క్రోడే కృత్వా చ తం బాలం చుచుమ్బ మాయయా సురః । బ్రహ్మణే చ దదౌ సాక్షాద్విష్ణుశంకరయోరపి
ఆ బాలుడిని మడిలో పెట్టుకుని ఆ దేవుడు ప్రేమతో ముద్దిచ్చాడు; తరువాత బ్రహ్మకు, అలాగే విష్ణువు, శంకరులకు కూడా అప్పగించాడు.
ప్రణమ్య విష్ణుం బ్రహ్మా చ యయౌ శంభుః స్వమన్దిరమ్ । అగ్న్యుత్పత్తిశ్చ కథితా స్వర్ణోత్పత్తిం నిశామయ
విష్ణువుకు నమస్కరించి బ్రహ్మ వెళ్ళిపోయాడు; శంభువు తన గృహానికి వెళ్లాడు. అగ్ని ఉద్భవం వివరించబడింది, ఇప్పుడు బంగారం ఉద్భవాన్ని విను.
విలోక్య రమ్భాం సుశ్రోణిం సకామో వహ్నిరేవ చ । పపాత వీర్యం చచ్ఛాద లజ్జయా వాససా తథా
సుందరమైన నడుము కలిగిన రంభను చూసి, అగ్ని కామంతో వీర్యాన్ని జార్చాడు; ఆ లజ్జతో దాన్ని వస్త్రంతో కప్పాడు.
విలోక్య రమ్భాం సుశ్రోణిం సకామో వహ్నిరేవ చ । పపాత వీర్య చచ్ఛాద లజ్జయా వాససా తథా
సుందరమైన నడుము ఉన్న రంభను చూసి, అగ్ని కామంతో వీర్యాన్ని జార్చాడు; ఆ లజ్జతో దాన్ని వస్త్రంతో కప్పాడు.
ఉత్తస్థౌ స్వర్ణపుఞ్జశ్చ వస్త్రం క్షిప్త్వా జ్వలత్ప్రభః । క్షణేన వర్ధయామాస స సుమేరుర్బభూవ హ
ఆ వస్త్రాన్ని తొలగించగానే, ప్రకాశవంతమైన బంగారు ముద్దె పైకి వచ్చి, క్షణంలో పెరిగి సుమేరు పర్వతంగా మారింది.
హిరణ్యరేతసం వహ్నిం ప్రవదన్తి మనీషిణః । ఇతి తే కథితం సర్వం కిం భూయః శ్రోతుమిచ్ఛసి
అగ్నిని 'హిరణ్యరేతసు' అని జ్ఞానులు అంటారు. నీకు అన్నీ చెప్పాను; ఇంకా ఏమి వినాలనుకుంటున్నావు?
ఇతి శ్రీబ్రహ్మo మహాo శ్రీకృష్ణజన్మఖo ఉత్తo నారాదనాo వహ్నిసువర్ణోత్పత్తిర్నామైకత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీబ్రహ్మవైవర్త మహాపురాణంలో, శ్రీకృష్ణ జన్మఖండంలో, నారదుడు చెప్పిన వహ్ని-సువర్ణ ఉద్భవం అనే నూట ముప్పై ఒకటవ అధ్యాయం ముగిసింది.
అథ ద్వాత్రింశదధికశతతమోఽధ్యాయః శౌనక ఉవాచ శ్రుతం సర్వం నావశేషం ధర్మేశ వ్రహ్మణం చ మామ్ । కథయస్వ మహాభాగ పురాణం పునరేవ హి
ఇప్పుడు నూట ముప్పై రెండవ అధ్యాయం ప్రారంభమవుతోంది. శౌనకుడు ఇలా అన్నాడు: ఓ ధర్మేశ్వరా, ఓ బ్రహ్మన్, నేను అన్నీ విన్నాను. మహాభాగుడా, మళ్లీ ఒకసారి ఆ పురాణాన్ని పూర్తిగా వివరించు.
ఏవంవిధం పురాణం చ జన్మనైవ న హి శ్రుతమ్ । నధృష్టం న శ్రుతం తాత తా (త్వా) దృశం వాజకం తథా
ఇలాంటి పురాణాన్ని నేను పుట్టినప్పటి నుండి ఎప్పుడూ వినలేదు. ఇంతవరకు ఎవ్వరూ చదివింది గానీ, వినిపించినది గానీ లేదు, ప్రియమైనవాడా, నీవంటి వాచకుణ్ని కూడా నేను చూడలేదు.
సూత ఉవాచ శ్రూయతాం భో మహాభాగ సావధానం చ సంయతమ్ । అధ్యాయశ్రవణేనైవ పురాణఫలమాలభేత్
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు — మహాభాగుడా, జాగ్రత్తగా, ఏకాగ్రతతో విను. ఈ అధ్యాయాన్ని వినడమే పురాణ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది.
బ్రహ్మఖణ్డం చ కథితం పరం బ్రహ్మనిరూపణమ్ । తదనిర్వచనీయం చ యేషామపి యథాగమమ్
బ్రహ్మఖండాన్ని, పరమాత్మ తత్వాన్ని వివరించాను. వేదప్రకారం, వర్ణించలేని విషయాలను కూడా యథాశక్తి వివరించాను.
సాకారం చ నిరాకారం సగుణం నిర్గుణం పృథక్ । యేషామపి యథా శక్తిస్తథైవ ధ్యానమేవ చ
ఆ పరమాత్మను రూపంతోనూ, నిరాకారంగా, గుణాలతోనూ, నిర్గుణంగా కూడా వేర్వేరుగా వివరించాను. ఎవరి సామర్థ్యానికి తగినట్లు ధ్యానం చెప్పాను.
గోలోకాదేర్వర్ణనం చ క్రమేణ చ పృథక్పృథక్ । తత్రోపయుక్తోపాఖ్యానం యద్యత్ప్రాసఙ్గికం ద్విజ
గోలోకాది లోకాలను క్రమంగా, వేర్వేరుగా వివరించాను. అక్కడ అవసరమైన ఉపాఖ్యానాలు, సందర్భానుసారంగా చెప్పాను, ద్విజుడా.
జాతీనాం నీర్ణయశ్చైవ సంకరాణాం తథైవ చ । యద్యద్విశిష్టోపాఖ్యానం తత్తత్ప్రశనానురోధతః
వివిధ జాతుల నిర్ణయం, మిశ్రజాతుల వివరాలు, అలాగే ప్రత్యేకమైన కథలు కూడా ప్రశ్నలకు అనుగుణంగా వివరించాను.
రాధామాధవయోః క్రీడా మహావిష్ణోః సముద్భవః । నిరూపణం చ విశ్వేషాం సమాసేన ద్విజోత్తమ
రాధామాధవుల క్రీడలు, మహావిష్ణువు ఉద్భవం, ఇవన్నీ సంక్షిప్తంగా వివరించాను, ఉత్తమ ద్విజుడా.
బ్రహ్మనారదయోశ్చైవ సంవాదః పరమార్థతః । విపేకో నారదస్యైవ మునీన్ద్రస్య తథైవ చ
బ్రహ్మా, నారదుల మధ్య పరమార్థ విషయమైన సంభాషణను, అలాగే మునులలో శ్రేష్ఠుడైన నారదుని వివేచనను వివరించాను.
ఆజ్ఞయా బ్రహ్మణశ్చైవ నరనారాయణాశ్రమమ్ । గమనం నారదస్యైవ తేన సార్థం చ దర్శనమ్
బ్రహ్మ ఆజ్ఞతో నారదుడు నరనారాయణ ఆశ్రమానికి వెళ్లడం, అక్కడ వారిని కలిసిన దృశ్యాన్ని వివరించాను.
తయోః సంభాషణం చైవ నారదాద్య(య) నివేదనమ్ । తత్ర దేవ బ్రహ్మఖణ్డం క్రమేణోక్తం ద్విజోత్తమ
వారి సంభాషణ, నారదుని నివేదన, అక్కడ దేవా, బ్రహ్మఖండాన్ని క్రమంగా వివరించాను, ఉత్తమ ద్విజుడా.
శ్రూయతాం ప్రకృతేః ఖణ్డం సుధాఖణ్డసమం మునే । ప్రకృతేర్లక్షణం ప్రోక్తం ప్రకృతీనాం చ వర్ణనమ్
ఇప్పుడు ప్రకృతి ఖండాన్ని విను, మునీంద్రా, ఇది అమృతఖండంతో సమానం. ప్రకృతుల లక్షణాలు, వాటి వివరణను చెప్పాను.
ఉపాశ్యానం చ తాసాం చ వర్ణనం బూజనాదికమ్ । లక్ష్మీః సరస్వతీ దుర్గా సావిత్రీ రాధికా తథా
వాటి ఉపాస్యుల వివరాలు, పూజా విధానాలు, ఇతర విషయాలు వివరించాను. లక్ష్మీ, సరస్వతి, దుర్గా, సావిత్రి, రాధికా కూడా చెప్పాను.
ఏతాసాం చరితం చైవమన్యాసాం చ పృథక్పృథక్ । ఉపాఖ్యానం మహాలక్ష్మ్యాః సరస్వత్యాస్తథైవ చ
వారి చరిత్రలు, అలాగే ఇతరుల కథలు వేర్వేరుగా వివరించాను. మహాలక్ష్మి, సరస్వతి ఉపాఖ్యానాలు కూడా ఉన్నాయి.
అపూర్వం రాధికాఖ్యానం సావిత్ర్యాశ్చ తథైవ చ । సంవాదో యమసావిత్ర్యోః సత్యవజ్జీవదానకమ్
అపూర్వమైన రాధికా కథ, అలాగే సావిత్రి కథను వివరించాను. యముడు, సావిత్రి మధ్య సంభాషణ, సత్యంగా ప్రాణదానం జరిగినది చెప్పాను.
కృణ్డానాం వర్ణనం ప్రోక్తం తేషాం చ లక్షణం తథా । జీవితర్మవిపాకశ్చ భోగనిర్ణయ ఏవ చ
కృండుల వివరాలు, వాటి లక్షణాలు, వారి జీవిత ఫలితాలు, అనుభవాల నిర్ణయం కూడా చెప్పాను.
అపూర్వ రాధికాఖ్యానం పురాణేషు సుగోప్యకమ్ । సుయజ్ఞస్చ నృపేన్ద్రస్య చరితం పరమాద్భుతమ్
అపూర్వమైన రాధికా కథ, పురాణాల్లో అత్యంత రహస్యంగా ఉంచబడింది. రాజా సుయజ్ఞుని అద్భుతమైన చరిత్రను కూడా వివరించాను.
ప్రోక్తం తులస్యుపాఖ్యానం పురాణేషు సుగోప్యకమ్ । మహాయుద్ధం చ సంవాదే మహేశశఙ్ఖచూడయోః
తులసి ఉపాఖ్యానం పురాణాల్లో అత్యంత రహస్యంగా చెప్పబడింది. మహేశుడు, శంఖచూడుడు మధ్య సంభాషణలో జరిగిన మహాయుద్ధాన్ని వివరించాను.
తులసీకృష్ణసంవాదస్తయోః సంభోగ ఏవ చ । నిధనం శఙ్ఖచూడస్య శ్రీదామ్నః శాపమోక్షణమ్
తులసి, కృష్ణుల సంభాషణ, వారి ఐక్యం, శంఖచూడుని మరణం, శ్రీదాముని శాప విమోచనం వివరించాను.
పదప్రాప్తిః సురాణాం చ విపదాం ఖణ్డనం తథా । జీవినాం మోక్షబీజం చ గఙ్గోపాఖ్యానమీప్సితమ్
దేవతలకు పరమ పదాన్ని పొందడం, అపాయాలను తొలగించడం, జీవులకు మోక్షానికి బీజంగా ఉండే గంగ కథను వినడం అందరికీ ఎంతో కావలసినదిగా ఉంది.
తథైవ మనసాఖ్యానం పరం హర్షవివర్ధనమ్ । స్వాహాస్వధాఖ్యానమేవమన్యాసాం చ నిరూపణమ్
అలాగే మనస్సు గురించి చెప్పే కథ మనసుకు ఎంతో ఆనందాన్ని పెంచుతుంది. స్వాహా, స్వధా గురించి వివరణతో పాటు, ఇతర విషయాల వివరాలు కూడా ఇందులో ఉన్నాయి.
యద్యతప్రాసఙ్గికాఖ్యానం వక్తుః ప్రశ్నానురోధతః । ప్రోక్తం తత్ప్రకృతేః ఖణ్డం ఖణ్డం గణపతేః శ్రృణు
ఏయే సందర్భంలో ఏయే ప్రశ్నలకు సమాధానంగా చెప్పిన కథలు ఉన్నాయో, ఆ భాగాలను విను, అవన్నీ గణపతి కథలో భాగాలుగా ఉన్నాయి.
అతీవ మధురం రమ్యం స్వాదు స్వాదు పదే పదే । సుగోప్యం తత్పురాణేషు రమ్యం రమ్యం నవం నవమ్
ఈ కథ ఎంతో మధురంగా, ఆకర్షణీయంగా, ప్రతి అడుగులో ఆనందాన్ని కలిగించేలా ఉంటుంది. పురాణాలలో ఇది రహస్యంగా, ఎప్పటికప్పుడు కొత్తగా, అందంగా ఉంటుంది.