా అపకీర్తికరమైనది."
రాజసూయస్య సుఫలే నిర్మలే కీర్త్తిమణ్డలే
రాజసూయ యాగంలో కలిగే పవిత్రమైన కీర్తివలయంలో,
త్యజ దేవగురౌ పత్నీం ప్రసూమివ మహాసతీమ్
దేవతల గురువు భార్యను, ఎంత గొప్పవారైనా, ఉపయోగించిన పువ్వును వదిలిపెట్టినట్టు విడిచిపెట్టు.
శమ్భోః సురాణామీశస్య గురుపుత్రస్య వేధసః
ఆమె శంభువు భార్య, దేవతల అధిపతి, గురుపుత్రుడు, సృష్టికర్త.
శత్రోరపి గుణా వాచ్యా దోషా వాచ్యా గురోరపి
శత్రువుని మంచితనాన్ని చెప్పాలి, గురువు తప్పును కూడా చెప్పాలి.