ఏవంభూతం చ సుదినం కదాఽస్మాకం ఫవిష్యతి । తజ్జన్మ సఫలం ధన్యం యత్ర వైష్ణవసంగమః
ఇలాంటి శుభదినం మనకు ఎప్పుడు దక్కుతుంది? వైష్ణవుల సాంగత్యం ఉన్న జన్మమే నిజంగా ధన్యమైనది, సాఫల్యమైనది.
గర్భవాసోచ్ఛేదనం చ కర్మమూలనికృన్తనమ్ । హరిదాస్యప్రదం శుద్ధం భక్తానాం భక్తివర్ధనమ్
ఇది గర్భవాసాన్ని తొలగిస్తుంది, కర్మ మూలాలను తెంపుతుంది, హరిదాస్యాన్ని ప్రసాదిస్తుంది, పవిత్రంగా ఉంటుంది, భక్తుల భక్తిని పెంచుతుంది.
అసాధుసఙ్గదుర్బుద్ధిపాపోన్మూలనకారణమ్ । గణేశజన్మోపఖ్యానం పురాణేషు సుదుర్లభమ్
దుష్టులతో స్నేహం, చెడ్డ ఆలోచనలు, పాపాలను మూలంతో తొలగించడంలో గణేశుని జనన కథ పురాణాలలో చాలా అరుదుగా లభిస్తుంది.
తులసీరాధికాఖ్యానం కిమపూర్వ శ్రుతం పరమ్ । అన్యద్యద్యద్గోపనీయం వ్యక్తమవ్యక్తమీప్సితమ్
తులసి, రాధల కథ వినడం కన్నా కొత్తగా, గొప్పదిగా ఇంకేమి విన్నావు? ఇంకా దాచాల్సినది, బయటపడినది, మనసులో ఉన్నది ఏదైనా ఉన్నా—
సర్వం శ్రుతం మహాభాగ పరిబూర్ణం మనోహరమ్ । అధునా శ్రోతుమిచ్ఛామి వహ్నేరుత్పత్తిమీప్సితామ్ స్వర్ణస్య చ మహాభాగ తన్మే వ్యాఖ్యాతుమర్హసి
మహాభాగుడా! అన్నీ పూర్తిగా, హృదయాన్ని ఆకట్టుకునేలా విన్నాను. ఇప్పుడు నాకు అగ్ని జననం, బంగారం జననం గురించి తెలుసుకోవాలనుంది. దయచేసి వాటిని నాకు వివరించు.
సూత ఉవాచ సామగ్రీకరణం సృష్టేర్జలమేవ హుతాశనః । తథైవ ప్రకృతిర్నిత్యా మహానేవ తథైవ చ
సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: సృష్టికి కావలసిన పదార్థాల సమాహారం—నీరు మాత్రమే అగ్నికి ఇంధనం. అలాగే ప్రకృతి శాశ్వతమైనది, మహత్తు కూడా అంతే.
యథా దిశో మహాకాశో యయైవ సృష్టిగోలకమ్ । ప్రకృతేర్మహతశ్చ స్యాద్య థాఽహంకార ఏవ చ
ఎలా దిక్కులు, విస్తారమైన ఆకాశం, సృష్టి గోళం ప్రకృతిలోని మహత్తు నుంచి ఉద్భవించాయో, అలాగే అహంకారంనుండి కూడా అవి కలుగుతాయి.
యథైవ శబ్దస్తన్మాత్రం తథైవ చ హుతాశనః । తథాఽపి తత్సముత్పత్తిం కథయామి నిశామయ
ఎలా శబ్దం సూత్రమైనదో, అగ్నికూడా అలాగే. అయినా, దాని ఉద్భవాన్ని నేను చెప్పబోతున్నాను—జాగ్రత్తగా విను.
ఏకదా సృష్టికాలే చ బ్రహ్మానన్తమహేశ్వరాః । శ్వేతద్వీపం యయుః సర్వే ద్రష్టుం విష్ణుం జగత్పతిమ్
ఒకసారి సృష్టి సమయంలో బ్రహ్మ, అనంతుడు, మహేశ్వరుడు—అందరూ కలిసి శ్వేతద్వీపానికి వెళ్లి జగత్పతియైన విష్ణువును దర్శించేందుకు వెళ్లారు.
పరస్పరం చ సంభాషాం కృత్వా సింహాసనేషు చ । ఊచుః సర్వే సభామధ్యే సురమ్యే పురతో విభోః
వారు పరస్పరం మాట్లాడుకుంటూ, సింహాసనాలపై కూర్చొని, అందమైన సభ మధ్యలో ప్రభువు ముందు అందరూ మాట్లాడారు.
విష్ణుగాత్రోద్భవాస్తత్ర కామిన్యః కమలాకలాః । తత్ర నృత్యన్తి గాయన్తి విష్ణుగాథాశ్చ
అక్కడ విష్ణువు శరీరంలో పుట్టిన, కమలాలాంటి రూపాలైన కాముక స్త్రీలు విష్ణువు గాథలు పాడుతూ, నృత్యం చేస్తూ ఆనందించారు.
తాసాం చ కఠినాం శ్రోణిం కఠినం స్తనమణ్డలమ్ । సస్మితం ముఖపద్మం చ దృష్ట్వా బ్రహ్మా సుకాముకః
వారి గట్టి నడుము, గట్టి వక్షోజాలు, నవ్వుతో మెరిసే ముఖపద్మాన్ని చూసి బ్రహ్మ తపస్సు కోల్పోయాడు.
మనోనివారణం కర్తుం న శశాక పితామహః । వీర్యం పపాత చచ్ఛాద లజ్జయా వాససా విభుః
పితామహుడు తన మనసును అదుపులో పెట్టుకోలేకపోయాడు; అతని వీర్యం జారిపడగా, లజ్జతో తన వస్త్రంతో దాన్ని కప్పుకున్నాడు.
తద్వీర్యం వస్త్రసహితం ప్రతప్తం కామతాపతః । క్షీరోదే ప్రేరయామాస సంగీతే విరతే ద్విజ
ఆ వీర్యం వస్త్రంతో కలసి, కామాగ్ని వేడి తగిలి, సంగీతం ఆగిన తరువాత క్షీరసాగరంలోకి పంపబడింది, ద్విజుడా.
జలాదుత్థాయ పురుషః ప్రజ్వలన్బ్రహ్మతేజసా । ఉవాస బ్రహ్మణః క్రోడే లజ్జితస్య చ సంసది
ఆ నీటిలో నుంచి బ్రహ్మ తేజంతో ప్రకాశిస్తూ ఒక పురుషుడు బయలుదేరి, సభలో బ్రహ్మ లజ్జతో ఉన్న ఒడిలో నిలిచాడు.
ఏతస్మిన్నన్తరే రుష్టో జలాదుత్థాయ సత్వరః । ప్రణమ్య వరుణో దేవాన్బాలం నేతుం సముద్యతః
అంతలో కోపంతో వరుణుడు త్వరగా నీటిలో నుంచి బయటకు వచ్చి, దేవతలకు నమస్కరించి, ఆ బాలుడిని తీసుకెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.
బాలో దధార బ్రహ్మాణం బాహుమ్యాం చ భయాద్రుదన్ । కిం చిన్నోవాచ జగతాం విధాతా లజ్జయా ద్విజ
బాలుడు భయంతో ఏడుస్తూ బ్రహ్మ భుజాన్ని పట్టుకున్నాడు; జగత్పిత అయిన బ్రహ్మ లజ్జతో ఏమీ మాట్లాడలేదు, ద్విజుడా.
బాలకస్య కరే ధృత్వా చకారఽఽకర్షణం రుషా । వరుణశ్చ సభామధ్యే తం చిక్షేప ప్రజాపతిః
బాలుడి చేయి పట్టుకుని, కోపంతో వరుణుడు లాగాడు; సభ మధ్యలో ప్రజాపతి అతన్ని విసిరేశాడు.
పపాత దూరతో దేవో వరుణో దుర్బలస్తతః । మూర్ఛాం సంప్రాప మృతవత్కోపదృష్ట్యా విధేరహో
దేవుడు వరుణుడు బలహీనుడై దూరంగా పడిపోయాడు; విధాత కోపంతో చూసినందువల్ల అతడు చనిపోయినవాడిలా మూర్చపోయాడు.
చేతనం కారయామాసామృతదృష్ట్యా చ శంకరః । సంప్రాప్య చేతనం తత్ర తమువాచ జలేశ్వరః
శంకరుడు అమృతదృష్టితో అతనికి చైతన్యం కలిగించాడు; అప్పుడు జ్ఞానం తిరిగి వచ్చిన వరుణుడు అక్కడ శంకరునితో మాట్లాడాడు.
వరుణ ఉవాచ బాలో జలే సముద్భూతో మమ పుత్రోఽయమీప్సితః । అహం గృహీత్వా యాస్యామి బ్రహ్మా మాం తాడయేత్కథమ్
వరుణుడు ఇలా అన్నాడు: ఈ బిడ్డ నీటిలో పుట్టిన నా కోరికతీరిన కుమారుడు. నేను ఇతడిని తీసుకెళ్తే బ్రహ్మ నాకు శిక్ష ఎందుకు విధించగలడు?
బ్రహ్మోవాచ వాలకః శరణాపన్నో మయి విష్ణో మహేశ్వర । కథం దాస్యామి భీతం చ రుదన్తం శరణాగతమ్
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: ఈ బాలుడు భయంతో, ఏడుస్తూ, నాకు ఆశ్రయం కోరాడు, ఓ విష్ణూ, ఓ మహేశ్వరా! ఆశ్రయానికి వచ్చినవాడిని ఎలా వదిలేస్తాను?
శరణాగతదీనార్తం యో న రక్షేదపణ్డితః । పచ్యతే నిరయే తావద్యావచ్చన్ద్రదివాకరౌ
బాధలో ఉన్నవాడిని, దుఃఖంలో ఉన్నవాడిని, ఆశ్రయానికి వచ్చినవాడిని రక్షించని వాడు జ్ఞాని కాడు; అలాంటి వాడు చంద్రుడు, సూర్యుడు ఉన్నంత కాలం నరకంలో బాధపడతాడు.
ఉభయోర్వచనం శ్రుత్వా ప్రహస్య మధుసూధనః । ఉవాచ తత్ర సర్వజ్ఞః సర్వేశశ్చ యథోచితమ్
ఇద్దరి మాటలు విన్న మధుసూదనుడు చిరునవ్వుతో అక్కడే, సర్వజ్ఞుడు, సమస్తలోకాధిపతి, యథావిధిగా పలికాడు.
శ్రీభగవానువాచ దృష్ట్వా తు కామినీశ్రోణిం వీర్యం ధాతుః పపాత తత్ । లజ్జయా ప్రేరయామాస క్షీరోదే నిర్మలే జలే
శ్రీభగవంతుడు ఇలా అన్నాడు: కామంతో ఉన్న స్త్రీ నడుమను చూచి, సృష్టికర్త వీర్యం జారిపోయింది; ఆ లజ్జతో ఆ వీర్యాన్ని పాలసముద్రంలోని పవిత్రమైన నీటిలో పంపించాడు.
తతౌ బభూవ బాలశ్చ ధర్మతో విధిపుత్రకః । క్షేత్రజ్ఞశ్చ సుతః శాస్త్రే వరుణస్యాపి గౌణతః
అక్కడ ధర్మబద్ధంగా ఒక బాలుడు జన్మించాడు; వేదప్రకారం అతడు బ్రహ్మ కుమారుడు, శాస్త్రప్రకారం వరుణునికి కూడా శిష్యుడిగా పరిగణించబడాడు.
మహాదేవ ఉవాచ యో విద్యాయోనిసంబన్ధో వేదేషు చ నిరూపితః । శిష్యే పుత్రే చ సమతా చేతి వేదవిదో విదుః
మహాదేవుడు ఇలా అన్నాడు: విద్యా, జన్మ సంబంధాన్ని వేదాల్లో వివరించారు; శిష్యుడు, కుమారుడు ఇద్దరికీ సమానత్వం ఉందని వేదజ్ఞులు చెబుతారు.
మన్త్రం దదాతు వరుణో విద్యాంచ బారకాయ చ । పుత్రో విధాతుర్వఙ్నిశ్చ శిష్యశ్య వరుణస్య చ
వరుణుడు ఆ బాలుడికి మంత్రాన్ని, విద్యను ఇవ్వాలి; జన్మపరంగా అతడు బ్రహ్మ కుమారుడు, విద్యాపరంగా వరుణుని శిష్యుడు.
విష్ణుర్దదాతు బాలాయ దాహికాం సక్తిముజ్జ్వలామ్ । సర్వదగ్ధో హుతాశశ్చ నిర్వాణో వరుణేన చ
విష్ణువు ఆ బాలుడికి అగ్ని యొక్క దహనశక్తిని ఇవ్వాలి; హోత్రుడు అయిన అగ్ని పూర్తిగా కాలిపోయి, వరుణునిచేత శాంతించిపోయాడు.
విష్ణుశ్చ దాహికాం శక్తిం దదౌ తస్మై శివాజ్ఞయా । మన్త్రం విద్యాం చ వరుణో రత్నమాలాం మనోహరామ్
విష్ణువు, శివుని ఆజ్ఞతో, ఆ బాలుడికి దహనశక్తిని ఇచ్చాడు; వరుణుడు మంత్రాన్ని, విద్యను, ఆకర్షణీయమైన రత్నమాలను ఇచ్చాడు.