అవరుహ్య రథాద్దేవో దేవ్యాశ్చ భవనం యయౌ
దేవుడు రథం నుండి దిగిపోగా, దేవికి ఇంటికి వెళ్లాడు.
దృష్ట్వా చ పురతః కాన్తం శాన్తం కాన్తా ముదాఽన్వితా
తన ప్రియుడిని, శాంతంగా, అందంగా తన ముందు చూసి ఆ ప్రేయసి ఆనందంతో నిండిపోయింది.
రత్నసింహా సనే రమ్యే వాసయామాస కాముకీ
ఆ కాముకురాలు అతడిని రత్నాల సింహాసనంపై కూర్చోబెట్టింది.
అద్య మే సఫలం జన్మ హ్యద్య మే సఫలాః క్రియాః 2.21.
ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించిందని, నా కార్యాలు ఫలప్రదమయ్యాయని అనుకుంది.
సస్మితా సకటాక్షం చ సకామా పులకాఞ్చితా
ఆమె చిరునవ్వుతో, పక్క చూపులతో, కోరికతో, ఆనందంతో గుబురుగా మారింది.
తులస్యువాచ కథం బభూవ విజయస్తన్మే బ్రూహి కృపానిధే
తులసి ఇలా అడిగింది: దయాసాగరా, విజయమెలా సాధించావో చెప్పు.
తులసీవచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య కమలాపతిః
తులసి మాటలు విని, లక్ష్మీపతి చిరునవ్వు నవ్వాడు.
శ్రీహరిరువాచ నాశో బభూవ సర్వేషాం దానవానాం చ కామిని
శ్రీహరి ఇలా చెప్పాడు: అందరు దానవులకు నాశనం సంభవించింది, ఓ సుందరీ.
ప్రీతిం చ కారయామాస బ్రహ్మా చ స్వయమావయోః
బ్రహ్మదేవుడు మనిద్దరికీ ఆనందాన్ని కలిగించాడు.
మయాఽఽగతం స్వభవనం శివలోకం శివో గతః
నేను నా స్వగృహానికి వచ్చాను; శివుడు శివలోకానికి వెళ్లాడు.
రేమే రమాపతిస్తత్ర రామయా సహ నారద సర్వం వితర్కయామాస కస్త్వమేవేత్యువాచ హ
అక్కడ లక్ష్మీపతి రామతో ఆనందంగా గడిపాడు; నారదుడు అన్నీ ఆలోచించి, 'నువ్వెవరు?' అని అడిగాడు.
తులస్యువాచ
తులసి ఇలా చెప్పింది:
దూరీకృతం మత్సతీత్వమథవా త్వాం శపామహే
నా సతీత్వం పోయిందో, లేక నిన్ను శపించాలో నాకు తెలియదు.
దధార లీలయా బ్రహ్మన్స్వాం మూర్తిం సుమనోహరామ్ నవీననీరద శ్యామం శరత్పఙ్కజలోచనమ్ ।। 2.21.
బ్రాహ్మణా! అతడు తన లీలతో, కొత్త మేఘంలా నీలంగా, శరదృతువు కమలపువ్వుల్లాంటి కళ్లతో, అద్భుతమైన స్వరూపాన్ని ధరించాడు.
కోటికన్దర్పలీలాభం రత్నభూషణభూషితమ్
అతని రూపం పదికోట్ల మన్మథుల కన్నా ఆకర్షణీయంగా, విలువైన రత్నాల అలంకారాలతో మెరిసిపోయింది.
తం దృష్ట్వా కామినీ కామాన్మూర్ఛాం సంప్రాప లీలయా
అతడిని చూసిన ఆ స్త్రీ, కోరికతో మునిగి, ఆటగా అపస్మారంలో పడిపోయింది.
హే నాథ తే దయా నాస్తి పాషాణ సదృశస్య చ
ప్రభూ! నీకు దయ లేదు, నువ్వు రాయి లాంటివాడివి.
పాషాణసదృశస్త్వం చ దయాహీనో యతః ప్రభో
ప్రభూ! నువ్వు రాయిలా కఠినంగా, దయ లేకుండా ఉన్నావు.
యే వదన్తి దయాసిన్ధుం త్వాం తే భ్రాన్తా న సంశయః
నీను దయాసముద్రమని ఎవరైనా అంటే, వారు తప్పుదారి పట్టినవారే, అందులో సందేహం లేదు.
దుర్వృత్తస్త్వం చ సర్వజ్ఞో న జానాసి పరవ్యథామ్
నువ్వు చెడ్డవాడివి, అన్నీ తెలిసినవాడివి అయినా, ఇతరుల బాధలు నీకు అర్థం కావు.
ఇత్యుక్త్వా చ మహాసాధ్వీ నిపత్య చరణే హరేః
అలా చెప్పి, ఆ మహాపతివ్రత హరిచరణాల వద్ద పడిపోయింది.
తస్యాశ్చ కరుణాం దృష్ట్వా కరుణామయసాగరః
ఆమె దయను చూసి, దయామయుడైన ప్రభువు హృదయం కరిగిపోయింది.
శ్రీభగవానువాచ త్వదర్థే శఙ్ఖచూడశ్చ చకార సుచిరం తపః
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: నీ కోసమే శంఖచూడుడు చాలా కాలం కఠిన తపస్సు చేశాడు.
కృత్వా త్వాం కామినీం కామీ విజహార చ తత్ఫలాత్ 2.21.
ఆ తపస్సు ఫలితంగా, అతడు నిన్ను కోరికతో పొందాడు, ఆనందంగా జీవించాడు.
ఇదం శరీరం త్యక్త్వా చ దివ్యం దేహం విధాయ చ
ఈ శరీరాన్ని విడిచిపెట్టి, అతడు దివ్యమైన రూపాన్ని పొందాడు.
ఇయం తనుర్నదీరూపా గణ్డకీతి చ విశ్రుతా
నీ ఈ శరీరం నదిగా మారింది, గండకీ అని ప్రసిద్ధి చెందింది.
తవ కేశసమూహాశ్చ పుణ్యవృక్షా భవన్త్వితి
నీ వెంట్రుకలు పవిత్ర వృక్షాలుగా మారిపోవాలని ఆశీర్వదించాను.
త్రిలోకేషు చ పుష్పాణాం పత్రాణాం దేవపూజనే
మూడు లోకాలలో, దేవతల పూజలో పుష్పాలు, ఆకులుగా అవి ఉపయోగపడతాయి.
స్వర్గే మర్త్యే చ పాతాలే వైకుణ్ఠే మమ సన్నిధౌ
స్వర్గంలో, భూమిపై, పాతాళంలో, వైకుంఠంలో, నా సమక్షంలో,
గోలోకే విరజాతీరే రాసే వృన్దావనే భువి
గోలొకంలో, విరజా నదీ తీరంలో, రాసలీలలో, భూమిపై వృందావనంలో,