తేజసా మత్సమాస్తాశ్చ రూపేణ చ గుణేన చ
వీళ్ళందరూ తేజస్సులో, రూపంలో, గుణంలో నాతో సమానంగా ఉన్నారు.
సంక్షేపమాసాం చరితం పుణ్యదం అతిసున్దరమ్
వీరి కథలు సంక్షిప్తంగా చెప్పినా, పుణ్యప్రదమైనవి, ఎంతో అందమైనవి.
దుర్గాయాశ్చైవ రాధాయా విస్తీర్ణం చరితం మహత్ 2.4.
దుర్గాదేవి, రాధాదేవి విస్తృతమైన, గొప్ప కార్యాలు—
ఆదౌ సరస్వతీపూజా శ్రీకృష్ణేన వినిర్మితా
మొదట శ్రీకృష్ణుడు సరస్వతీదేవి పూజను స్థాపించాడు.
ఆవిర్భూతా యదా దేవీ వక్త్రతః కృష్ణయోషితః
శ్రీకృష్ణుని ప్రియమైనవారి నోటినుండి ఆ దేవి ప్రత్యక్షమయ్యింది.
స చ విజ్ఞాయ తద్భావం సర్వజ్ఞః సర్వమాతరమ్
అతడు, సర్వజ్ఞుడు, ఆమెను సమస్త మాతృస్వరూపిణిగా గుర్తించాడు.
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ యువానం సున్దరం సర్వగుణయుక్తం చ మత్సమమ్
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు: యువకుడు, అందమైనవాడు, అన్ని గుణాలతో నిండినవాడు, నాతో సమానమైనవాడు—
కామదం కామినీనాం చ తాసాం తం కామపూరకమ్
ఆయన కామినీల కోరికలను తీర్చేవాడు, వారి అభిలాషలను నెరవేర్చేవాడు.
కాన్తే కాన్తం చ మాం కృత్వా యది స్థాతుమిహేచ్ఛసి
ప్రియమైనవాడా, నన్ను నీ ప్రియుడిగా భావించి ఇక్కడ ఉండాలని నీకు ఆశ ఉంటే,
యో యస్మాద్బలవాన్వాఽపి తతోఽన్యం రక్షితుం క్షమః
ఎవరైనా ఎవరికన్నా బలవంతుడు అయితే, అతడు వేరొకరిని కాపాడగలడు.
సర్వేశస్సర్వశాస్తాఽహం రాధాం రాధితుమక్షమః
నేను అందరికీ అధిపతి, అందరికీ పాలకుడినైనా, రాధను సంతృప్తిపర్చడంలో నేను అశక్తుడిని.
ప్రాణాధిష్ఠాతృదేవీ సా ప్రాణాంస్త్యక్తుం చ కః క్షమః
ఆమె ప్రాణాలకు అధిపతిగా ఉన్న దేవత. ఎవరు తమ ప్రాణాలను వదిలేయగలరు?
త్వం భద్రే గచ్ఛ వైకుణ్ఠం తవ భద్రం భవిష్యతి 2.4.
శుభలక్షణాలకలదానీ, నీవు వైకుంఠానికి వెళ్ళు. నీకు మంచి జరుగుతుంది.
వివర్జితా లోభమోహకామకోపేన హింసయా
లోభం, మోహం, కామం, కోపం, హింసల నుండి విముక్తులై,
తయా సార్ద్ధం భవ ప్రీత్యా సుఖం కాలం ప్రయాస్యతి
ఆమెతో ప్రేమతో ఉండి, సంతోషంగా కాలం గడిపేయవచ్చు.
ప్రతివిశ్వేషు తే పూజాం మహతీం తే ముదాఽన్వితాః
ప్రతి లోకంలో నీ పూజను ఆనందంతో ఘనంగా నిర్వహిస్తారు.
మానవా మనవో దేవా మునీన్ద్రాశ్చ ముముక్షవః
మనుషులు, మనవులు, దేవతలు, మహర్షులు, మోక్షాన్ని కోరేవారు,
మద్వరేణ కరిష్యన్తి కల్పే కల్పే యథావిధి
నా వరంతో, ప్రతి యుగంలో, యథావిధిగా ఆ పూజను నిర్వహిస్తారు.
కాణ్వశాఖోక్తవిధినా ధ్యానేన స్తవనేన చ
కాణ్వశాఖలో చెప్పిన విధానాన్ని అనుసరించి, ధ్యానం, స్తోత్రంతో,
కృత్వా సువర్ణగుటికాం గన్ధచన్దన చర్చ్చితామ్
బంగారు గుళికను తయారు చేసి, సువాసన గంధం, చందనం రాసి,
పఠిష్యన్తి చ విద్వాంసః పూజాకాలే చ పూజితే
పూజ సమయంలో, పూజ జరిగినప్పుడు, పండితులు దానిని పఠిస్తారు.
తతస్తత్పూజనం చక్రుర్బ్రహ్మవిష్ణుమహేశ్వరాః
అంతటితో బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులు ఆ పూజను చేశారు.
సర్వే దేవాశ్చ మనవో నృపా వా మానవాదయః 2.4.
అందరు దేవతలు, మనవులు, రాజులు, ఇతర మనుషులూ కూడా.
నారద ఉవాచ పూజోపయుక్తం నైవేద్యం పుష్పం వా చన్దనాదికమ్
నారదుడు ఇలా అన్నాడు — పూజలో ఉపయోగించే నైవేద్యం, పువ్వులు, చందనం వంటి వాటిని
వద వేదవిదాం శ్రేష్ఠ శ్రోతుం కౌతూహలం మమ
వేదాలను బాగా తెలిసినవాడా, చెప్పు. వినడానికి నాకు ఆసక్తి ఉంది.
నారాయణ ఉవాచ జగన్మాతుః సరస్వత్యాః పూజావిధిసమన్వితామ్
నారాయణుడు ఇలా అన్నాడు — జగన్మాత సరస్వతీదేవి పూజ విధానాన్ని
మాఘస్య శుక్లపఞ్చమ్యాం విద్యారమ్భదినేఽపి చ
మాఘమాసంలో శుక్లపంచమి రోజున, అలాగే విద్యారంభ దినాన కూడా,
స్నాత్వా నిత్యక్రియాం కృత్వా ఘటం సంస్థాప్య భక్తితః
స్నానం చేసి, నిత్యకర్మలు పూర్తిచేసి, భక్తితో ఒక కలశాన్ని స్థాపించాలి.
గణేశం చ దినేశం చ వహ్నిం విష్ణుం శివం శివామ్
గణేశుడు, సూర్యుడు, అగ్ని, విష్ణువు, శివుడు, పార్వతిని ధ్యానించాలి.
ధ్యానేన వక్ష్యమాణేన ధ్యాత్వా బాహ్యఘటే బుధః
ఇక్కడ చెప్పిన విధంగా ధ్యానం చేసి, ఆ బాహ్య కలశంలో వారిని మనస్సులో నిలిపుకోవాలి.