బ్రహ్మఖణ్డం చ కథితం పరం బ్రహ్మనిరూపణమ్ । తదనిర్వచనీయం చ యేషామపి యథాగమమ్
బ్రహ్మఖండాన్ని, పరమాత్మ తత్వాన్ని వివరించాను. వేదప్రకారం, వర్ణించలేని విషయాలను కూడా యథాశక్తి వివరించాను.
సాకారం చ నిరాకారం సగుణం నిర్గుణం పృథక్ । యేషామపి యథా శక్తిస్తథైవ ధ్యానమేవ చ
ఆ పరమాత్మను రూపంతోనూ, నిరాకారంగా, గుణాలతోనూ, నిర్గుణంగా కూడా వేర్వేరుగా వివరించాను. ఎవరి సామర్థ్యానికి తగినట్లు ధ్యానం చెప్పాను.
గోలోకాదేర్వర్ణనం చ క్రమేణ చ పృథక్పృథక్ । తత్రోపయుక్తోపాఖ్యానం యద్యత్ప్రాసఙ్గికం ద్విజ
గోలోకాది లోకాలను క్రమంగా, వేర్వేరుగా వివరించాను. అక్కడ అవసరమైన ఉపాఖ్యానాలు, సందర్భానుసారంగా చెప్పాను, ద్విజుడా.
జాతీనాం నీర్ణయశ్చైవ సంకరాణాం తథైవ చ । యద్యద్విశిష్టోపాఖ్యానం తత్తత్ప్రశనానురోధతః
వివిధ జాతుల నిర్ణయం, మిశ్రజాతుల వివరాలు, అలాగే ప్రత్యేకమైన కథలు కూడా ప్రశ్నలకు అనుగుణంగా వివరించాను.
రాధామాధవయోః క్రీడా మహావిష్ణోః సముద్భవః । నిరూపణం చ విశ్వేషాం సమాసేన ద్విజోత్తమ
రాధామాధవుల క్రీడలు, మహావిష్ణువు ఉద్భవం, ఇవన్నీ సంక్షిప్తంగా వివరించాను, ఉత్తమ ద్విజుడా.
బ్రహ్మనారదయోశ్చైవ సంవాదః పరమార్థతః । విపేకో నారదస్యైవ మునీన్ద్రస్య తథైవ చ
బ్రహ్మా, నారదుల మధ్య పరమార్థ విషయమైన సంభాషణను, అలాగే మునులలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుని వివేచనను వివరించాను.
ఆజ్ఞయా బ్రహ్మణశ్చైవ నరనారాయణాశ్రమమ్ । గమనం నారదస్యైవ తేన సార్థం చ దర్శనమ్
బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో నారదుడు నరనారాయణ ఆశ్రమానికి వెళ్లడం, అక్కడ వారిని కలిసిన దృశ్యాన్ని వివరించాను.
తయోః సంభాషణం చైవ నారదాద్య(య) నివేదనమ్ । తత్ర దేవ బ్రహ్మఖణ్డం క్రమేణోక్తం ద్విజోత్తమ
వారి సంభాషణ, నారదుని నివేదన, అక్కడ దేవా, బ్రహ్మఖండాన్ని క్రమంగా వివరించాను, ఉత్తమ ద్విజుడా.
శ్రూయతాం ప్రకృతేః ఖణ్డం సుధాఖణ్డసమం మునే । ప్రకృతేర్లక్షణం ప్రోక్తం ప్రకృతీనాం చ వర్ణనమ్
ఇప్పుడు ప్రకృతి ఖండాన్ని విను, మునీంద్రా, ఇది అమృతఖండంతో సమానం. ప్రకృతుల లక్షణాలు, వాటి వివరణను చెప్పాను.
ఉపాశ్యానం చ తాసాం చ వర్ణనం బూజనాదికమ్ । లక్ష్మీః సరస్వతీ దుర్గా సావిత్రీ రాధికా తథా
వాటి ఉపాస్యుల వివరాలు, పూజా విధానాలు, ఇతర విషయాలు వివరించాను. లక్ష్మీ, సరస్వతి, దుర్గా, సావిత్రి, రాధికా కూడా చెప్పాను.
ఏతాసాం చరితం చైవమన్యాసాం చ పృథక్పృథక్ । ఉపాఖ్యానం మహాలక్ష్మ్యాః సరస్వత్యాస్తథైవ చ
వారి చరిత్రలు, అలాగే ఇతరుల కథలు వేర్వేరుగా వివరించాను. మహాలక్ష్మి, సరస్వతి ఉపాఖ్యానాలు కూడా ఉన్నాయి.
అపూర్వం రాధికాఖ్యానం సావిత్ర్యాశ్చ తథైవ చ । సంవాదో యమసావిత్ర్యోః సత్యవజ్జీవదానకమ్
అపూర్వమైన రాధికా కథ, అలాగే సావిత్రి కథను వివరించాను. యముడు, సావిత్రి మధ్య సంభాషణ, సత్యంగా ప్రాణదానం జరిగినది చెప్పాను.
కృణ్డానాం వర్ణనం ప్రోక్తం తేషాం చ లక్షణం తథా । జీవితర్మవిపాకశ్చ భోగనిర్ణయ ఏవ చ
కృండుల వివరాలు, వాటి లక్షణాలు, వారి జీవిత ఫలితాలు, అనుభవాల నిర్ణయం కూడా చెప్పాను.
అపూర్వ రాధికాఖ్యానం పురాణేషు సుగోప్యకమ్ । సుయజ్ఞస్చ నృపేన్ద్రస్య చరితం పరమాద్భుతమ్
అపూర్వమైన రాధికా కథ, పురాణాల్లో అత్యంత రహస్యంగా ఉంచబడింది. రాజా సుయజ్ఞుని అద్భుతమైన చరిత్రను కూడా వివరించాను.
ప్రోక్తం తులస్యుపాఖ్యానం పురాణేషు సుగోప్యకమ్ । మహాయుద్ధం చ సంవాదే మహేశశఙ్ఖచూడయోః
తులసి ఉపాఖ్యానం పురాణాల్లో అత్యంత రహస్యంగా చెప్పబడింది. మహేశుడు, శంఖచూడుడు మధ్య సంభాషణలో జరిగిన మహాయుద్ధాన్ని వివరించాను.
తులసీకృష్ణసంవాదస్తయోః సంభోగ ఏవ చ । నిధనం శఙ్ఖచూడస్య శ్రీదామ్నః శాపమోక్షణమ్
తులసి, కృష్ణుల సంభాషణ, వారి ఐక్యం, శంఖచూడుని మరణం, శ్రీదాముని శాప విమోచనం వివరించాను.
పదప్రాప్తిః సురాణాం చ విపదాం ఖణ్డనం తథా । జీవినాం మోక్షబీజం చ గఙ్గోపాఖ్యానమీప్సితమ్
దేవతలకు పరమ పదాన్ని పొందడం, అపాయాలను తొలగించడం, జీవులకు మోక్షానికి బీజంగా ఉండే గంగ కథను వినడం అందరికీ ఎంతో కావలసినదిగా ఉంది.
తథైవ మనసాఖ్యానం పరం హర్షవివర్ధనమ్ । స్వాహాస్వధాఖ్యానమేవమన్యాసాం చ నిరూపణమ్
అలాగే మనస్సు గురించి చెప్పే కథ మనసుకు ఎంతో ఆనందాన్ని పెంచుతుంది. స్వాహా, స్వధా గురించి వివరణతో పాటు, ఇతర విషయాల వివరాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
యద్యతప్రాసఙ్గికాఖ్యానం వక్తుః ప్రశ్నానురోధతః । ప్రోక్తం తత్ప్రకృతేః ఖణ్డం ఖణ్డం గణపతేః శ్రృణు
ఏయే సందర్భంలో ఏయే ప్రశ్నలకు సమాధానంగా చెప్పిన కథలు ఉన్నాయో, ఆ భాగాలను విను, అవన్నీ గణపతి కథలో భాగాలుగా ఉన్నాయి.
అతీవ మధురం రమ్యం స్వాదు స్వాదు పదే పదే । సుగోప్యం తత్పురాణేషు రమ్యం రమ్యం నవం నవమ్
ఈ కథ ఎంతో మధురంగా, ఆకర్షణీయంగా, ప్రతి అడుగులో ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంటుంది. పురాణాలలో ఇది రహస్యంగా, ఎప్పటికప్పుడు కొత్తగా, అందంగా ఉంటుంది.
సుదుర్లభముపాఖ్యానం శ్రోతృప్రీతికరం పరమ్ । ప్రోక్తా క్రీడా చ పరమా పార్వతీపరమేశయోః
ఈ కథ చాలా అరుదైనది, వినేవారికి ఎంతో ఆనందాన్ని ఇస్తుంది. పార్వతీ దేవి, పరమేశ్వరుల లీలలు ఇందులో వివరించబడ్డాయి.
స్కన్దోత్పత్తిః ప్రథమతః క్రీడాభఙ్గస్తయోస్తథా । పార్వతీతోషణం చైవమభిమానవిమోక్షణమ్
మొదట స్కందుని జననం, ఆ తరువాత వారి లీలకు అంతరాయం, పార్వతీదేవిని సంతుష్టిపరచడం, అహంకారాన్ని తొలగించడం ఇలా వివరిస్తారు.
పుణ్యకం చ వ్రతం విష్ణోర్దేవ్యాశ్చరితముత్తమమ్ । వరదానం హరేరేవ సువ్రతాం పార్వతీం ప్రతి
పుణ్యకరమైన వ్రతం, దేవి మరియు విష్ణువు చేసిన గొప్ప కార్యాలు, హరిదేవుడు పార్వతీదేవికి వరాలిచ్చిన విధానం ఇందులో చెప్పబడింది.
హరేశ్చ దర్శనం చైవ బ్రాహ్మణాతిథిరూపిణః । ఆవిర్భావో గణేశస్య కృపయా శివమన్దిరే
హరిదేవుడు బ్రాహ్మణ అతిథి రూపంలో దర్శనం ఇచ్చినది, శివాలయంలో గణేశుని కృపతో అవతరించిన విధానం కూడా ఇందులో ఉంది.
దర్శనం పుత్రవక్త్రస్య పార్వతీపరమేశయోః । పరమానన్దరూపం చ శివగేహే మహోత్సవమ్
పార్వతీదేవి, పరమేశ్వరులు కుమారుని ముఖాన్ని దర్శించిన సందర్భం, శివుని ఇంట్లో పరమానందంతో జరిగిన మహోత్సవం వివరించబడింది.
దేవాద్యా దదృశుః సర్వే బాలం నిత్యమజం విభుమ్ । సత్యస్వరూపం పరమం పరబ్రహ్మస్వరూపిణమ్
అన్ని దేవతలు, ఇతరులు కూడా, శాశ్వతమైన, జన్మించని, సర్వవ్యాప్తి గల బాలుడిని, సత్యస్వరూపుడిని, పరమాత్మస్వరూపుడిని దర్శించారు.
సర్వవిఘ్నహరం శాన్తం దాతారం సర్వసంపదామ్ । తపసాం జపయజ్ఞానాం వ్రతానాం ఫలదం విభుమ్
అన్ని విఘ్నాలను తొలగించేవాడు, శాంతమయుడు, అన్ని ఐశ్వర్యాలను ప్రసాదించేవాడు, తపస్సు, జపం, యజ్ఞం, వ్రతాలకు ఫలితాన్ని ఇచ్చే పరమేశ్వరుడు.
అతీవ కమనీయం చ రమణీయం చ యోషితామ్ । ప్రాణాధికం ప్రియతమ్ పార్వతీపరమేశయోః
అతను ఎంతో అందంగా, స్త్రీలకు ఆకర్షణీయంగా ఉంటాడు. పార్వతీదేవి, పరమేశ్వరులకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు.
పరమాత్మస్వరూపం చ భగవన్తం సనాతనమ్ । సర్వేశం సర్వబీజం చ సాక్షాన్నారాయణాత్మకమ్
అతడు పరమాత్మస్వరూపుడు, శాశ్వతుడు, సర్వలోకాధిపతి, అన్ని సృష్టికి మూలమైనవాడు, నారాయణ స్వరూపుడే.
యద్దర్శనాచ్చ స్తవనాత్ప్రణామాత్పూజనాత్తథా । ధ్యానాసాధ్యం దురారాధ్యం జన్మకోట్యఘనాశనమ్
అతడిని దర్శించటం, స్తుతించటం, నమస్కరించటం, పూజించటం ద్వారా — ధ్యానంతో చేరదగినవాడు, చేరుకోవడం కష్టమైనవాడు, కోట్ల జన్మల పాపాలను నశింపజేస్తాడు.